Lijst van gebruikte bijzondere afkortingen .5
Vooraf.7
Hoofdstuk I. Inleiding.10
Afdeling 1. Erkenning en minderheden; minderheden zijn niet zelden (vreemde) nieuwkomers.10
Afdeling 2. Aanpak van de bespreking – de levenscyclus van een plaatselijke geloofsgemeenschap. . 11
Afdeling3. Een toetssteen: grondrechten.14
Hoofdstuk Feitelijke gegevens – vooral groeipotentieel bij de erkende minderheidserediensten. 15
Afdeling1. Algemeen. . 15
Afdeling2. Islam. . 17
Afdeling 3. Andere minderheidserediensten: protestantisme, anglicanisme, orthodoxie, jodendom.21
§1. Protestantisme. 21
§2. Anglicanisme, orthodoxie, jodendom.22
Afdeling 4. Een “vervlaamst” eredienstenregime, vooral voor minderheidserediensten.23
Hoofdstuk III. Een complicerende omstandigheid: de effecten van de bevoegdheidsverdeling – een samenwerkingsakkoord. . 27
Afdeling1. Verdeelde bevoegdheden.27
Afdeling 2. Het Samenwerkingsakkoord van 2 juli 2008: verschillende maar verstrengelde materies. 29
§1. Inleidend. 29
A. Bedienarenwedden, erkennen nieuwe stromingen.29
B. Eredienstbesturen bij lokale erkende geloofsgemeenschappen. . 32
§ 2. Erkennen nieuwe stromingen – federale bevoegdheid (samenwerkingsakkoord). 35
§ 3. Erkennen lokale gemeenschappen – gedeelde bevoegdheden (samenwerkingsakkoord). 36
A. Instellen van een eredienstbestuur. . 36
B. Het toekennen van een wedde aan bedienaren. 37
§ 4. Toekennen van supplementaire bedienarenplaatsen – louter federale aangelegenheid.40
§ 5. Aanwijzen van “het representatieve orgaan” van de eredienst – federale aangelegenheid.41
Afdeling 3. Conclusie: een half dozijn verschillende rechtsregimes voor het tijdelijke van de eredienst van een half dozijn erediensten .44
Hoofdstuk IV. Erkenning van lokale geloofsgemeenschappen in het Vlaams Gewest: erkenningscriteria en erkenningsprocedure.49
Afdeling1. Inleiding. 49
Afdeling 2. Erkenningscriteria & erkenningsdossier.51
§ 1. Te vervullen voorwaarden – elementen met een verschillend gewicht.51
§2. Een omvangrijk aanvraagdossier. . 53
A. Overzicht.53
B. Identificatie.56
C. Gebiedsomschrijving: een “territoriaal werkingsgebied”. 58
D. De infrastructuur. . 62
E. Financiële toestand, financieel perspectief.65
F. “Maatschappelijke relevantie”.67
G. Voorwaarde: verklaring i.v.m. taalgebruik in bestuurszaken. . 79
H. Aanvraag tot toekenning van een plaats van een bedienaar van de eredienst. 80
I. Voorwaarde: een verklaring inzake de inburgering van bepaalde eredienstbedienaren. 82
J. Voorwaarde: verklaringen inzake respecteren grondwet en EVRM 85
§3. De aanvraagprocedure. . 91
A. Aanvragen van lokale erkenningen, in 2004 geregeld in een Samenwerkingsakkoord. 91
B. De startfase van indienen van de aanvraag: volledigheid van het dossier.92
C. De aanvrager: de beslissende rol van representatieve instanties.92
§4. De erkenningsprocedure. 98
A. Een procedure in samenhang met het Samenwerkingsakkoord van 2 juli 2008.98
B. Ontvangst aanvraag; informatie en adviesvraag federale overheid . 98
C. Een afwijkend parcours: ontvangst zónder registratie, als “voorfase” (islam). . 100
D. Adviesvraag gemeenten en provincies (gemeenteraden, provincieraden).102
E. Plaatsbezoek. . 103
