Voorwoord 11
Bea Cantillon
Uitgebreide samenvatting 13
Bérénice Storms, Karel Van den Bosch
1. Waarom een budgetstandaard voor Vlaanderen? 47
Karel Van den Bosch, Bérénice Storms
1.1 Probleemstelling: situering en doelstelling 47
1.1.1 Situering 47
1.1.2 Doelstelling 48
1.2 Historische achtergrond van budgetnormen: these, antithese en synthese 49
1.2.1 Twee soorten budgetnormen 50
1.2.2 Kritiek op budgetnormen 50
1.2.3 Moderne budgetstandaarden 52
1.3 Alternatieve methoden om inkomensgrenzen te bepalen (en waarom
deze niet voldoen) 53
1.3.1 De wettelijke methode 53
1.3.2 De relatieve methode 54
1.3.3 De subjectieve armoedegrenzen 54
1.3.4 Zijn bestedingsnormen een alternatief? 55
1.3.5 Besluit 56
2. Uitgangspunten en opzet 57
Bérénice Storms
2.1 Aanpak en organisatie 57
2.2 Theoretisch kader 59
2.2.1 Instituties, sociale rollen en maatschappelijke participatie 59
2.2.2 Maatschappelijke participatie en menselijke behoeften 60
2.2.3 Basisbehoeften en intermediaire behoeften 64
2.2.4 Van intermediaire behoeften naar Vlaamse minimumbudgetten 65
2.3 Achterliggende uitgangspunten 66
2.3.1 Typegezinnen 66
2.3.2 Enkele belangrijke vuistregels 68
2.3.3 Kritische bemerkingen 70
2.4 Opzet en methoden 71
3. Het voedingsbudget 75
Hilde Boeckx
3.1 Inleiding 75
3.2 Van voedingsaanbevelingen naar aanbevelingen voor voedingsmiddelen 75
3.2.1 Voedingsaanbevelingen voor België: aanbevolen inname
van nutriënten 75
3.2.2 Actieve voedingsdriehoek: aanbevolen inname van
voedingsmiddelen 77
3.3 Voedingsgewoonten in België 84
3.4 Nutritionele doelstellingen van het NVGP – B 87
3.5 Samenstelling van de korf voeding 90
3.5.1 Volwassen vrouw 92
3.5.2 Volwassen man 98
3.5.3 Peuters (1-3 jaar) 101
3.5.4 Kleuters (3-6 jaar) 102
3.5.5 Kind, lagere school (6-12 jaar) 103
3.5.6 Adolescent (12-18 jaar) 107
4. Het kledingsbudget 125
Annemie Van Gompel, Bérénice Storms
4.1 Inleiding 125
4.2 Geschikte kleding voor de 16 modelgezinnen 125
4.3 Kwaliteitsvolle kleding 126
4.4 Aantal en levensduur 130
4.5 Keuze van de winkel en betaalde prijs 131
4.6 Onderhouden en opbergen van kleding 132
5. Het gezondheidsbudget 143
François Diepstraten
5.1 Inleiding 143
5.2 Persoonlijke hygiëne en lichaamsverzorging 143
5.2.1 Handhygiëne 144
5.2.2 Mondhygiëne 145
5.2.3 Algemene hygiëne 146
5.2.4 Ontharing 150
5.2.5 Make-up en cosmetica 151
5.2.6 Lichaamsbeweging 151
5.2.7 Anticonceptie en bescherming tegen SOA 152
5.3 Gezondheidszorgen 158
5.3.1 Een factorieel model met betrekking tot gebruik van
gezondheidszorgen 159
5.3.2 Eerste factor in het model: behoefte aan zorggebruik 163
5.3.3 Tweede factor in het model: de neiging tot gebruik van
gezondheidszorg 190
5.3.4 Derde factor in het model: de mogelijkheid tot gebruik van
gezondheidszorgen 192
5.3.5 Samenvattende budgetbepaling gezondheidszorgen 194
5.4 Kosten verbonden aan sociale zekerheid en gezondheidszorg 196
5.4.1 Bijdrage fi nanciële verantwoordelijkheid ziekenfonds 196
5.4.2 Vlaamse zorgverzekering 197
5.4.3 Hospitalisatieverzekering 198
5.5 Kritische bedenkingen 198
6. Het budget huisvesting en veiligheid 217
Kristof Heylen, Bérénice Storms
6.1 Adequate huisvesting 217
6.1.1 Achterliggende criteria 217
