-A +A

Erfdienstbaarheid van lichten en uitzichten - Velux ramen

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Instantie: Hof van Cassatie
Datum van de uitspraak: 
vri, 23/01/2009
A.R.: 
C.08.0109.N

Voor de beoordeling of een uitzicht rechtstreeks of zijdelings is, is het niet bepalend of de uitzicht gevende opening of het venster geplaatst is in een schuin afhellend dak (1). (1) Zie Cass., 21 okt. 1909, Pas., 1909, I, 414.

Publicatie
tijdschrift: 
juridat
In bibliotheek?: 
Dit item is beschikbaar in de bibliotheek van advocatenkantoor Elfri De Neve
Nr. C.08.0109.N

1. D. B. G., en,

2. S. E.,

eisers,

tegen

V. J.-M.,

verweerder.
 
I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF

Het cassatieberoep is gericht tegen een vonnis, op 20 september 2007 in hoger beroep gewezen door de Rechtbank van Eerste Aanleg te Veurne.
 
II. CASSATIEMIDDEL

De eisers voeren in hun verzoekschrift een middel aan.
Geschonden wettelijke bepalingen

- de artikelen 678 en 679 van het Burgerlijk Wetboek;

- artikel 149 van de Grondwet.
 
Aangevochten beslissingen
 
De appelrechters oordelen dat het Velux-raam dat door de verweerder werd geplaatst in zijn dak een schuin of zijdelings uitzicht is in de zin van artikel 679 van het Burgerlijk Wetboek, en dus niet een ‘rechtstreeks uitzicht' in de zin van artikel 678 van het Burgerlijk Wetboek en dit op de volgende gronden:
 
"3.2.1. Tijdens de plaatsopneming heeft de rechtbank vastgesteld dat het door (de verweerder) geplaatste dakvenster geopend kan worden en dat (de verweerder) vanuit het geopend dakvenster ‘rechtstreeks zicht' kan nemen in de woning van (de eisers), alsook in de serre en in een klein deel van de tuin.
 
Terecht merkt dus (de verweerder) op dat het hier om een louter feitelijke vaststelling gaat, zodat de rechtsvraag of dit uitzicht een rechtstreeks uitzicht is of een uitzicht gevend venster in de zin van artikel 678 van het Burgerlijk Wetboek dan wel een zijdelings of schuin uitzicht in de zin van artikel 679 van het Burgerlijk Wetboek nog beslecht moet worden.
 
3.2.2. Onder een rechtstreeks uitzicht of uitzichtgevend venster in de zin van artikel 678 van het Burgerlijk Wetboek wordt verstaan het venster dat zodanig is aangebracht dat het mogelijk is op het door zijn opening beperkte vlak een loodlijn te trekken die op gelijk welk punt het vlak of de vlakken raakt die op de scheidingslijn van de erven loodrecht op de grond werden opgericht (Cass., 21 oktober 1909, Pas., 1909, I, 414).
 
Aangezien het hier gaat om een dakvenster, geplaatst in een schuin afhellend dak, is het uitzicht dat (verweerder) door dit dakvenster heeft, een schuin of zijdelings uitzicht in de zin van artikel 679 van het Burgerlijk Wetboek.
 
3.2.2. Krachtens artikel 679 van het Burgerlijk Wetboek moet de afstand tussen het dakvenster, van waaruit dit schuin of zijdelings uitzicht op het erf van (de eisers) door (de verweerder) genomen kan worden, en de eigendomsgrens van de erven van partijen minstens 6 decimeter bedragen" (bestreden vonnis, folio 492).
 
Grieven
 
Eerste onderdeel
 
De motivering van het bestreden vonnis is door een tegenstrijdigheid aangetast en schendt zodoende artikel 149 van de Grondwet. Immers, het is tegenstrijdig enerzijds vast te stellen dat de verweerder vanuit het geopend dakvenster "rechtstreeks zicht" kan nemen in de woning van de eisers, alsook in de serre en in een klein deel van de tuin doch, anderzijds, te oordelen dat het uitzicht dat de verweerder door dit dakvenster heeft een schuin of zijdelings uitzicht is in de zin van artikel 679 van het Burgerlijk Wetboek. Deze tegenstrijdigheid staat gelijk met de afwezigheid van een redengeving zodat het vonnis niet voldoet aan het vormvereiste van artikel 149 van de Grondwet.
 
Tweede onderdeel
 
Een rechtstreeks uitzicht of uitzichtgevend venster in de zin van artikel 678 van het Burgerlijk Wetboek is het venster dat zodanig is aangebracht dat het mogelijk is op het door zijn opening beperkte vlak een loodlijn te trekken die op gelijk welk punt het vlak of de vlakken raakt die op de scheidingslijn van de erven loodrecht op de grond werden opgericht. Dergelijk denkbeeldig vlak dat op de scheidingslijn van de erven loodrecht op de grond werd opgericht reikt uit de aard tot in het oneindige door.
 
