-A +A

Voornaamswijziging

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Rechtspraak: Bergen 29 mei 1996, Rev. dr. pén. 1997, 568.

Degene die in het openbaar een voornaam aanneemt die hem niet toebehoort, maakt zich niet schuldig aan het misdrijf van openbare valse naamdracht.

 

Veranderen van voornaam

Onder bepaalde voorwaarden kan men een verandering aanvragen van familienaam of voornaam.  De naamswijziging is geen recht maar een gunst.  Naamswijziging kan derhalve slechts in uitzonderlijke gevallen worden toegestaan.  De aanvraag dient gemotiveerd te worden.

De nieuw gekozen naam of voornaam mag geen aanleiding geven tot verwarring en mag evenmin schade berokkenen aan de aanvrager of derden.

Een vergissing bij de opstelling van een akte van burgerlijke stand wordt niet rechtgezet dmv een procedure naamsverandering of voornaamverandering maar wel door een vordering tot wijziging van de akte. Dit gebeurt door een gerechtelijke procedure waartoe u een advocaat dient te raadplegen. De verbetering wordt dan opgelegd door de rechtbank van eerste aanleg.

PROCEDURE TOT VERANDERING VAN  VOORNAAM

De procedure is gelijklopend aan de procedure voor de wijziging van de familienaam met uitzondering van :

-          de toelating wordt verleend bij ministerieel besluit;

-          er is geen publicatie in het Belgisch Staatsblad en dus ook geen verzetstermijn van 60 dagen;

-          het registratierecht bedraagt 49 euro voor belachelijke, hatelijke, ouderwetse, vreemd klinkende en verwarring stichtende voornamen.  In alle andere gevallen bedraagt het registratierecht 490 euro.

Voorbeelden :

-          Mannen die een vrouwelijk klinkende voornaam hebben en die willen laten wijzigen naar een mannelijke voornaam. "Laurence" wordt als een dergelijke verwarrende naam aanzien wanneer deze gebruikt wordt voor een man. Idem dito voor Marie. Maar deze regel wordt soms eng geïnterpreteerd. Zo werden wijzigingen van "Frederique" naar "Frederik". (voor een man geweigerd en kan men zich de vraag stellen of een zelfde weigering niet zou volgen bij een vraag tot wijziging van "Dominique" in "Dominiek)". Bij deze namen wordt immers overwogen dat de naam eindigend op "que" niet wijst op een vrouwelijk karakter in de brontaal Frans. immers in het Frans wordt de mannelijke naam ook geschreven als "Frédéric", "Frédérick" of "Frédérique". "Frederik" is dus geen wijziging naar een mannelijke variant maar wel naar de Nederlandse equivalant.  Toch mag niet uit het oog worden verloren dat in de lage landen de naam Frédérique (al dan niet met accenten) in de regel voor vrouwen wordt gebruikt, in tegenstelling tot de verfranste verbastering van de oer-germaanse naam "Frede-ryk" [Vrede]+[Rijk] (dus vrede & macht: = beschermer van de vrede).

"Dominique "is een naam die zowel voor mannen als vrouwen wordt gebruikt en daarom voor bepaalde personen verwarringsstichtend kan zijn. Dominique is de Franse vorm van de Latijnse jongensnaam Dominicus en de Latijnse meisjesnaam Dominica met de betekenis "behorend tot de Heer", lees geboren op de dag van de Heer (gegeven aan kinderen geboren op zondag, de dag des Heren.

Ten slotte de naam "Elfri". Deze naam is een absoluut mannelijke Scandinavische (vikingnaam) samengesteld uit "Elf" en "ri", waarbij "elf" staat voor inuitie en wijsheid (zie de elfenkennis) en "ri" voor raad. Een recentere afgeleide van deze oude naam is het meer gekende "Alfred"..