F. Erkenningsbeslissing (bij ministerieel besluit). 104
G. Tussentijds beëindigen erkenningsprocedure. . 106
§ 5. Gevolgen van de erkenning van de geloofsgemeenschap. 107
A. Oprichting eredienstbestuur – openbare instelling met rechtspersoonlijkheid – samenstelling.107
B. Dekking eventuele tekorten (gemeente(n) of provincie(s)).108
C. Bezoldiging bedienaren wordt voortaan mogelijk (federaal). . 108
D. Gewestelijk: mogelijke effecten op inrichten / werking centraal eredienstbestuur.109
§6. Bijzondere gevallen. 111
A. Fusie van bestaande erkende lokale geloofsgemeenschappen.111
B. Aanpassing van erkenningsgrondgebied van erkende geloofsgemeenschappen. . 112
C. Fusie van een erkende geloofgemeenschap met een niet-erkende geloofsgemeenschap (met eventueel aanpassing van erkenningsgrondgebied). . 113
Afdeling 3. Erkenningsreglementering: knelpunten.114
Hoofdstuk V. Na de erkenning: de bijzondere jaarlijkse rapportageplicht – de erkenningsopheffing. 116
Afdeling 1. Na de erkenning: een jaarlijkse rapportageplicht (m.b.t. erkenningscriteria).116
§ 1. Een permanente informatiestroom voor erkende gemeenschappen. . 116
§ 2. Niet opgelegd aan de reeds voor 2007 erkende geloofsgemeenschappen. 117
Afdeling 2. Nieuw sluitstuk regelgeving: een procedure voor het opheffen van de erkenning (Hoofdstuk IV BVR).117
§1. Inleiding. 117
§2. Voorgaanden – de administratieve praktijk.118
A. Diversiteit in opheffingsdossiers.118
B. Opheffing op initiatief van een eredienstinstantie (vrijwillig afzien van overheidssteun). 119
C. Opheffing op initiatief overheid wegens gedaald (of relatief laag) gelovigental.122
D. Besluit.124
§ 3. Gronden voor het opheffen van de erkenning in het nieuwe Vlaamse eredienstenrecht.125
A. Inleidend. 125
B. Niet voldoen aan het vereiste van een zekere financiële leefbaarheid. 125
C. Niet voldoen aan het criterium van maatschappelijke relevantie.127
D. Vastgesteld gebrek t.a.v. toepassing van de wetgeving inzake het gebruik van de talen in bestuurszaken.128
E. Vastgesteld tekortkomen m.b.t. het engagement inzake de inburgeringsplicht door de geestelijke bedienaars.129
F. Strijd met grondwet en het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden.130
G. Opheffingsgronden – besluitend.131
§4. Procedure opheffing. 131
A. Voorbereidende fase. 131
B. Besluit tot opheffing. 133
C. Beroep tegen besluit erkenningsopheffing. 133
D. Bij opheffing, niet op initiatief van de overheid.134
§5. Gevolgen van de opheffing van de erkenning. 134
A. Gewestelijk: lot eredienstbestuur / goederen eredienstbestuur. 134
B. Federaal: lot van de bedienarenplaats.135
Afdeling 3. Reglementering m.b.t. de jaarrapportage en de opheffing van de erkenning: knelpunten.136
Hoofdstuk VI. Besluit – reglementeren van erkenning en erkenningsopheffing van lokale geloofsgemeenschappen.138
Afdeling 1. Het erkennen van geloofsgemeenschappen: maatstaven zonder maat?. 138
Afdeling 2. Het opheffen van de erkenning van geloofsgemeenschappen.140
Afdeling 3. Het bestaan van nieuw erkende gemeenschappen: effecten op het functioneren.140
Afdeling 4. Vlaams erkenningenbeleid, naar (rechts)vorm en inhoud geworteld in het verleden. . 140
BIJLAGE I.143