-A +A

De deontologische code van het notariaat

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Publicatie
Auteur: 
Verstappen J
Uitgever: 
Larcier
Jaargang: 
2009
ISBN nummer: 
9782804433666
Samenvatting

De notaris dient zich te onthouden van elk gedrag dat afbreuk doet aan het vertrouwen van de burgers in de notariële instelling of dat strijdig is met de waardigheid van het notariaat.

Dit werk biedt een kritische en genuanceerde commentaar op de Deontologische code, die bindend is voor de notarissen, maar ook relevant voor allen die rechtstreeks of onrechtstreeks bij de activiteiten van het ambt betrokken zijn.

Deontologische code (PDF / 111.4 KB)

Inhoudstafel tekst: 

Woord vooraf : Notariële Deontologie

Ten geleide

DEEL I : Inleiding

Afdeling I : Deontologie
Afdeling II : Tucht en het beginsel ‘nullum crimen sine lege’
Afdeling III : Band tussen deontologie en tucht
§ 1 : De traditionele benadering : deontologie met een negatieve connotatie
§ 2 : Een nieuwe benadering : de ‘positieve deontologie’
Afdeling IV : Belang van het onderscheid tussen deontologie en tucht inzake het notariaat

DEEL II : Artikelsgewijze commentaar

Artikel 1
A. Bestaansreden en toepassingsgebied van de deontologische code – band tussen deontologie en tucht
B. Niet-exhaustief karakter van de deontologische code
C. Bevoegdheid van de Nationale Kamer van notarissen

Hoofdstuk I. – Algemeen principe

Artikel 2

A. Band tussen een overtreding van de deontologische code, tuchtfout en tuchtstraf
B. Vertrouwen in de notariële instelling en waardigheid van het ambt
C. Gedrag van de notaris in zijn privé- of sociaal leven

Hoofdstuk II. – Specifieke plichten van de notaris als openbaar ambtenaar

Artikel 3 (ministerieplicht)

A. Ministerieplicht en ambtsweigering door de notaris - algemeen
B. Gevallen van ambtsweigering
C. Beoordeling van deze gevallen van ambtsweigering
D. Andere gevallen van ambtsweigering

Artikel 4 (voldoen aan de eisen van authenticiteit)

A. Eisen van authenticiteit

B. Getrouwe weergave van de feiten en de verklaringen van partijen

Artikel 5 (elektronische handtekening)

Artikel 6 (beschikbaarheid en diligentie – organisatie van het kantoor)
A. Beschikbaarheid en diligentie
B. Organisatie van het kantoor

Artikel 7 (toepassing van wettelijke voorschriften en beroepsregels)
Artikel 8 (respecteren van de eenheid van standplaats)

Hoofdstuk III. – Plichten van de notaris tegenover de cliënten

Artikel 9 (volkomen eerlijkheid – onbaatzuchtigheid)
A. Algemeen
B. Volkomen eerlijkheid
C. Onbaatzuchtigheid

Artikel 10 (verzoenen van partijen)

Artikel 11 (informatie en raadgeving – bijscholing)

Artikel 12 (volkomen onpartijdigheid)

Artikel 13 (beroepsgeheim en discretieplicht)
A. Beroepsgeheim
B. Uitzonderingen op het beroepsgeheim
C. Discretieplicht
D. Toepassingsgevallen van de discretieplicht
E. Briefwisseling tussen notarissen

Artikel 14 (idem)

Artikel 15 (plichten op het vlak van de vraag tot provisionering)
A. Actuele situatie
B. Situatie bij effectieve BTW-belastingplicht

Artikel 16 (plichten op het vlak van de afrekeningen)

 

Hoofdstuk IV. – Plichten van de notaris tegenover zijn confraters

Artikel 17 (onderlinge bijstand)

Artikel 18 (hoffelijkheid)

Artikel 19 (vrije keuze van notaris)
A. Beginsel van openbare orde
B. Verbodsbepalingen (Prospecteren van cliënten - Vergoeden van derden - Verbod tot borgstelling- Verlijden van akten zonder provisionering - Openhouden van het kantoor op uitzonderlijke uren - Andere gevallen)