-          Vrouwen die een mannelijk klinkende voornaam hebben en die willen laten wijzigen naar een vrouwelijke voornaam (vb Albert);

-          Allochtone Belgen die een Europese voornaam verkiezen om hun integratie te vergemakkelijken; (vb. Ajdahab, Jezus)

-          Personen die hun ouderwetse voornaam willen aanpassen (vb. Gregorius);

-          Personen die hun voornaam willen wijzigen omdat hun bestaande voornaam verwarring oplevert met een naamgenoot; (vb. Jan De Wilde)

-          Personen die door hun voornaam en familienaam samengenomen dezelfde of gelijkluidende naam hebben van gekende misdadigers, bekende Vlamingen of wereldburgers, hatelijke personen, politiekers,…;

-          Personen die hun voornaam willen laten samenvallen met hun roepnaam.  Heel wat personen worden niet aangesproken met hun eerste voornaam maar wel met hun tweede voornaam of zelfs een totaal andere voornaam.

-          Belachelijk ervaarde namen of namen voorwerp van spot: (vb. Wortel, Junior);

-          Verkleinvormen (vb. Anneke, Leentje)

DUURTIJD VAN DE PROCEDURE

De duur van een procedure voornaamwijziging of familienaamwijziging duurt gemiddeld anderhalf tot twee jaar.

Bron : website Federale Overheidsdienst Justitie

Wet van 15.05.1987 betreffende de namen en de voornamen

15 MEI 1987. - Wet betreffende de namen en voornamen.

HOOFDSTUK I. - Toegelaten voornamen.

Artikel 1. De ambtenaar van de burgerlijke stand mag in de akte van geboorte geen voornamen opnemen die aanleiding geven tot verwarring dan wel het kind of derden kunnen schaden.

HOOFDSTUK II. - Verandering van naam en voornamen.

Art. 2. Elke persoon die enigerlei reden heeft om van naam of voornamen te veranderen, kan daartoe aan de Minister van Justitie een met redenen omkleed verzoek richten.
Het verzoek wordt ingediend door de betrokkene zelf of door zijn wettelijke vertegenwoordiger.

Art. 3. De Minister van Justitie kan de voornaamsverandering toestaan indien de gevraagde voornamen geen aanleiding geven tot verwarring en de verzoeker of derden niet kunnen schaden.
De Koning kan de naamsverandering uitzonderlijk toestaan indien hij van oordeel is dat het verzoek op ernstige redenen steunt en dat de gevraagde naam geen aanleiding geeft tot verwarring en de verzoeker of derden niet kan schaden.

Art. 4. De vergunning tot verandering van voornamen is definitief in de zin van artikel 253, derde lid, van het Wetboek van registratie-, hypotheek- en griffierechten, op de datum van het ministerieel besluit.
Zodra de vergunning is verleend, wordt de verzoeker daarvan bij ter post aangetekende brief in kennis gesteld.

Art. 5. In het Belgisch Staatsblad wordt melding gemaakt van het koninklijk besluit waarbij een naamsverandering wordt toegestaan.
Binnen zestig dagen na de in het eerste lid bedoelde bekendmaking, kan iedere belanghebbende verzet aantekenen tegen de vergunning.
De Koning beschikt op het verzet bij een met redenen omklede beslissing.
In het Belgisch Staatsblad wordt melding gemaakt van het koninklijk besluit dat de vergunning intrekt.
De verzoekers evenals degenen die verzet hebben aangetekend, worden van de beslissing in kennis gesteld bij ter post aangetekende brief.

Art. 6. Indien geen verzet gedaan werd, wordt de vergunning tot verandering van naam definitief in de zin van artikel 253, derde lid, van het Wetboek van registratie-, hypotheek- en griffierechten, na verloop van zestig dagen te rekenen vanaf de bekendmaking van het besluit in het Belgisch Staatsblad.
Indien er tijdig verzet gedaan werd, wordt de vergunning definitief, in de zin van hetgeen in het voorgaande lid is bepaald, op de datum van de afwijziging van het verzet. De begunstigden evenals degenen die het verzet aantekenden worden van de beslissing bij ter post aangetekende brief in kennis gesteld.

