-A +A

Inbreng in het gemeenschappelijk vermogen onder ontbindende voorwaarde

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

Een verbintenis is aangegaan onder een ontbindende voorwaarde wanneer haar tenietgaan afhangt van een toekomstige en onzekere gebeurtenis of van een gebeurtenis die reeds heeft plaatsgehad maar aan partijen nog onbekend is. Een toekomstige gebeurtenis kan als ontbindende voorwaarde worden bedongen, ook al is het intreden ervan afhankelijk van de wil van de schuldenaar.

De overeenkomst onder ontbindende voorwaarde houdt op te bestaan op het moment dat de gestelde voorwaarde vervuld is. Wordt de voorwaarde vervuld dan komen de zaken in hun vroegere toestand alsof er geen overeenkomst bestaan heeft.

Ook een inbreng in het gemeenschappelijk vermogen kan onder ontbindende voorwaarde. De echtgenoot wenst immers te bekomen dat het ingebrachte goed naar zijn vermogen terugkeert in geval van echtscheding of vooroverlijden van de niet inbrengende echtgenoot (artikel 1455 BW). Wanneer de ontbindende voorwaarde gerealiseerd wordt keert het inbrachte goed niet alleen terug naar het vermogen van de inbrenger, maar dienen ook registratierechten betaald

de art. 1168-1182 B.W

VOORWAARDELIJKE VERBINTENISSEN.

§ 1. DE VOORWAARDE IN HET ALGEMEEN EN HAAR VERSCHILLENDE SOORTEN.

Art. 1168. Een verbintenis is voorwaardelijk, wanneer men deze doet afhangen van een toekomstige en onzekere gebeurtenis, hetzij door de verbintenis op te schorten totdat de gebeurtenis zal plaatshebben, hetzij door ze teniet te doen, naargelang de gebeurtenis plaatsheeft of niet plaatsheeft.

Art. 1169. Een toevallige voorwaarde is die welke van een louter toeval afhangt en geenszins in de macht is van de schuldeiser of van de schuldenaar.

Art. 1170. Een potestatieve voorwaarde is die welke de uitvoering van de overeenkomst doet afhangen van een gebeurtenis die de ene of de andere van de contracterende partijen vermag te doen plaatshebben of te verhinderen.

Art. 1171. Een gemengde voorwaarde is die welke afhangt tegelijk van de wil van een van de contracterende partijen en van de wil van een derde.

Art. 1172. Iedere voorwaarde die bestaat in iets dat onmogelijk is, of met de goede zeden strijdig is of door de wet verboden, is nietig en maakt de overeenkomst die ervan afhangt, nietig.

Art. 1173. De voorwaarde om iets niet te doen dat onmogelijk is, maakt de onder die voorwaarde aangegane verbintenis niet nietig.

Art. 1174. Iedere verbintenis is nietig, wanneer zij is aangegaan onder een potestatieve voorwaarde van de zijde van degene die zich verbindt.

Art. 1175. Iedere voorwaarde moet vervuld worden op zodanige wijze als partijen het waarschijnlijk gewild en verstaan hebben.

Art. 1176. Wanneer een verbintenis is aangegaan onder voorwaarde dat een gebeurtenis binnen een bepaalde tijd zal plaatshebben, wordt die voorwaarde voor onvervuld gehouden, wanneer de tijd verlopen is zonder dat de gebeurtenis heeft plaatsgehad. Indien geen tijd bepaald is, kan de voorwaarde altijd vervuld worden; en zij wordt eerst geacht onvervuld te zijn, wanneer het zeker geworden is dat de gebeurtenis niet zal plaatshebben.

Art. 1177. Wanneer een verbintenis is aangegaan onder voorwaarde dat een gebeurtenis binnen een bepaalde tijd niet zal plaatshebben, is die voorwaarde vervuld, wanneer de tijd verlopen is zonder dat de gebeurtenis heeft plaatsgehad; zij is eveneens vervuld, wanneer het, voor het verloop van die tijd, zeker is dat de gebeurtenis niet zal plaatshebben; en indien geen tijd is bepaald, is zij eerst vervuld, wanneer het zeker is dat de gebeurtenis niet zal plaatshebben.

