-A +A

250 jaar Over misdaden en straffen Cesare Beccaria

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Publicatie
Auteur: 
Dirk Verhofstadt
Uitgever: 
Hautekiet
Jaargang: 
2014
ISBN nummer: 
9789089243140
Samenvatting

Bespreking van dit werk door de uitgever

In 1764 publiceerde de Italiaanse filosoof en rechtsgeleerde Cesare Beccaria zijn beruchte Dei delitti e delle pene (Over misdaden en straffen).

Dit boek had een enorme impact op het strafrecht in Europa en Amerika. Dankzij Beccaria werd het strafrecht gehumaniseerd en ontdaan van willekeur, machtsmisbruik en religieuze dogma’s.

Hij zette een beweging in gang die leidde tot de afschaffing van foltering en de doodstraf in tal van landen. In die zin staat Beccaria op hetzelfde niveau als Galileo Galilei, Andreas Vesalius, Isaac Newton, Immanuel Kant en Charles Darwin.

Met dit boek wil Dirk Verhofstadt Cesare Beccaria opnieuw de plaats geven die hij verdient, namelijk als een denker die komaf maakte met gruwelijke straffen, anonieme beschuldigingen, martelingen en de bestraffing van hekserij en ander bijgeloof.

Hij pleitte voor heldere wetten, onafhankelijke rechters en menswaardige gevangenissen. Een straf diende niet om wraak te nemen, maar om de samenleving te dienen. Beccaria’s ideeën blijven actueel, omdat ze de pijlers zijn van onze democratische, open samenleving.

Dirk Verhofstadt licht dit allemaal toe in een essay, Etienne Vermeersch in een voorwoord. Het boek bevat de integrale vertaling door J.M. Michiels.

250 jaar Over misdaden en straffen

Cesare Beccaria (Milaan, 15 maart 1738 - 28 november 1794) was een Italiaanse filosoof en politicus met grote invloed op het denken over het strafrecht.

Inhoudstafel tekst: 

Over Cesare Beaccaria

In zijn filosofisch traktaat Dei delitti e delle pene (Over misdrijven en straffen) (1764) toonde Cesare Beccaria zijn morele bekommernis over hoe strafrecht zou moeten zijn.

De grondslag van het recht tot straffen vond hij in de verdragstheorie van Jean-Jacques Rousseau. Deze stelde dat de maatschappij tot stand komt op grond van een afspraak tussen haar leden, die een deel van hun vrijheid geven aan de gemeenschap.

De doelstelling van elke wetgeving moest volgens Beccaria het maximaal geluk voor een maximaal aantal mensen zijn. Hij ging in tegen wat zijns inziens duistere, complexe en wrede wetgeving was.

Enkele beginselen van het vigerend strafrecht zijn hierbij van belang:

Het legaliteitsbeginsel, verwoord door Paul Anselm Feuerbach als "nullum crimen, nulla poena sine lege", dat wil zeggen: geen misdrijf, geen straf zonder wet

Gevolg:
Wetgeving moet voor iedereen toegankelijk zijn.
Wetgeving moet worden opgesteld in de taal van het volk.
De rechter is gebonden door de letter van de wet (niet interpretatief).

Het proportionaliteitsbeginsel: een maximum welzijn verzekeren met een minimum aan leed. De opgelegde straf moet net volstaan om te voorkomen dat de delinquent zijn medeburgers nog benadeelt.

Het subsidiariteitsbeginsel: De optimale straf is de minimale straf die toch effect sorteert. De beste preventie voor de criminaliteit is immers niet de wreedheid van de straf, maar wel het feit, dat het onmogelijk is, haar te ontlopen. Misdrijf en straf dienden ook kort op elkaar te volgen opdat de straf effect zou hebben. Hiermee pleitte Beccaria tegen martelen en de doodstraf.

Gevolg:

Doodstraf kan volgens Beccaria geen zinnige straf zijn, want deze straf is definitief en onomkeerbaar.

Hij pleitte voor dwangarbeid en gevangenisstraf.

Uitzondering: een persoon die de staat in gevaar bracht kon wel tot de doodstraf veroordeeld worden.

Het gelijkheidsbeginsel: de strafrechtelijke sancties moeten dezelfde zijn voor de eerste burger en voor de nederigste.
Het publiciteitsbeginsel: de terechtzitting en de bewijsvoering moeten openbaar gebeuren, de geheime procedure moet afgeschaft worden.

Het personaliteitsbeginsel: hiermee kantte Beccaria zich tegen de algemene verbeurdverklaring van de goederen, die in feite de familie van de veroordeelden en bannelingen trof. Verbeurdverklaring is het afnemen van de goederen van het volledige gezin.

(bron Wikpedia)

 

Gerelateerd
Nog dit: 

Zie Dirk Leemans in gesprek met Dirk Verhofstat: "We zijn te weing verontwaardigd", Juristenkrant 5 november 2014, pagina 9

Aangemaakt op: za, 20/09/2014 - 21:41
Laatst aangepast op: za, 08/11/2014 - 14:13

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.