Art. 7. Een afschrift van het besluit dat de verandering van naam of voornamen toestaat of een uittreksel uit dat besluit wordt binnen zestig dagen na de registratie door de begunstigden of door een van hen tegen onvangstbewijs aan de ambtenaar van de burgerlijke stand toegezonden of hem ter hand gesteld.
De bevoegde ambtenaar van de burgerlijke stand is :
1° die van de plaats waar de begunstigde of een van de begunstigden is geboren;
2° die van de plaats waar de begunstigde of een van de begunstigden zijn gewone verblijfplaats heeft, wanneer geen van de begunstigden in België is geboren;
3° die van het eerste district van Brussel, indien geen van de begunstigden in België is geboren noch er zijn gewone verblijfplaats heeft.
De vergunning wordt als niet bestaande beschouwd indien zij niet binnen de voorgeschreven termijn aan de bevoegde ambtenaar van de burgerlijke stand werd toegezonden of ter hand gesteld.

Art. 8. Binnen vijftien dagen na de toezending of de terhandstelling van het afschrift van of het uittreksel uit het koninklijk of ministerieel besluit, schrijft de ambtenaar van de burgerlijke stand het beschikkende gedeelte van dat besluit in zijn registers over.
De verandering van naam en de verandering van voornamen hebben gevolg op de dag van de overschrijving. De naamsverandering geldt vanaf die dag voor de minderjarige kinderen tot wie het verzoek is uitgebreid.
De naamsverandering geldt eveneens voor de kinderen geboren na de indiening van het verzoek.
Van de overschrijving wordt melding gemaakt op de kant van de akte van de burgerlijke stand die betrekking hebben op de begunstigden en op de kant van de akten die betrekking hebben op hun kinderen geboren na de datum van het verzoek.

Art. 9. De ambtenaar van de burgerlijke stand geeft kennis van de overschrijving aan de Minister van Justitie en aan de ambtenaren van de burgerlijke stand die, overeenkomstig artikel 8, vierde lid, hiervan melding moeten maken op de kant van hun akten.

Art. 10. Wanneer het ministerieel besluit houdende vergunning tot verandering van voornaam wordt ingetrokken of vernietigd, verzoekt de Minister van Justitie of zijn gemachtigde de in artikel 8, eerste lid, bedoelde ambtenaar van de burgerlijke stand het beschikkende gedeelte van het besluit of het arrest over te schrijven. Artikel 8, vierde lid, en artikel 9 zijn op die overschrijving toepasselijk.
Het eerste lid is van toepassing wanneer het koninklijk besluit houdende vergunning tot verandering van naam wordt ingetrokken na de overshrijving ervan.

HOOFDSTUK III. - Bepalingen tot wijziging van het Wetboek van registratie-, hypotheek- en griffierechten.

Art. 11. In de Franse tekst van het opschrift van hoofdstuk XVIII van Titel I van het Wetboek van registratie-, hypotheek- en griffierechten en van het opschrift van afdeling II van hetzelfde hoofdstuk, wordt het woord " permis " vervangen door het woord " autorisations ".

Art. 12. In de Franse tekst van artikel 237 van hetzelfde Wetboek, gewijzigd bij de wet van 2 juli 1974, wordt het woord " permis " vervangen door het woord " autorisations ".

Art. 13. Artikel 248 van hetzelfde Wetboek, gewijzigd bij de wet van 2 juli 1981, wordt aangevuld met de volgende leden :
" De Koning kan bij een met redenen omkleed besluit dat recht verminderen, met dien verstande dat het aldus verminderde recht niet minder dan 20 000 frank mag bedragen voor de gezamenlijke personen in de open brief bedoeld.
De vermindering kan slechts worden verleend wanneer de begunstigde of een van de begunstigden, of een van hun bloedverwanten in de opgaande of nederdalende lijn, aan het Land buitengewone diensten heeft bewezen van vaderlandslievende, wetenschappelijke, culturele, economische, sociale of humanitaire aard. "

