-A +A

Bescherming van de wolf

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

De wolvenpopulatie neemt in Europa van jaar tot jaar toe. Wolven zijn sociale dieren zijn die in veel gebieden in de nabijheid van mensen gaan leven

Aan boeren wordt voor de door wolven aangerichte schade schadevergoeding betaald.

Het feit dat wolven schade toebrengen mag niet aangewend worden als argument om wolven te vangen of te doden, gelet op het feit dat de schade reeds aan de boeren vergoed wordt.

Overigens de Habitatrichtlijn beschermt de (ondermeer de wolven) in alle EU-lidstaten.

Het jagen op wolven, is opgenomen in de lijst in Bijlage II van het Verdrag inzake het behoud van wilde dieren en planten en hun natuurlijke milieu (Verdrag

van Bern), dat is ondertekend door de meeste Europese landen, en in Richtlijn 92/43/EEG van de Raad (Habitatrichtlijn), en is ingevolge dit verdrag ten strengste verboden is.

Volgens die bepalingen zijn wolven een soort van communautair belang, waarvoor een strenge bescherming nodig is.

Artikel 12 van de richtlijn verzoekt de lidstaten vereiste maatregelen te treffen om een systeem van strikte bescherming in te stellen voor diersoorten die voorkomen in Bijlage IV en om alle vormen van opzettelijk vangen of doden ervan te verbieden.

Er zijn bepalingen die een uitzondering maken op dit strikte beschermingsregime. Er wordt erkend dat het in sommige situaties nodig is om bepaalde dieren apart te beoordelen als ze bepaalde problemen veroorzaken. De voorwaarden voor deze uitzonderingen staan in artikel 16, lid 1 van de richtlijn:
- een gunstige staat van instandhouding van de betrokken soort in hun natuurlijke verspreidingsgebied gehandhaafd,
- wanneer er geen andere bevredigende oplossing bestaat, en
- bepaalde andere eerste vereisten zijn van toepassing zoals die ter voorkoming van ernstige schade aan eigendom (gewassen, veehouderijen), om de belangen van de volksgezondheid en de openbare veiligheid te beschermen en ‘teneinde het onder strikt gecontroleerde omstandigheden mogelijk te maken op selectieve wijze en binnen bepaalde grenzen een beperkt, door de bevoegde nationale instanties vastgesteld aantal van bepaalde specimens van de in Bijlage IV genoemde soorten te vangen, te plukken of in bezit te hebben’.

In sommige delen van de Gemeenschap heeft de wolf een lagere beschermingsstatus onder de richtlijn:
- Spanje, ten noorden van de Duero;
- Griekenland, ten noorden van de 39ste breedtegraad;
- Finland, binnen het verspreidingsgebied van rendieren (zie lid 2 van de Finse Wet N°848/90 van 14.9.1990 inzake rendierbeheer);
- Letse, Litouwse, Estse, Poolse en Slowaakse bevolkingsgroepen.

De wolf wordt genoemd in bijlage V van de richtlijn voor deze regio’s. Bijlage V verwijst naar dier- en plantsoorten van communautair belang, waarvan het gebruik en het vangen in het wild onderhavig kunnen zijn aan beheersmaatregelen. Artikel 11 van de richtlijn is van toepassing op alle soorten zoals vermeld in deze bijlage en vereist dat de lidstaten hun staat van instandhouding bewaken.

De populatie wolven kan alleen worden gereglementeerd onder voorwaarden die specifiek worden genoemd in artikel 14 en met name onder paragraaf 1:
Indien de lidstaten zulks op grond van het in artikel 11 genoemde toezicht nodig achten, treffen zij de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat het aan de natuur onttrekken en de exploitatie van specimens van de in bijlage V genoemde wilde dier- en plantesoorten verenigbaar zijn met het behoud van die soorten in een gunstige staat van instandhouding.

In heel Europa is de populatie van wolven momenteel aan het herstellen van de beperkte verspreidingsgebieden en nemen de globale aantallen over het algemeen toe.

Sommige populaties worden echter nog steeds bedreigd of zijn kwetsbaar omdat ze klein zijn. Daarbij komt dat ze over het algemeen in zeer gefragmenteerde gebieden leven, vaak in de nabijheid van menselijke activiteiten, en geen stabiel patroon van samenleving hebben weten te ontwikkelen.

