Hof van Cassatie, 1e Kamer – 13 februari 2009, RW 2010-2011, 666

Provincie Oost-Vlaanderen t/ B.V.B.A. C.V.

I. Rechtspleging voor het Hof

Het cassatieberoep is gericht tegen een arrest, op 20 december 2005 gewezen door het Hof van Beroep te Gent.

...

III. Beslissing van het Hof

Beoordeling

1. Krachtens art. 6, eerste lid, van de wet van 24 december 1996 betreffende de vestiging en de invordering van de provincie- en gemeentebelastingen wordt de belasting, indien de belastingverordening voorziet in de verplichting van aangifte, bij gebrek aan aangifte binnen de in de verordening gestelde termijn, ambtshalve ingekohierd.

Krachtens het vijfde lid van die wetsbepaling kan de belastingverordening bepalen dat de ambtshalve ingekohierde belastingen worden verhoogd met het bedrag dat zij vastlegt en dat het dubbel van de verschuldigde belasting niet mag overschrijden. Het bedrag van deze verhoging wordt ook ingekohierd.

2. Krachtens art. 18, § 1, van het besluit van de provincieraad van Oost-Vlaanderen tot heffing van de algemene provinciebelasting voor het dienstjaar 1997, zoals gewijzigd bij besluit van 12 maart 1997, wordt de belasting ambtshalve ingekohierd en vermeerderd met de volgende belastingverhogingen:

– eerste overtreding: 20% verhoging van de verschuldigde belasting, met een minimum van 500 fr.;

– vanaf de tweede overtreding: 100% verhoging van de verschuldigde belasting, met een minimum van 1000 fr.

Krachtens art. 18, § 2, van hetzelfde besluit worden bij de bepaling van het toe te passen percent van de belastingverhogingen de vorige overtredingen inzake aangifte in de algemene provinciebelasting in aanmerking genomen die werden vastgesteld voor de laatste vier aanslagjaren die het aanslagjaar voorafgaan waarvoor de nieuwe overtreding werd vastgesteld.

3. De appelrechters oordelen, zonder dienaangaande te worden bekritiseerd, dat de wegens een tweede overtreding opgelegde belastingverhoging van 100% te beschouwen is als een strafsanctie in de zin van art. 6 EVRM.

4. De rechter aan wie gevraagd wordt een administratieve sanctie te toetsen die een repressief karakter heeft in de zin van art. 6 EVRM, moet de wettigheid van die sanctie onderzoeken en mag in het bijzonder nagaan of die sanctie verzoenbaar is met de dwingende eisen van internationale verdragen en van het interne recht, met inbegrip van algemene rechtsbeginselen.

De toetsing moet in het bijzonder de rechter in staat stellen na te gaan of de sanctie niet onevenredig is met de overtreding, zodat de rechter mag onderzoeken of het bestuur in redelijkheid kon overgaan tot het opleggen van een belastingverhoging van zodanige omvang.

De rechter mag hierbij in het bijzonder acht slaan op de zwaarte van de overtreding, de hoogte van reeds opgelegde sancties en de wijze waarop in soortgelijke zaken werd geoordeeld, maar moet hierbij in acht nemen in welke mate het bestuur zelf gebonden was in verband met de sanctie.

Dit toetsingsrecht houdt evenwel niet in dat de rechter op grond van een subjectieve appreciatie van wat hij redelijk acht, om loutere redenen van opportuniteit en tegen wettelijke regels in, sancties kan kwijtschelden of verminderen.

5. Het middel dat aanvoert dat de rechter een administratieve sanctie slechts kan verminderen wanneer hij vaststelt dat het bestuur over een matigingsbevoegdheid beschikt, is gebaseerd op een onjuiste rechtsopvatting en faalt derhalve naar recht.