Art. 14. Artikel 249 van hetzelfde Wetboek, gewijzigd bij de wetten van 2 juli 1974 en 2 juli 1981, wordt vervangen door de volgende bepaling :
" Art. 249. § 1. Voor vergunningen tot verandering of tot toevoeging van een of meer voornamen bedraagt het recht 20 000 frank.
" De Minister van Justitie kan dat recht verminderen tot 2 000 frank wanneer de voornamen, waarvan de wijziging wordt gevraagd, op zichzelf of samengenomen met de naam, belachelijk of hatelijk zijn, vreemdklinkend, of tot verwarring aanleiding kunnen geven.
In het ministerieel besluit wordt de reden van de vermindering vermeld.
§ 2. Voor vergunningen om van naam te veranderen bedraagt het recht 2 000 frank.
§ 3. Voor vergunningen om aan een naam een andere naam of een partikel toe te voegen of een hoofdletter door een kleine letter te vervangen bedraagt het recht 30 000 frank.
De Koning kan dat recht verminderen, met dien verstande dat het aldus verminderde recht niet minder dan 20 000 frank mag bedragen voor de gezamenlijke personen in het besluit bedoeld.
Deze vermindering mag slechts worden toegestaan onder de voorwaarde bepaald bij artikel 248, derde lid.
In het koninklijk besluit wordt de reden van de vermindering vermeld. "

Art. 15. In artikel 250 van hetzelfde Wetboek, gewijzigd bij de wet van 2 juli 1974, worden volgende wijzigingen aangebracht :
1° het eerste lid wordt vervangen door de volgende bepaling :
" In de gevallen bedoeld in artikel 248, eerste lid, en in artikel 249, § 1, § 2 en § 3, eerste lid, is elke begunstigde een recht verschuldigd ";
2° in het tweede lid wordt het woord " permis " vervangen door het woord " autorisations ".

Art. 16. Artikel 251 van hetzelfde Wetboek, gewijzigd bij de wet van 2 juli 1981, wordt vervangen door de volgende bepaling :
" Art. 251. Wanneer een ministerieel besluit houdende vergunning tot verandering van voornaam wordt ingetrokken of vernietigd terwijl de registratierechten reeds geïnd zijn, betaalt de verzoeker, behalve als hij te kwader trouw was, geen rechten meer wanneer hem een nieuwe vergunning wordt verleend.
Het eerste lid is van toepassing in geval van intrekking van een koninklijk besluit houdende vergunning tot verandering van naam. "

Art. 17. Artikel 252 van hetzelfde Wetboek, gewijzigd bij de wet van 2 juli 1974, wordt vervangen door de volgende bepaling :
" Art. 252. Het recht wordt berekend volgens het tarief van kracht op de datum van het besluit tot verheffing in de adelstand, dat aan de ondertekening van de adelbrieven voorafgaat, of op de datum van het besluit houdende vergunning tot verandering of toevoeging van naam of voornamen. "

Art. 18. In artikel 253 van hetzelfde Wetboek, gewijzigd bij de wet van 2 juli 1974, worden de volgende wijzigingen aangebracht :
1° de woorden " koninklijke besluiten houdende vergunning tot verandering van naam of van voornamen " worden tweemaal vervangen door de woorden " koninklijke of ministeriële besluiten houdende vergunning tot verandering van naam of van voornamen ";
2° de woorden " van de dag waarop het koninklijk besluit definitief is geworden " worden vervangen door de woorden " van de dag waarop het koninklijk of ministerieel besluit definitief is geworden ".

Art. 19. In de Franse tekst van artikel 254 van hetzelfde Wetboek, gewijzigd bij de wet van 2 juli 1974, worden de woorden " arrêté accordant permission de changer de nom ou de prénoms " vervangen door de woorden " arrêté autorisant le changement de nom ou de prénoms ".

HOOFDSTUK IV. - Opheffingsbepaling.

Art. 20. De wet van 11 germinal jaar XI " relative aux prénoms et changements de nom ", gewijzigd bij de wet van 2 juli 1974, wordt opgeheven.

HOOFDSTUK V. - Overgangsbepaling.