Art. 1178. De voorwaarde wordt geacht vervuld te zijn, wanneer de schuldenaar die zich onder die voorwaarde verbonden heeft, zelf de vervulling ervan verhinderd heeft.

Art. 1179. De vervulde voorwaarde werkt terug tot op de dag waarop de verbintenis is aangegaan. Indien de schuldeiser overleden is voordat de voorwaarde vervuld is, gaan zijn rechten op zijn erfgenaam over.

Art. 1180. De schuldeiser kan, voordat de voorwaarde vervuld is, alle handelingen tot bewaring van zijn recht verrichten.

§ II. OPSCHORTENDE VOORWAARDE.

Art. 1181. Een verbintenis onder een opschortende voorwaarde aangegaan, is die welke afhangt ofwel van een toekomstige en onzekere gebeurtenis, ofwel van een gebeurtenis die reeds heeft plaatsgehad, maar aan partijen nog onbekend is.

In het eerste geval kan de verbintenis niet uitgevoerd worden dan nadat de gebeurtenis heeft plaatsgehad.

In het tweede geval heeft de verbintenis haar gevolgen met ingang van de dag waarop zij is aangegaan.

Art. 1182. Wanneer de verbintenis is aangegaan onder een opschortende voorwaarde, blijft het risico van de zaak die het voorwerp van de overeenkomst uitmaakt, voor de schuldenaar die zich slechts verbonden heeft ze te leveren ingeval de voorwaarde vervuld wordt.

Indien de zaak geheel teniet gegaan is buiten de schuld van de schuldenaar, is de verbintenis teniet.

Indien de zaak schade geleden heeft buiten de schuld van de schuldenaar, heeft de schuldeiser de keus om ofwel de verbintenis teniet te doen, ofwel de zaak te eisen in de staat waarin zij zich bevindt, zonder vermindering van de prijs.

Indien de zaak schade geleden heeft door de schuld van de schuldenaar, heeft de schuldeiser het recht om ofwel de verbintenis teniet te doen, ofwel de zaak te eisen in de staat waarin zij zich bevindt, met schadevergoeding.

§ III. ONTBINDENDE VOORWAARDE.

Art. 1183. _ Een ontbindende voorwaarde is die welke, bij haar vervulling, de verbintenis teniet doet, en de zaken herstelt in dezelfde toestand alsof er geen verbintenis had bestaan.

Zij schort de uitvoering van de verbintenis niet op; alleen verplicht zij de schuldeiser om, ingeval de door de voorwaarde bedoelde gebeurtenis plaatsheeft, terug te geven hetgeen hij ontvangen heeft.

Art. 1184. In wederkerige contracten is de ontbindende voorwaarde altijd stilzwijgend begrepen, voor het geval dat een van beide partijen haar verbintenis niet nakomt.

In dit geval is het contract niet van rechtswege ontbonden. De partij jegens wie de verbintenis niet is uitgevoerd, heeft de keus om ofwel de andere partij te noodzaken de overeenkomst uit te voeren, wanneer de uitvoering mogelijk is, ofwel de ontbinding van de overeenkomst te vorderen, met schadevergoeding.

De ontbinding moet in rechte gevorderd worden, en aan de verweerder kan, naar gelang van de omstandigheden, uitstel worden verleend.

AFDELING II. - VERBINTENISSEN MET TIJDSBEPALING.

Art. 1185. De tijdsbepaling verschilt van de voorwaarden hierin, dat zij de verbintenis niet opschort, maar alleen haar uitvoering uitstelt.