6.1.2 Adequate huisvesting: reële huurprijzen in Vlaanderen 221
6.2 Verbruikskosten van huurders in Vlaanderen 225
6.3 Overige huisvestingskosten 227
6.3.1 Onderhoud van de woning 227
6.3.2 Herstel 228
6.4 Veiligheid: veilig wonen 228
6.4.1 Bank- en spaarrekening 228
6.4.2 Verzekering 229
6.4.3 Brandveiligheid 229
7. Het budget veilige kindertijd 239
Leen Van Thielen, Bérénice Storms
7.1 Inleiding 239
7.2 Normatieve, transparante, aanvaardbare minimumbudgetten 240
7.3 Liefde, vriendschap en veiligheid 242
7.4 Nieuwe ervaringen 244
7.4.1 Informatie 244
7.4.2 Onderwijs 244
7.4.3 Spel, rust en cultuur 245
7.4.4 Erkend worden en aangemoedigd worden 246
7.5 Graduele uitbreiding van verantwoordelijkheden 247
7.5.1 Groeiende capaciteiten van het kind 247
7.6 Een veilige kindertijd: concrete middelen 248
7.7 Een veilige kindertijd: frequenties en hoeveelheden 251
7.7.1 Sportactiviteit in gezinsverband 252
7.7.2 Gezinsuitstap 252
7.7.3 Gsm 252
7.7.4 Verjaardagsfeestjes thuis 252
7.7.5 Bibliotheekabonnement 253
7.7.6 Deelname aan het georganiseerde of niet-georganiseerde
vrijetijdsaanbod 253
7.7.7 Speelgoed als cadeau bij een speciale gelegenheid 253
7.7.8 Deelname aan culturele activiteiten 256
7.7.9 Directe onderwijskosten 256
7.7.10 Uit eten/afhaalmaaltijd 257
7.7.11 Zakgeld 258
8. Het budget rust en ontspanning 267
Leen Van Thielen, Bérénice Storms
8.1 Inleiding 267
8.2 Een verkwikkende nachtrust 267
8.2.1 Noodzaak van een goede nachtrust 267
8.2.2 Voorwaarden voor een goede nachtrust 269
8.2.3 Concrete middelen 271
8.3 Vrije tijd en ontspanning 271
8.4 Binnenlandse vakantie 273
8.5 Deelname aan het (niet-) georganiseerde vrijetijdsaanbod 274
8.6 Ontspanning thuis 275
9. Het budget onderhouden van relaties 285
Leen Van Thielen, Bérénice Storms
9.1 Inleiding 285
9.2 Vrienden- en familiebezoek 286
9.3 Gsm 286
9.4 Computer en multimedia 287
9.5 Feesten 287
9.6 Wenskaarten en geschenken 287
9.7 Uit eten/afhaalmaaltijd 288
9.8 Huisdieren 288
9.9 Burgerverplichtingen 289
9.10 Gezelligheid thuis 289
10. Het mobiliteitsbudget 295
Leen Van Thielen, Bérénice Storms
10.1 Inleiding 295
10.2 Fiets 296
10.2.1 Kwaliteit 296
10.2.2 Uitrusting en onderhoud 297
10.2.3 Levensduur 297
10.3 Openbaar vervoer 297
10.3.1 Bus, tram en trein 298
11. Het totale budget 300
Bérénice Storms
11.1 Inleiding 300
11.2 Het totale budget 300
11.3 De kostprijs van volwassenen en kinderen 303
11.4 Het aandeel van de verschillende korven in de budgetstandaard 306
12. Is de budgetstandaard toereikend voor lage-inkomensgezinnen?
Een kwestie van gezondheid 309
Koen Beullens
12.1 Inleiding 309
12.2 Onderzoeksvragen 309
12.3 Data 310
12.4 Resultaten 312
12.4.1 Hebben arme gezinnen meer behoefte aan gezondheidszorg? 312
12.4.2 Besparen gezinnen onder druk van een laag inkomen op de
gezondheidsuitgaven? 312
12.5 Besluit 313
13. Besluit 315
Karel Van den Bosch, Natascha Van Mechelen, Bérénice Storms
13.1 Een volledige budgetstandaard voor het huidige Vlaanderen 315
13.2 Vergelijking met de SILC-norm en het wettelijk minimum 315
13.3 Vergelijking met budgetstandaarden in andere landen 318
13.4 Beperkingen 322
13.5 Uitdagingen voor de toekomst 324
Bijlage: Stuurgroep 329
Literatuur 331
Medewerkers aan dit boek 343