Artikel 20 (opvolging van notaris)

Artikel 21 (afwerving van personeel)

Hoofdstuk V. – Plichten van de notaris ten aanzien van de notariële instellingen

Artikel 22 (deelname aan algemene vergaderingen)

Artikel 23 (stipte betaling van bijdragen)

Artikel 24 (beantwoording van briefwisseling)

Artikel 25 (vrije meningsuiting)

Artikel 26 (geïnstitutionaliseerde verklikking)

Hoofdstuk VI. – Plichten van de notaris tegenover zijn medewerkers

Artikel 27 (opleggen van de verplichting tot naleving van de code)

Artikel 28 (opleiding)

Artikel 29 (toelaatbare bijkomende beroepsactiviteit)

Artikel 30 (regel van de eenheid van standplaats)

Hoofdstuk VII. – Regeling van de conflicten
Artikel 31 (professionele geschillen tussen notarissen)

Artikel 32 (professionele geschillen met derden)

Artikel 33 (geschillen met cliënten inzake erelonen, wedden of aktekosten)

Artikel 34 (deelname aan verzoeningsprocedures van de kamer)

Hoofdstuk VIII. – Informatie en publiciteit

Art. 35

Hoofdstuk IX. – Specifieke regels bij vastgoedbemiddeling

Art. 36

Hoofdstuk X. – Specifieke regels bij bemiddeling

Art. 37

Hoofdstuk XI. – Specifieke regels bij gerechtelijke opdrachten

Artikel 38 (onpartijdigheid)

Artikel 39 (tegenspraak)

Artikel 40 (de niet in rechte aangestelde notaris)

Hoofdstuk XII. – Bijzondere regels die van toepassing zijn op de erenotarissen

Artikel 41 (loyauteit en geen mededinging ten aanzien van de opvolger)

Artikel 42 (gebruik van de titel)

Hoofdstuk XIII. – Bijzondere regels die van toepassing zijn op de kandidaat-notarissen

Art. 43

DEEL III : Slotbeschouwingen

Afdeling 1 : Codificatie

Afdeling 2 : Niet-exhaustief karakter en andere minpunten

Afdeling 3 : Positieve punten

Afdeling 4 : Sporen van de ‘positieve deontologie’ ?

Afdeling 5 : Eindoordeel

DEEL IV : Bibliografie

DEEL V : Trefwoordenregister

Met de goedkeuring van de deontologische code volbracht de Nationale Kamer van notarissen in 2004 één van haar belangrijkste wettelijke opdrachten.
Deze Deontologische Code bevat een uitvoerige regeling voor het gehele corps over de “do’s and don’ts” van het notarieel corps, die niet alleen bindend is voor de notarissen, maar ook relevant voor allen die rechtstreeks of onrechtstreeks bij de activiteiten van het ambt betrokken zijn.

Raadsheer Jan Verstappen heeft deze regels als een buitenstaander bestudeerd. Als een niet-notaris bezit hij een buitengewone kijk op het notariaat, want hij was gedurende vele jaren juridisch adviseur bij de K.F.B.N., waardoor hij met het reilen en zeilen binnen het notariaat wel erg vertrouwd is geworden.
Hij bekijkt de Code zoals het een magistraat past, langs alle kanten, rekening houdend met alle aspecten en ieders verwachtingen, om daaruit een duidelijk besluit te trekken.
Zijn benadering is anders en vollediger dan de eerste commentaren die ofwel rechtstreeks vanuit de Nationale Kamer kwamen, ofwel de nuance missen die de meerwaarde vormt van het wikken en wegen door een magistraat.

Dit werk situeert de deontologische code en becommentarieert deze met een kritische blik.
Na een inleiding biedt het een artikelsgewijze commentaar van de deontologische code, gevolgd door slotbeschouwingen.
Het werk wordt afgerond met een bibliografie en een uitgebreid trefwoordenregister met meer dan 250 trefwoorden.

