Printervriendelijke versieVerstuur naar een vriend

NV V. t/ K.G.

I. Gegevens en voorwerp van de vordering

De vordering van eiseres strekt ertoe verweerster te horen veroordelen tot betaling van een bedrag van 9.249,41 euro in hoofdsom. Eiseres is de omniumverzekeraar van de trekker DAF met nummerplaat (...). Deze trekker is eigendom van NV I., die de werkgever was van verweerder.

Op 21 september 2002 omstreeks 4 u veroorzaakte verweerder aan het stuur van die trekker een ernstig verkeersongeval langs de Blankenbergsesteenweg te Zuienkerke. De trekker was ernstig beschadigd en eiseres betaalde in het raam van de omniumverzekeringsovereenkomst met NV I. de vergoeding van de schade aan de trekker ten belope van het bedrag van 9.249,41 euro.

Thans vordert zij, als gesubrogeerde in de rechten van haar verzekerde (art. 41 Wet Landverzekeringsovereenkomsten), haar uitgaven terug van verweerder en zij verwijst daarbij in conclusies naar een contract van bewaargeving en/of art. 1382 BW.

Verweerder betwist de vordering van eiseres. Hij meent dat hij als gemachtigd bestuurder van de trekker dient te worden beschouwd als verzekerde, ten aanzien van wie er geen contractuele uitsluitingsgrond kan worden aangevoerd.

II. Beoordeling

1. De feiten die aan de oorzaak liggen van de vordering zijn eenvoudig en duidelijk.

Verweerder was chauffeur in dienstverband bij de NV I. Na de uitvoering van zijn vervoeropdracht mocht hij de trekker gewoonlijk meenemen naar huis.

In de nacht van 20 op 21 september 2002 kwam het tot een hoogoplopende echtelijke ruzie. Uit zijn eigen verklaring blijkt dat zijn echtgenote midden in de nacht met het gezinsvoertuig de echtelijke woning verliet. Verweerder zou in paniek geweest zijn omdat zij hem plots met drie kinderen achterliet. Hij sprong in de trekker en zette een achtervolging in. Hij toerde naar eigen zeggen een uur rond tot zelfs in Blankenberge, met de bedoeling zijn echtgenote ergens aan te treffen. Ter hoogte van de wegwerkzaamheden op de Blankenbergsesteenweg op het grondgebied van Zuienkerke reed hij in op de wegsignalisatie. In paniek reed hij verder terug naar huis en stalde de trekker aan zijn woning te Oudenburg. Hij lichtte zijn werkgever in van de feiten.

De werkgever, bij monde van de zaakvoerder F.V., verklaarde dezelfde dag aan de verbalisanten dat hij omstreeks 6 uur ‘s morgens een verward telefoontje kreeg van verweerder waarbij deze laatste melding maakte van een schadegeval, maar geen gewag maakte van een aanrijding. V. verklaarde voorts dat het niet normaal was dat verweerder op een dergelijk tijdstip gebruik maakte van de trekker. Hij had toelating om de trekker mee naar huis te nemen. Hij had geen opdracht van het bedrijf om op dat tijdstip aanwezig te zijn op de plaats van het ongeval. De bestuurder reed niet in opdracht van het bedrijf op het ogenblik van het ongeval.

Ook verweerder verklaarde dat hij voor eigen rekening reed.

Op 26 september 2002 verstuurde de NV I. een aangetekende brief naar verweerder waarin staat dat hij geenszins de toelating had om van de trekker gebruik te maken voor privédoeleinden en dat hij op het ogenblik van het ongeval volledig ten onrechte gebruik maakte van de trekker. Hij kreeg de toelating om de trekker mee naar huis te nemen na het werk, maar niet om daar na de werkuren gebruik van te maken voor privédoeleinden.

Verweerder betwistte alvast de inhoud van deze aangetekende brief niet.

Bij vonnis van de Politierechtbank te Brugge van 5 december 2003 werd verweerder voor het veroorzaken van het verkeersongeval wegens overtreding van art. 10.1.3 van het Wegverkeersreglement strafrechtelijk veroordeeld. Bovendien werd hij veroordeeld voor het plegen van vluchtmisdrijf. Zijn werkgever was, zoals te verwachten was, niet in de zaak betrokken, omdat er geen betwisting was over het feit dat verweerder voor eigen rekening reed en dus niet onder de leiding, het gezag en het toezicht van zijn werkgever.