Art. 1186. Hetgeen slechts met tijdsbepaling verschuldigd is, kan niet geëist worden voordat de vervaltijd verschenen is; maar hetgeen vooruit betaald is, kan niet teruggevorderd worden.

Art. 1187. De tijdsbepaling wordt altijd vermoed te zijn bedongen ten voordele van de schuldenaar, tenzij uit het beding of uit de omstandigheden blijkt dat zij ook ten voordele van de schuldeiser bedongen is.

Art. 1188. De schuldenaar kan het voordeel van de tijdsbepaling niet meer inroepen wanneer hij failliet gegaan is, of wanneer hij de zekerheid die hij bij het contract ten behoeve van zijn schuldeiser gesteld had, door zijn toedoen heeft verminderd.

Nog dit: 

Inbreng in het gemeenschappelijk vermogen onder ontbindend beding van echtscheiding:

Rechtspraak:

• Hof van Beroep Gent 10 maart 2016, RW 2017-2018, 830

samenvatting

Een onroerend goed kan worden ingebracht in het gemeenschappelijke vermogen onder de ontbindende voorwaarde van enkel echtscheiding (en niet (ook) van vooroverlijden van de niet-inbrengende echtgenoot).

De terugname van een ingebracht goed zonder aanrekening op de kavel wordt algemeen als geldig aanvaard (art. 1455 BW). Fundamenteel anders dan bij de terugname doet de ontbindende voorwaarde het ingebrachte goed retroactief uit het gemeenschappelijke vermogen verdwijnen (art. 1183 BW).

Deze (fiscaal interessantere) ontbindende voorwaarde van echtscheiding doorstaat de test van

(1) de (toegelaten) potestatieve voorwaarde;

(2) de bestendigheid van het huwelijksvermogensstelsel en

(3) voldoende eerbiediging van de rechten van gebeurlijke schuldeisers .

Enkel een zuiver potestatieve voorwaarde aan de zijde van de schuldenaar is nietig. Een gemengde potestatieve voorwaarde, i.e. een toekomstige en onzekere gebeurtenis die van de wil van één van de partijen en van de wil van een derde afhangt, is wel geldig. Bovendien is (zelfs) een zuiver potestatieve ontbindende voorwaarde (zelfs aan de zijde van de schuldenaar) perfect rechtsgeldig vanuit verbintenisrechtelijk oogpunt (met uitzondering van de schenking). Enkel de zuiver potestatieve opschortende voorwaarde is nietig (zie Cass. 23 november 2001, RNB 2002, 318; H. De Page, Traité élémentaire de droit civil belge, I, Brussel, Bruylant, 1962, nr. 155bis).

Aldus is de litigieuze ontbindende voorwaarde van echtscheiding geen nietige potestatieve voorwaarde (art. 1174 BW).

Dat het huwelijksvermogensstelsel zelf in globo niet afhankelijk kan worden gesteld van de vervulling van een voorwaarde, spreekt voor zich. In casu speelt de (ontbindende) voorwaarde evenwel slechts voor een bepaalde clausule. Zij is ab initio, van bij de wijzigingsakte gekend. De voorwaarde krijgt bovendien pas uitwerking bij de ontbinding van het stelsel. Tijdens het huwelijk wijzigt niets. Daarbij laat de voorwaarde het huwelijksvermogensstelsel als zodanig ongemoeid (zie: Y.-H. Leleu en verslag van J. De Coninck in C.S.W.-dossier nr. 4379 waarnaar verwezen door B. Verdickt, «De inbreng onder ontbindende voorwaarde. Waakzaamheid blijft geboden», Nieuwsbrief Notariaat, nr. 6, p. 1-6; in dezelfde lijn: H. Casman, Notarieel Familierecht, Gent, Mys & Breesch, 1991, p. 46, nr. 158).

voor integraal arrest klik hier

Gerelateerd
0
Aangemaakt op: zo, 01/05/2016 - 15:01
Laatst aangepast op: zo, 14/01/2018 - 09:54

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.