Om een zo volledig mogelijk beeld te krijgen, wordt op meer dan één punt over de grens gekeken en wordt aandacht besteed aan de deontologische regels die met betrekking tot de notarissen gelden in Nederland, Frankrijk en Québec. Daarnaast wordt ook aandacht besteed aan de deontologische regels inzake de advocatuur, wat soms tot verrassende vaststellingen leidt.

 

  • http://www.notaris.be/imgs/li.png); background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: initial; color: rgb(85, 85, 85); line-height: 18px; background-position: 0px 5px; background-repeat: no-repeat no-repeat; ">Deontologische code (PDF / 111.4 KB)
  • http://www.notaris.be/imgs/li.png); background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: initial; color: rgb(85, 85, 85); line-height: 18px; background-position: 0px 5px; background-repeat: no-repeat no-repeat; ">Europese code notariële deontologie (PDF / 78.1 KB)
  • http://www.notaris.be/imgs/li.png); background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: initial; color: rgb(85, 85, 85); line-height: 18px; background-position: 0px 5px; background-repeat: no-repeat no-repeat; ">Deontologische code inzake notariële bemiddeling (PDF / 23.3 KB)
  • http://www.notaris.be/imgs/li.png); background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: initial; color: rgb(85, 85, 85); line-height: 18px; background-position: 0px 5px; background-repeat: no-repeat no-repeat; ">Algemeen reglementair kader met betrekking tot de regels van de notariële praktijk (PDF / 103.1 KB)
  • http://www.notaris.be/imgs/li.png); background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: initial; color: rgb(85, 85, 85); line-height: 18px; background-position: 0px 5px; background-repeat: no-repeat no-repeat; ">Bijlage algemeen reglementair kader (PDF / 6.5 KB)
  • http://www.notaris.be/imgs/li.png); background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: initial; color: rgb(85, 85, 85); line-height: 18px; background-position: 0px 5px; background-repeat: no-repeat no-repeat; ">Reglement inzake publiciteit en communicatie (PDF / 24.8 KB)
  • http://www.notaris.be/imgs/li.png); background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: initial; color: rgb(85, 85, 85); line-height: 18px; background-position: 0px 5px; background-repeat: no-repeat no-repeat; ">Richtlijn “publiciteit” van de Nationale Kamer van notarissen: (PDF / 16.2 KB)
  • http://www.notaris.be/imgs/li.png); background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; background-color: initial; color: rgb(85, 85, 85); line-height: 18px; background-position: 0px 5px; background-repeat: no-repeat no-repeat; ">Regels inzake de bemiddeling door de notarissen betreffende de minnelijke of gerechtelijke verkoop van onroerende goederen (PDF / 12.4 KB)

 

 

Gerelateerd
Nog dit: 

Strafrechtelijke bepalingen verduistering en belangenneming (strafwetboek)

HOOFDSTUK III. - (VERDUISTERING, KNEVELARIJ EN BELANGENNEMING GEPLEEGD DOOR PERSONEN DIE EEN OPENBAAR AMBT UITOEFENEN). <W 1999-02-10/39, art. 3, 023; Inwerkingtreding : 02-04-1999>

Art. 240. <W 1999-02-10/39, art. 3, 023; Inwerkingtreding : 02-04-1999> Met opsluiting van vijf jaar tot tien jaar en met geldboete van 500 frank tot 100 000 frank wordt gestraft iedere persoon die een openbaar ambt uitoefent, die openbare of private gelden, geldswaardige papieren, stukken, effecten, akten, roerende zaken verduistert, welke hij uit kracht of uit hoofde van zijn ambt onder zich heeft.

Art. 241. <W 1999-02-10/39, art. 3, 023; Inwerkingtreding : 02-04-1999> Met opsluiting van vijf jaar tot tien jaar en met geldboete van 500 frank tot 100 000 frank wordt gestraft iedere persoon die een openbaar ambt uitoefent, die akten of titels waarvan hij in die hoedanigheid de bewaarder is, die hem zijn bezorgd of waartoe hij uit hoofde van zijn ambt toegang heeft gehad, kwaadwillig of bedrieglijk vernietigt of wegmaakt.