Art. 21. De bepalingen van hoofdstuk II en III vinden slechts toepassing op de verzoeken die na de inwerkingtreding van deze wet worden ingediend.
Kondigen deze wet af, bevelen dat zij met 's Lands zegel zal worden bekleed en door het Belgisch Staatsblad zal worden bekendgemaakt.
Gegeven te Brussel, 15 mei 1987.

uittreksel uit het wetboek der registratierechten:

Artikel 249

 § 1 Voor vergunningen tot verandering of tot toevoeging van een of meer voornamen bedraagt het recht 490 EUR .
Het recht wordt bepaald op 49 euro voor de vergunningen tot verandering van voornaam verleend aan de personen bedoeld in artikel 2, derde lid, van de wet van 15 mei 1987 betreffende de namen en voornamen.
De minister van Justitie kan dat recht verminderen tot 49 EUR indien de voornamen waarvan de wijziging wordt gevraagd:
1° op zichzelf of samengenomen met de naam, belachelijk of hatelijk zijn, of dit zijn omdat ze manifest ouderwets zijn;
2° vreemdklinkend zijn;
3° tot verwarring aanleiding kunnen geven; of
4° enkel aangepast worden door een diakritisch teken of leesteken toe te voegen of weg te nemen;
5° afgekort worden.
In het ministerieel besluit wordt de reden van de vermindering vermeld.
§ 2 Voor vergunningen om van naam te veranderen bedraagt het recht 49 EUR..
§ 3 Voor vergunningen om aan een naam een andere naam of een partikel toe te voegen of een hoofdletter door een kleine letter te vervangen bedraagt het recht 740 EUR.
Het in de tweede paragraaf vastgestelde recht is evenwel toepasselijk op vergunningen om een naam aan een andere naam toe te voegen wanneer de gevraagde naam overeenstemt met de regels betreffende de vaststelling van de naam van toepassing in de Staat waarvan de begunstigde eveneens de nationaliteit bezit.
De Koning kan het in het eerste lid vastgestelde recht verminderen, met dien verstande dat het aldus verminderde recht niet minder dan 490 EUR mag bedragen voor de gezamenlijke personen in het besluit bedoeld.
Deze vermindering mag slechts worden toegestaan onder de voorwaarde bepaald bij artikel 248, derde lid.
In het koninklijk besluit wordt de reden van de vermindering vermeld.

--------------------
Art. 249 : Vervangen bij art. 14, W 15.05.1987 (B.S., 10.07.1987);
- § 1 gewijzigd bij art. 2, W 05.07.1998 (B.S., 21.08.1998);
bij art. 2, 11, KB 20.07.2000 (B.S., 30.08.2000), met
ingang van 01.01.2002, zelf gewijzigd bij art. 42, 5°, KB
13.07.2001 (B.S., 11.08.2001), met ingang van 01.01.2002
en bij art. 2, 1°, W 07.12.2006 (B.S., 20.12.2006), met
ingang van 20.12.2006.
gewijzigd bij art. 8, W 10.05.2007 (B.S. 11.07.2007),
met ingang van 01.09.2007.
[Elke Belg of elke in de bevolkingsregisters ingeschreven
vreemdeling die voor de inwerkingtreding van deze wet een
geslachtsaanpassing heeft ondergaan, kan overeenkomstig
artikel 62bis van het Burgerlijk Wetboek, hiervan aangifte
doen bij de ambtenaar van de burgerlijke stand, ook al heeft
hij reeds een vordering tot wijziging van het geslacht of
een vordering tot verbetering van de akten van de burgerlijke
stand ingesteld bij de bevoegde rechtbank.]
- § 2 gewijzigd bij art. 2, 11, KB 20.07.2000 (B.S.,
30.08.2000), met ingang van 01.01.2002, zelf gewijzigd bij
art. 42, 5°, KB 13.07.2001 (B.S., 11.08.2001), met ingang
van 01.01.2002.
- § 3 gewijzigd bij art. 2, 11, KB 20.07.2000 (B.S.,
30.08.2000), met ingang van 01.01.2002, zelf gewijzigd bij
art. 42, 5°, KB 13.07.2001 (B.S., 11.08.2001), met ingang
van 01.01.2002 en bij art. 2, 2°-3°, W 07.12.2006 (B.S.,
20.12.2006), met ingang van 20.12.2006.
- § 1, tweede lid, 5°, ingevoegd bij art. 2, W 04.05.2007
(B.S. 15.05.2007), met ingang van 25.05.2007.

 
 

Gerelateerd
0
Aangemaakt op: wo, 15/07/2009 - 14:16
Laatst aangepast op: di, 12/09/2017 - 05:05

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.