Een loodlijn die wordt getrokken op het vlak van een Velux-raam, ook al is dit raam geplaatst in een schuin afhellend dak, raakt noodzakelijkerwijze op een bepaald punt het vlak dat op de scheidingslijn van het erf loodrecht op de grond werd geplaatst; dit zou enkel anders zijn indien het Velux-raam volledig horizontaal zou zijn geplaatst.
 
De omstandigheid dat het dakvenster door de verweerder werd geplaatst in een schuin afhellend dak staat er niet aan in de weg dat het uitzicht dat men door dit vensterraam heeft een rechtstreekse uitzicht of uitzichtgevend venster is in de zin van artikel 678 van het Burgerlijk Wetboek. Nu de appelrechters tijdens de plaatsopneming zoals vastgesteld in het proces-verbaal van plaatsopneming en zoals bevestigd in het bestreden vonnis vaststellen dat de verweerder vanuit het geopend dakvenster rechtstreeks zicht kan nemen in de woning van de verweerders alsook in de serre en in een klein deel van de tuin verantwoorden zij niet naar recht hun beslissing dat het uitzicht dat de verweerder door dit dakvenster heeft een schuin of zijdelings uitzicht is in de zin van artikel 679 van het Burgerlijk Wetboek op grond van de enkele overweging dat het hier gaat om een dakvenster geplaatst in een schuin afhellend dak.
 
De appelrechters schenden dan ook het rechtsbegrip rechtstreeks uitzicht of uitzichtgevend venster in de zin van artikel 678 van het Burgerlijk Wetboek (schending artikel 678 van het Burgerlijk Wetboek), en voor zoveel als nodig ook van het rechtsbegrip zijdelings of schuin uitzicht van artikel 679 van het Burgerlijk Wetboek (schending van artikel 679 van het Burgerlijk Wetboek).
 
III. BESLISSING VAN HET HOF
 
Beoordeling
 
Tweede onderdeel
 
1. Krachtens artikel 678 van het Burgerlijk Wetboek mag men op het besloten of niet besloten erf van zijn nabuur geen rechtstreekse uitzichten of uitzicht gevende vensters, noch balkons of andere soortgelijke vooruitspringende werken hebben, tenzij er een afstand van negentien decimeter is tussen de muur waar men die maakt, en het erf.
 
Krachtens artikel 679 van dit wetboek mag men op datzelfde erf geen zijdelingse of schuine uitzichten hebben, tenzij er een afstand is van zes decimeter.
 
2. Het is voor de beoordeling of een uitzicht rechtstreeks of zijdelings is, niet bepalend of de uitzicht gevende opening of het venster geplaatst is in een schuin afhellend dak.
 
3. Het bestreden vonnis oordeelt dat het door de eiser aangebracht uitzicht schuin of zijdelings is doordat het geplaatst is in een schuin afhellend dak.

Het onderdeel is gegrond.
 
Dictum
 
Het Hof,

Vernietigt het bestreden vonnis.

Beveelt dat van dit arrest melding zal worden gemaakt op de kant van het vernietigde vonnis.

Houdt de kosten aan en laat de beslissing daaromtrent aan de feitenrechter over.

Verwijst de zaak naar de Rechtbank van Eerste Aanleg te Brugge, zitting houdende in hoger beroep.

Dit arrest is gewezen te Brussel door het Hof van Cassatie, eerste kamer, en in openbare terechtzitting van 23 januari 2009 uitgesproken

 

Noot: 

Ghijsbrecht Degeest, Toepassingsgebied en sanctie gekoppeld aan schending van wettelijk bepaalde afstand van uitzichten (art. 678 bw) en burenhinder (art. 544 bw), NJW 2018, 541.

Rechtsleer:

• V. SAGAERT, Goederenrecht in Beginselen van Belgisch Privaatrecht, Mechelen, Kluwer, 2014, 517, nr. 644

 

Rechtspraak:

• Vred. Marchienne-au-Pont 4 december 1998, JLMB 1999, 470, noot J. HANSENNE

• Brussel 20 november 2006, JLMB 2009, 462, noot Q. VAN ENIS

• Cass. 21 december 1961, Pas. 1962, I, 480

• Cass. 9 juni 1983, Arr.Cass. 198283, 1256).

• Gent 20 september 2002, TMR 2003, 151, noot

• Vred. Zelzate 27 april 2006, TBBR 2007, 532, noot J. KOKELENBERG

Gerelateerd
Aangemaakt op: vr, 29/06/2018 - 14:33
Laatst aangepast op: vr, 29/06/2018 - 14:33

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.