Art. 242. <W 1999-02-10/39, art. 3, 023; Inwerkingtreding : 02-04-1999> Wanneer stukken of gerechtelijke procesakten, ofwel andere papieren, registers, geïnformatiseerde of magnetische dragers, akten of voorwerpen die in archieven, griffies of openbare bewaarplaatsen berusten, of die aan een openbaar bewaarder in die hoedanigheid zijn toevertrouwd, worden ontvreemd of vernietigd, wordt de nalatige bewaarder gestraft met gevangenisstraf van een maand tot zes maanden en met geldboete van 100 frank tot 10 000 frank of met één van die straffen.

Art. 243. <W 1999-02-10/39, art. 3, 023; Inwerkingtreding : 02-04-1999> Iedere persoon die een openbaar ambt uitoefent, die zich schuldig maakt aan knevelarij, door bevel te geven om rechten, taksen, belastingen, gelden, inkomsten of interesten, lonen of wedden te innen, of door die te vorderen of te ontvangen, wetende dat zij niet verschuldigd zijn of het verschuldigde te boven gaan, wordt gestraft met gevangenisstraf van zes maanden tot vijf jaar en met geldboete van 100 frank tot 50 000 frank of met één van die straffen, en hij kan bovendien, overeenkomstig artikel 33, worden veroordeeld tot ontzetting van het recht om openbare ambten, bedieningen of betrekkingen te vervullen.
De straf is opsluiting van vijf jaar tot tien jaar en een geldboete van 500 frank tot 100 000 frank, indien de knevelarij met behulp van geweld of van bedreiging is gepleegd.

Art. 244. (Opgeheven) <W 1999-02-10/39, art. 3, 023; Inwerkingtreding : 02-04-1999>

(...). <W 1999-02-10/39, art. 3, 023; Inwerkingtreding : 02-04-1999>

Art. 245. <W 1999-02-10/39, art. 3, 023; Inwerkingtreding : 02-04-1999> Iedere persoon die een openbaar ambt uitoefent, die, hetzij rechtstreeks, hetzij door tussenpersonen of door schijnhandelingen, enig belang, welk het ook zij, neemt of aanvaardt in de verrichtingen, aanbestedingen, aannemingen of werken in regie waarover hij ten tijde van de handeling geheel of ten dele het beheer of het toezicht had, of die, belast met de ordonnancering van de betaling of de vereffening van een zaak, daarin enig belang neemt, wordt gestraft met gevangenisstraf van een jaar tot vijf jaar, en met geldboete van 100 frank tot 50 000 frank of met één van die straffen en hij kan bovendien, overeenkomstig artikel 33, worden veroordeeld tot ontzetting van het recht om openbare ambten, bedieningen of betrekkingen te vervullen.
De voorafgaande bepaling is niet toepasselijk op hem die in de gegeven omstandigheden zijn private belangen door zijn betrekking niet kon bevorderen en openlijk heeft gehandeld.
 

De notaris moet de overheid verwittigen wanneer hij merkt dat er zich feiten afsprelen waarvan hij vermoed dat het witwaspraktijken zijn

de notaris en cash geld

 

Notarissen die in de uitoefening van hun beroep feiten vaststellen, waarvan ze weten dat ze verband houden met het witwassen van geld of die bewijsmateriaal voor het witwassen van geld kunnen vormen, moeten daarvan onmiddellijk de cel voor financiële informatieverwerking op de hoogte brengen.

