De gevolgen van een nietig contract

Een nietig het contract wordt geacht nooit te hebben bestaan.

De terugwerkende kracht van de nietigverklaring doet vanaf het ogenblik van de nietigverklaring voor contractpartijen nieuwe verbintenissen ontstaan. Zij dienen elkaar wederzijds terug te geven wat in uitvoering van de nietige overeenkomst werd gepresteerd. Deze teruggave dient in principe in natura te gebeuren en als dit niet mogelijk is bij equivalent in de vorm van een plaatsvervangende schadevergoeding.

Hierop bestaat evenwel een uitzondering de plaatsvervangende schadevergoeding kan niet worden toegekend wanneer toepassing dient gemaakt van het adagium in pari causa causa turptudinis cessat repetiti. Dit adagium geeft aan dat de rechter de bevoegdheid heeft om, wanneer een overeenkomst absoluut nietig is wegens een voorwerp op een oorzaak in strijd met de openbare orde of goede zeden of om een andere reden weigeren de vordering strekt tot teruggave van wat gepresteerd werd in uitvoering van deze overeenkomst in te willigen

Dit kan onder meer het gevolg zijn wanneer de overeenkomst een schending uitmaakt van een wetsartikel dat de openbare orde raakt. Voor een toepassingsgeval zie Hof van beroep te Antwerpen 8 maart 2010 juridisch weekblad 2010,760.

Maar anderzijds kan ook verwezen worden naar een ander toepassingsgevalp, zijnde het arrest van het Hof van Beroep van Gent van 8 november 2006 NJW 2007,277 waar geen toepassing werd gemaakt van het voormelde adagium in pari causa.