De Kerk spelde een rol bij eke inwijdings of overgangsrite, geboorte, een soort meerderjaringheid (lees inwijding in de christelijke gemeenschap door het vormsel) huwelijk, dood, staat van de personen, waarbij zij deze overgangsrituelen aan regels werden vastgetekend nen nadien gerigstreerd. Personen en familierecht was duidelijk een materie van de kerk. Pas bij de reformatie gaat de burgerlijke overheid zich op grotere schaal met het personen- en familierecht bemoeien in Nederland en zal het tot de Franse overheeersing duren in België alvorens het personenrecht in burgerlije handen terecht komt.

In het Germaans Recht bestond in tegenstelling tot het Romeins Recht geen testamentair erfrecht enkel een "wettelijke", lees gewoonterechtelijke erfopvolging. Hierdoor kon de Kerk geen legaten ontvangen.
 
De Kerk heft daar het volgende op gevonden. Zij legde een verband tussen biecht en zieleheil enerzijds en toezeggingen van schenkingen aan de kerk na het overlijden. Het nakomen van deze toezeggingen was een heilige plicht voor de nakomelingen, hoewel er geen rechtsregel was die dat afdwong. De straf die de gelovige zou wachten in hel of vagevuur was als afschrikking voldoende om deze beloftes te doen afdwingen. Voor de Reformatie in Nederlanden en voor de Franse overheersing in België met de latere installatie en wettelijke regeling van het Notariaat, kon mijn zijn testament zowel door een notarissen als en pastoor  laten verlijden. Hierbij mogen we overigens niet vergeten dat het notariaat van oorsprong een kerkelijke instelling is.

Toch is het fout te stellen dat het personen- en familierecht en het erfrecht louter door de kerk of door het canoniek recht werden geregeld. Er waren niet alleen territoriale overlappingen van de bevoegdheid, maar ook materiële overlappingen, waarbij de ene mal de kerkelijke rechtbank en de andere maal een burgerlijke schepenbank zich bevoegd verklaarden of zich beiden bevoegd of onbevoegd waren en warbij het zelfs gebeurde  dat een kerkelijke rechtbank rechtsprak op basis van romeins recht en een wereldlijke rechtbank op basis van canoniek recht. In beide gevallen kon dat temperende gevolgen hebben voor de uitspraak, waardoor een meer rechtvaardige uitspraak mogelijk was. Dat gebeurde bv. bij de invulling van het begrip 'goede trouw'. Toch spelde het plaatselijk gewoonte recht een primordiale rol.