Belangrijk hierbij is uiteraard wat door de wetgever wordt verstaan onder 'witwassen van geld'. De definitie van dit begrip is terug te vinden in artikel 3 §§ 1 en 2 van de wet:

Art. 3. § 1. Voor de toepassing van deze wet wordt verstaan onder "witwassen van geld" :
- de omzetting of overdracht van geld of activa met de bedoeling die illegale herkomst ervan te verbergen of te verdoezelen of een persoon die betrokken is bij een misdrijf waaruit die geld of deze activa voortkomen, te helpen ontkomen aan de rechtsgevolgen van zijn daden;
- het verhelen of verhullen van de aard, oorsprong, vindplaats, vervreemding, verplaatsing of eigendom van geld of activa waarvan men de illegale herkomst kent;
- de verwerving, het bezit of het gebruik van geld of activa waarvan men de illegale herkomst kent;
- de deelneming aan, de medeplichtigheid tot, de poging tot, de hulp aan, het aanzetten tot, het vergemakkelijken van of het geven van raad betreffende een van de in de drie voorgaande punten bedoelde daden.
§ 2. Voor de toepassing van deze wet is de herkomst van geld of activa illegaal wanneer deze voortkomen uit :
1° een misdrijf dat in verband staat met :
- terrorisme;
- georganiseerde misdaad;
- illegale drughandel;
- illegale handel in wapens, goederen en koopwaren;
- handel in clandestiene werkkrachten;
- mensenhandel;
- exploitatie van de prostitutie;
- illegaal gebruik bij dieren van stoffen met hormonale, antihormonale, beta-adrenergische of produktie-stimulerende werking of illegale handel in dergelijke stoffen;
- illegale handel in menselijke organen of weefsels;
- fraude ten nadele van de financiële belangen van de Europese Unie;
- ernstige en georganiseerde fiscale fraude waarbij bijzonder ingewikkelde mechanismen of procédés van internationale omvang worden aangewend;
- omkoping van openbare ambtenaren;
2° een beursmisdrijf of een onwettig openbaar aantrekken van spaargelden;
3° een financiële oplichting, een gijzeling, een diefstal of afpersing met geweld of bedreiging, of een bedrieglijke bankbreuk.

Door de wet van 3 mei 2002 wordt er nu een nieuw artikel 14ter ingevoegd, dat als volgt luidt:
"Art. 14ter.- Na advies van de Cel voor financiële informatieverwerking, kan de Koning de in de artikelen 12 tot 14bis beoogde plicht tot kennisgeving uitbreiden tot verrichtingen en feiten waarin natuurlijke- of rechtspersonen zijn betrokken die gedomicilieerd, geregistreerd of gevestigd zijn in een Staat of een gebied waarvan de wetgeving als ontoereikend wordt erkend door een bevoegde internationale instantie voor het overleg en de coördinatie, of waarvan door deze instantie wordt aangenomen dat hun gebruiken een hinderpaal vormen in de strijd tegen het witwassen van geld. De Koning kan het type van de beoogde verrichtingen en feiten, alsook hun minimumbedrag, bepalen."

Door deze nieuwe wet kunnen dus landen en gebieden worden aangeduid waarvoor een verruimde plicht tot kennisgeving geldt. Merk op dat, wat de natuurlijke personen betreft, niet hun nationaliteit van belang is, doch wél het 'gedomicilieerd' of het 'geregistreerd' zijn in een 'verdachte' Staat of in een 'verdacht' gebied.

De Koning heeft onmiddellijk gebruik gemaakt van deze nieuwe wet, en heeft, in een (eerste) uitvoerings-KB van 10 juni 2002 (B.S. 29/6/2002 - i.w.t. 29/6/2002) bepaald dat deze nieuwe meldingsplicht wordt ingevoerd voor alle financiële verrichtingen en feiten waarin natuurlijke personen of rechtspersonen zijn betrokken die gedomicilieerd, geregistreerd of gevestigd zijn in Nauru.

Wanneer de notaris in de uitoefening van zijn beroep, geconfronteerd worden met financiële verrichtingen of met feiten van welke aard ook waarin betrokken zijn, natuurlijke personen die gedomicilieerd zijn in Nauru, dan wel rechtspersonen die aldaar geregistreerd of gevestigd zijn, dan zal de notaris steeds en onmiddellijk de cel voor financiële informatieverwerking hiervan op de hoogte moeten brengen, dit in het kader van deze verruimde plicht tot kennisgeving.

Aangemaakt op: di, 01/05/2012 - 13:30
Laatst aangepast op: di, 01/05/2012 - 13:34

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.