-A +A

Zaakwaarneming

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Verbintenissen kunnen
ontstaan uit overeenkomst, onrechtmatige daad, de wet zelf
maar ook uit

1. de eenzijdige
wilsuiting
;

2. de zaakwaarneming (art.
1372-1375 B.W.);

3. de onverschuldigde
betaling
(art. 1376-1381 B.W.);

4. de
vermogensverschuiving zonder oorzaak
.
Rechtsleer: APR Zaakwaarneming, E. Beysen, Kluwer 2006.

Wettelijke basis:  art. 1372-1375 Burgerlijk wetboek

Wanneer een bepaalde persoon spontaan de belangen van een andere persoon in diens voordeel waarneemt, omdat de meester van de zaak daartoe tijdelijk niet in staat is.

De zaakwaarneming doet een verbintenis ontstaan uit een rechtsfeit, zonder dat er enige wilsuiting of onrechtmatige handeling is vanwege de schuldenaar.


De persoon die de belangen waarneemt, wordt de zaakwaarnemer geheten.

Verplichtingen van de zaakwaarnemer: Eens iemand de zaken van een ander heeft waargenomen, moet hij dit verder zetten en uitvoeren als een goede huisvader. Tenslotte moet hij bij het einde van de zaakwaarneming rekenschap geven aan de meester van de zaak.

Verplichtingen van de meester van de zaak: De meester van de zaak  moet de zaakwaarnemer schadeloos stellen voor allenoodzakelijke en nuttige uitgaven.

Weergave van de wettelijke bepalingen uit het burgerlijk wetboek:

Art. 1372. Wanneer iemand vrijwillig eens anders zaak waarneemt hetzij met, hetzij buiten weten van de eigenaar, verbindt hij zich stilzwijgend om de door hem begonnen zaakwaarneming voort te zetten en die te voltooien, totdat de eigenaar in staat is zelf daarin te voorzien; hij moet zich eveneens belasten met alles wat bij diezelfde zaak behoort.
Hij onderwerpt zich aan alle verplichtingen die zouden ontstaan uit een uitdrukkelijke lastgeving die hij van de eigenaar zou hebben gekregen.
Art. 1373. Hij is verplicht zijn zaakwaarneming voort te zetten, zelfs indien de eigenaar komt te overlijden voordat de zaak is ten einde gebracht, totdat de erfgenaam de leiding ervan op zich heeft kunnen nemen.
Art. 1374. Hij is verplicht aan de zaakwaarneming alle zorgen van een goed huisvader te besteden.
Niettemin kan de rechter de vergoeding van de schade die door de schuld of de nalatigheid van de waarnemer mocht zijn veroorzaakt, matigen, op grond van de omstandigheden die hem tot de zaakwaarneming hebben bewogen.
Art. 1375. De eigenaar wiens zaak behoorlijk is waargenomen, moet de verbintenissen nakomen die in zijn naam door de waarnemer zijn aangegaan, hem schadeloos stellen voor alle persoonlijke verbintenissen die hij op zich heeft genomen, en hem alle nuttige of noodzakelijke uitgaven die hij gedaan heeft, vergoeden.

Verschil met lastgeving: Cass. 8 november 1956, Arr. Verbr. 1957, 159; , Pas. 1957, I, 244; , J.T. 1956, 727. De zaakwaarneming, beheerst door art. 1372 B.W., verschilt van de lastgeving door de afwezigheid van elke overeenkomst tussen de waarnemer en degene wiens zaak waargenomen wordt, betreffende het beheer vóór de inmenging van de waarnemer aangegaan.

Rechtspraak:

• Cass. (1e k.) AR C.02.0522.F, 6 januari 2005 (Cliniques Universitaires Saint-Luc / Centre Public d'Aide Sociale de Chaumont-Gistoux):  Zaakwaarneming vereist dat de handelingen vrijwillig worden verricht, d.w.z. met het oogmerk om te handelen voor rekening en in het belang van een ander. (Art.1372 B.W.)
 

• Cass. 8 juni 1893, Pas. 1893, I, 252. De zaakwaarnemer heeft recht op de intrest wegens de betalingen die hij tot bevrijding van de meester gedaan heeft, doch slechts voor zover deze laatste voordeel heeft gehad bij deze betalingen.
 

• Brussel 7 februari 1964, Pas. 1965, II, 70. De zaakwaarnemer heeft recht op vergoeding van alle nuttige uitgaven door hem verricht, alsmede op een loon of vergoeding. Hij heeft eveneens recht op de intresten op uitgaven vanaf de datum waarop ze werden verricht, maar niet op intresten op zijn loon
 

• Cass. 5 januari 1967, Arr. Cass. 1967, 535 en , Pas. 1967, I, 531.

