Printervriendelijke versieVerstuur naar een vriend

Nexum was een vorm van mancipatio, een symbolische overdracht van rechten in de vorm van een formalistische handeling van zelfverpanding.

Door het contract werd de schuldenaar onderworpen aan een grijprecht waardoor hij bij niet voldoening van de schuld Onder het contract nexum werd een vrije man een slaaf werd vzan de schuldeiser.

Er bestaat onduidelijkheid of men bij het aangaan van een newum onmiddellijk (tijdelijk slaaf werd) of vrij bleef voorzover de schuld kon betaald worden.

Anderzijds moet met beseffen dat het nexum vele varianten kende en afhankelijk was van plaats en tijdstip in het Romeins recht.

Schuldslavernij bestond in de vroege Republiek grotendeels als gevolg van de toenemende controle over de ager publicus, of publieke grond, door personen die buitensporige rijkdom en macht verworven en plots boven hun stand gingen leven.

Anderzijds konden niet Romeinse burgers moeilijk rijkdom opbouwen door een beperking van hun rechten en nexum was voor hen een toevlucht tot krediet met aldus geboden zekerheid voor hun schulden.

Ondanks alle beperkingen was het nexum contract een beter alternatief voor slavernij voor debiteuren, aangezien slaven kondenn worden verkocht of gedood door hun meesters. Hoewel nexi vaak geslagen en misbruikt door hun obaerati, werden zij door hen zij door hen onderhouden.

Schuldeisers en werkgevers konden meer profiteren meer uit een contract nexum, als ze een gemotiveerde schuldenaar of contractuele werknemer in plaats van een slaaf ontvingen.

Een pater familias met een zware schuldenlast kon zijn eigen zoon voor nexum in plaats van zichzelf aanbieden.

Bepaalde gevallen van nexum voorzagen in de mogelijkheid voor de schuldeiser om de nexumschuldenaar niet alleen in zijn macht te houden maar ook te doden of buiten Rome als slaaf te verkopen.

De Lex Poetelia Papira 326 v. Chr. verzachtte het lot van de nexum schuldenaars.