Het voorwerp van een vordering bestaat meestal uit een eis tot betaling van een geldsom, dan wel tot de vaststelling van een bepaalde staat (voornamelijk dan in personen- en familierecht) dan wel op tot het uitvoeren van een bepaalde prestatie of het zich onthouden van een bepaalde prestatie.

De vaststelling van een bepaalde staat gebeurt principieel van rechtswege of door uitvoering van een aantal formaliteiten die veelal automatisch geschieden. De uitvoering van een veroordeling tot een betaling van een geldsom kan worden afgedwongen door middel van beslag. De uitvoering van een gerechtelijke uitspraak tot het stellen van een bepaalde daad of het zich onthouden van een bepaalde daad kan worden gewaarborgd door een dwangsom.

Deze dwangsom wordt evenwel niet automatisch toegekend. Zij wordt slechts toegekend op vordering van het openbaar ministerie dan wel op vordering van een van de partijen.

Meermaals beschikt de rechter dat het opleggen van een dwangsom alsnog voorbarig is, gezien hij overweegt dat er mag uitgegaan worden van een vrijwillige uitvoering van het gebod of een vrijwillige onthouding van het verbod zonder de ingrijpende figuur van de dwangsom te hanteren. Een dwangsom kan immers leiden tot een vergaande sanctionering, tot zeer hoog oplopende sommen, tot tal van interpretatieproblemen.

Maar wanneer de rechter geoordeeld heeft bij de behandeling ten gronde van een zaak over een vordering met betrekking tot het uitvoeren van een bepaalde handeling of het zich onthouden van een bepaalde handeling zonder een dwangsom uit te spreken, belet dit hem niet om later (gevat door één van de partijen) van de zaak in een afzonderlijke procedure opnieuw kennis te nemen om alsdan een dwangsom toe te kennen, zelfs indien zij in een eerdere procedure werd afgewezen. In de nieuwe procedure kan dan de dwangsom worden toegekend op grond van de overweging dat de dwangsom noodzakelijk is om tot uitvoering te komen gelet op de eerdere weigering van de veroordeelde partij om over te gaan tot de vrijwillige uitvoering van het gebod van de rechter.

Voor een toepassing inzake ruimtelijke ordening, zie Hof van Beroep te Antwerpen, 12^e kamer, 15.11.2006, Rechtkundig Weekblad 2009-2010, kolom 242.