Zaakwaarneming kan weerhouden worden wanneer de eigenaar van een grond, waarop een dier rondzwierf, na het in een stal geplaatst te hebben en de eigenaar van het dier verwittigd te hebben, het dier tijdelijk verzorgd en gevoed heeft, terwijl de eigenaar geen gevolg aan de verwittiging gegeven had.

• Bergen 29 maart 1983, R.R.D. 1984, 23; , Rev. not. b. 1983, 428.

De zaakwaarneming impliceert dat de meester van de zaak onmogelijk zijn eigen belangen kan behartigen.

• Bergen 4 januari 1982, Rev. not. b. 1982, 297.

Zaakwaarneming veronderstelt een behartiging van andermans belangen buiten diens weten om. Dit is niet het geval wanneer de beweerde zaakwaarnemer voldeed aan een verzoek van de persoon wiens belangen behartigd werden.

• Brussel 2 februari 1989, R.G.A.R. 1991, nr. 11.876, noot.

In geval van brand hulp bieden aan personen of goederen, beantwoordt aan het begrip zaakwaarneming, zelfs wanneer de aquiliaanse aansprakelijkheid van de aanwezige geholpene in het gedrang komt en ongeacht het resultaat van de geboden hulp.
 

• Luik 26 oktober 1992, J.L.M.B. 1993, 798 en http://jlmbi.larcier.be (11 oktober 2005), noot MISSON, L., BAERT, F. . Noot MISSON, L., BAERT, F., Sport et danger: le sauveteur en péril jurisprudentiel?


De verplichting tot het verlenen van bijstand aan elke collega-alpinist in gevaar, is de uitdrukking van een morele verbintenis die rust op deelnemers aan een expeditie in het hooggebergte. Bij ontstentenis van een animus contrahendi, heeft die verplichting echter niet het karakter van een juridische verbintenis.
De alpinist die vrijwillig in het hooggebergte bij een zwaar gekwetste collega blijft tot wanneer andere leden van de expeditie in het dal hulp hebben gehaald, treedt op als zaakwaarnemer. Hij heeft recht op vergoeding van alle schade die hij heeft ondergaan (art. 1375 B.W.).


• Antwerpen (2e ter k.) 7 november 2000, A.J.T. 2001-02, 481.

De bouwheer is afwezig wegens vakantie en is niet bereikbaar. De aannemer mag aanvullende werken aanrekenen als deze dringend en noodzakelijk zijn en als toestemming tot uitvoering is gegeven door de binnenhuisarchitect, gestoeld op de zaakwaarneming.

• Antwerpen 17 september 1980, Eur. Vervoerr. 1981, 378, noot.
Een schipbreuk stelt een einde aan een zeereis. Onmogelijkheid de transportovereenkomst verder uit te voeren. De reder-verweerder behoudt echter de verplichting de waren met de beste zorgen te omringen uit hoofde van zaakwaarneming.


• Hof van Beroep te Gent 4 juni 2002 (R.W. 2003-2004, p. 350-351): Er is geen sprake van zaakwaarneming wanneer iemand niet de bedoeling heeft ander¬mans zaak waar te nemen. Aldus kan de langstlevende partner die de begrafeniskosten beeft be¬taald en de begrafenis heeft georganiseerd, zich ten aanzien van de erfgerechtigde van de overle¬dene niet op zaakwaarneming beroepen, wanneer hij het overlijden en de rouwmaaltijd voor deze erfgerechtigde heeft verzwegen en hem niet op het doodsbericht of het rouwprentje heeft vermeld.

• Vred. Zelzate nr. 04A415, 9 december 2004, T.B.B.R. 2005, afl. 9, 529, noot CAUFFMAN, C. . Noot CAUFFMAN, C., De tussenkomst van een takelfirma op de vraag van de politie: een toepassingsgeval van de zaakwaarneming?

De politie die een voertuig dat zich na een ongeval op de openbare weg bevond en aldaar een hinderlijke hindernis uitmaakte, al bevond het zich niet op de rijbaan, laat wegtakelen,
handelt als zaakwaarnemer van de eigenaar van het voertuig.
Bijgevolg dient de meester van de zaak de verbintenis na te komen die in zijn naam door de politie als zaakwaarnemer tegenover de takelfirma werd aangegaan (art. 1375 B.W.).
Dit laatste impliceert evenwel niet dat de meester van de zaak gehouden is tot betaling van alle bedragen welke de takelfirma meent te kunnen aanrekenen. Deze laatste heeft slechts recht op een redelijke vergoeding voor tussenkomsten die noodzakelijk waren en niet alleen maar nuttig.


 

Gerelateerd
0
Aangemaakt op: wo, 15/07/2009 - 15:16
Laatst aangepast op: vr, 22/01/2010 - 19:00

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.