De meeste Europese landen zijn geografisch gezien klein en er kan niet worden verwacht dat elk land apart een grote populatie wolven kan herbergen. De coördinatie van het beheer langsheen de nationale grenzen zou een oplossing kunnen zijn om de levensvatbare populaties te behouden op de lange termijn. De Commissie heeft derhalve een project opgestart met als doel richtsnoeren op te stellen voor plannen voor het populatiebeheer voor de wolf en drie andere soorten carnivoren, waarvan de staat van instandhouding zorgwekkend is. De andere soorten zijn de bruine beer (ursus arctos), de Euraziatische lynx (lynx lynx) en
de veelvraat (gulo gulo).

Als logisch gevolg van bovenstaande, en er tevens rekening mee houdend dat de staat van instandhouding van deze soorten zelfs binnen de EU en nog meer op Pan-Europees-niveau varieert, is het wenselijk de relevante landen aan te moedigen mee te werken aan de voorbereiding van dit plan voor populatiebeheer voor de grote carnivoren. De Commissie wil dit vergemakkelijken door te voorzien in richtlijnen voor de voorbereiding van deze plannen. In de Conventie van Bern inzake de instandhouding van de Europese wilde dieren en planten en hun natuurlijke habitat, staat de wolf genoteerd in Appendix II, maar veel landen hebben
bezwaar aangetekend inzake de bescherming van deze soorten onder het Verdrag, toen dit van kracht werd. In 2004 diende Zwitserland een voorstel in bij het Secretariaat van de Conventie van Bern om de staat van bescherming van de wolf zoals in Appendix II ‘Strikt beschermde wilde dieren’ naar Appendix III te halen onder ‘Beschermde wilde dieren’.

De lidstaten van de Europese Unie hebben besloten deze discussie uit te stellen totdat er duidelijk en betrouwbaar wetenschappelijk bewijs is van de verdediger.
In december 2004 heeft de Commissie twee juridische besluiten genomen met betrekking tot de tenuitvoerlegging van de EU-bepalingen inzake de bescherming van de wolf, zoals voorzien in de Habitatrichtlijn.

Hierdoor werd een inbreukprocedure tegen Frankrijk opgestart wegens het niet naleven van de voorwaarden voor het mogen beroep doen op de uitzonderingen zoals vastgelegd in artikel 16, lid 1 van de Habitatrichtlijn. Het Franse antwoord is ontvangen en wordt op het moment bestudeerd door de diensten van de Commissie (DG Milieu).In december 2004 heeft de Commissie ook besloten Finland voor het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen te brengen omdat het land regelmatig de toestemming gaf om wolven te doden, wat in strijd is met de voorwaarden voor de hierboven vermelde uitzonderingen.

Binnen de beperking van haar bevoegdheid, houdt de Commissie nauwkeurig toezicht op debescherming en het beheer van de wolven in de lidstaten.

(Verzoekschrift 43/2005, ingediend door “ASPAS-Association pour Protection des Animaux Sauvages” (Franse nationaliteit) en gesteund door meer dan 100 000
medeondertekenaars over de bescherming van wolven.
Verzoekschrift 680/2005 ingediend door Y. Gonachon-Comby (Franse nationaliteit), die het Franse 'Plan Loup 2004-2007' aanvecht. )

Nog dit: 

Hendrik Schoukens, Terugkeer van grote roofdieren, De Juristenkrant, 240, 21 december 2011, 16

Hendrik Schoukens, en Jennifer Dubrulle, De terugkeer van de wolf naar de Lage Landen: een juridische analyse van een moeizame verhouding tussen mens en dier, TMR 2017/ 108, Jurabibliotheek.

 INHOUD

1. Inleiding 108

2. Context 109

2.1. Happening now: de terugkeer van grote roofdieren naar (West-)Europa 109

2.2. De emotionele dimensie: de wolf roept tegenstrijdige gevoelens op 111

2.3. Het recht als conflictontmijner? 114

3. Soortenbescherming 115

3.1. Passieve verbodsbepalingen: you can’t shoot the wolf! 115

3.2. Wolf-go-/no-go-zones 117

3.3. Uitzonderingsmogelijkheden: beperkte bejaging mogelijk bij probleemwolven en schade aan vee? 119

4. Gebiedsbescherming 124

4.1. Aanduiden van Natura 2000-gebieden voor de wolf? 124

4.2. Beschermingsmechanismen van toepassing in roofdierengebied 125

5. Going beyond the status quo: op naar een meer proactief en herstelgericht wolvenbeleid? 126

5.1. De gunstige staat van instandhouding als (onduidelijk) eindpunt? 127

5.2. Een grensoverschrijdend wolvenmanagementplan als instrument? 131

6. Besluit 133

 

Gerelateerd
0
Aangemaakt op: zo, 13/08/2017 - 10:53
Laatst aangepast op: wo, 13/06/2018 - 15:11

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.