2. Met zekerheid kan worden aangenomen dat verweerder, tijdens zijn dolle rit in een wilde achtervolging op zijn echtgenote in het raam van een hoogoplopende echtelijke ruzie, de trekker voor andere doeleinden gebruikte dan die waarvoor hij normaal bestemd was. Uit de aangetekende brief van de NV I. volgt dat er geen toelating was om de trekker in het holst van de nacht voor privédoeleinden aan te wenden. Dit is trouwens gebruikelijk zo. Tenzij er bijzondere toelating zou zijn geweest van de werkgever, neemt men aan dat de chauffeur de trekker alleen meeneemt naar huis om van thuis uit gemakkelijk en snel te kunnen vertrekken voor een volgende vervoeropdracht.

Het subrogatoir vorderingsrecht kan door de verzekeraar eigen schade enkel worden uitgeoefend tegen een aansprakelijke derde en niet tegen de verzekerde zelf. Om uit te maken of iemand in het raam van een «eigen schade»-verzekering al dan niet de hoedanigheid heeft van verzekerde, dienen de contractuele verzekeringsvoorwaarden te worden ontleed.

Art. 1 van de algemene verzekeringsvoorwaarden van de omniumverzekeringspolis tussen eiseres en de NV I. bepaalt dat als verzekerde wordt beschouwd, de eigenaar van het verzekerde motorrijtuig en/of voorwerp vermeld in het polisblad alsmede de rechtmatig gemachtigde houder-bezitter-bestuurder. Dit impliceert dat een bestuurder die rijdt in naam en voor rekening van de eigenaar van het verzekerde voertuig, m.a.w. daartoe rechtmatig gemachtigd is en daarvoor de toestemming heeft, als verzekerde dient te worden beschouwd. A contrario betekent dit dat wie buiten deze context het verzekerde voertuig bestuurt, geen verzekerde is maar een derde.

Verweerder kan zich niet voordoen als «gemachtigde houder» of «gemachtigde bestuurder». Totaal buiten medeweten van zijn werkgever, laat staan met diens goedkeuring of machtiging, bestuurde hij de trekker in een toestand van opperste opwinding en woede en kwam hij op totaal onverklaarbare wijze in aanrijding met de wegsignalisatie, waarna hij nog vluchtmisdrijf pleegde ook. Het hoeft geen betoog dat de feiten zich afspeelden buiten elke sfeer van de uitvoering van een arbeidsovereenkomst. En zelfs al zou er nog een uitdrukkelijke of stilzwijgende toestemming geweest zijn van de werkgever om de trekker te gebruiken voor privéverplaatsingen, dan kan niet worden aangenomen dat dergelijke feiten, waaraan verweerder zich schuldig heeft gemaakt, kaderen binnen die toestemming. Minstens zou moeten worden besloten dat verweerder het vertrouwen van zijn werkgever ernstig heeft geschonden, in elk geval in die mate dat er geenszins nog kan worden gesproken van een «gemachtigde houder of bestuurder van het voertuig».

Een verzekeraar eigen schade, die gesubrogeerd is in de rechten van zijn verzekerde (art. 41 Wet Landverzekeringsovereenkomst), kan zijn uitgaven terugvorderen, net zoals zijn verzekerde dat had gekund, ten laste van de aansprakelijke derde. Deze verhaalsmogelijkheid wordt trouwens uitdrukkelijk in de verzekeringsovereenkomst bedongen (art. 4, laatste lid, algemene verzekeringsvoorwaarden waarin staat: «... ongeacht elke regresmogelijkheid van de verzekeraars lastens de nalatige en/of schuldige derden-aansprakelijken»). Binnen de context van het geschetste gebeuren is verweerder wel degelijk te beschouwen als een aansprakelijke derde in de zin van art. 1382 BW en art. 41 Wet Landverzekeringsovereenkomst, ten aanzien van wie eiseres verhaal kan uitoefenen voor haar uitgaven als omniumverzekeraar.

De vordering van eiseres, die cijfermatig niet wordt betwist, is gegrond.