Traditioneel gold – zoals verankerd in het vroegere artikel 2223 BW – dat de bevrijdende verjaring geen automatische werking heeft. Zij moest door de schuldenaar zelf (of diens rechtsopvolgers) worden ingeroepen. De schuldeiser hoefde een mogelijk verjaarde schuld niet spontaan mee te delen, en de rechter mocht de verjaring niet ambtshalve toepassen, behalve wanneer een bijzondere wetsbepaling dat verplicht stelde (zoals in domeinen van openbare orde, bv. bepaalde fiscale materies).
Het ging dus steeds om een persoonlijk verweermiddel, dat enkel effect sorteerde tussen de betrokken partijen en uitsluitend wanneer de bevoegde partij het daadwerkelijk inriep.
Hoewel dit verbod op ambtshalve toepassing lange tijd absoluut werd geïnterpreteerd, bracht de rechtspraak nuance. Het Hof van Cassatie heeft in een recent arrest bevestigd dat de rechter wél verplicht is om de toepasselijke rechtsregels ambtshalve toe te passen op de feiten die een partij zelf heeft opgeworpen ter staving van haar verweer.
Wanneer een partij uitdrukkelijk een feitelijk element aanvoert waaruit blijkt dat de vordering vermoedelijk verjaard is – bijvoorbeeld door te benadrukken dat de vordering “erg oud” is of reeds lange tijd niet werd uitgeoefend – kan de rechter in uitzonderlijke omstandigheden oordelen dat dit impliciet een beroep op verjaring inhoudt.
Dit blijft evenwel een uitzondering: het uitgangspunt dat verjaring door de schuldenaar moet worden ingeroepen, bleef tot voor kort strikt overeind.
Met de wet van 15 mei 2024, in werking sinds 1 oktober 2024, heeft de wetgever een belangrijke uitzondering ingevoerd.
In procedures waarin een onderneming (art. I.1, eerste lid, 1° WER) een geldschuld invordert van een consument (art. I.1, eerste lid, 2° WER), kan de rechter de verjaring voortaan ambtshalve opwerpen.
Dit betekent dat:
• de consument niet langer zelf het initiatief moet nemen om de verjaring op te werpen;
• de rechter verplicht is te waken over de eventuele verjaring van de ingestelde geldvordering;
• deze regeling consumenten beschermt die niet altijd juridisch worden bijgestaan.
Het fundamentele principe blijft bestaan in alle andere situaties: buiten deze specifieke consumentencontext moet de partij die voordeel haalt uit de verjaring het middel nog steeds zelf inroepen.
Het recht om de verjaring in te roepen blijft in essentie toekomen aan:
• de schuldenaar, tegen wie de vordering wordt ingesteld;
• diens rechtsopvolgers, zowel onder algemene als bijzondere titel;
• derden die een afgeleid recht hebben dat rechtstreeks afhankelijk is van de hoofdschuld (zoals een borg).
Bij overdracht van een schuldvordering gaat het voordeel van de lopende verjaring mee over: de cessionaris verkrijgt de vordering in de staat waarin zij zich bevindt, inclusief een geheel of gedeeltelijk voltooide verjaring.
De verjaring kan worden tegengeworpen aan:
• de schuldeiser die de vordering instelt, en
• diens rechtsopvolgers, die de vordering eveneens slechts verkrijgen in de staat waarin zij zich bevindt.
De werking tegenover derden blijft beperkt: zij kunnen zich niet op de verjaring beroepen tenzij zij een eigen, afgeleid recht hebben met betrekking tot de verjaarde schuld (bv. borg, erfgenaam).
De bevrijdende verjaring blijft in de kern een persoonlijk verweermiddel. Zij doet het recht niet objectief uitdoven, maar maakt de vordering enkel onafdwingbaar tegenover de partij die ze inroept.
Dit verklaart waarom verjaring traditioneel niet ambtshalve werd toegepast en waarom de nieuwe mogelijkheid tot ambtshalve optreden beperkt blijft tot een welomschreven consumentenbeschermingscontext.
FAQ
Kan de rechter de verjaring ambtshalve toepassen?
In beginsel niet. Verjaring is een verweermiddel dat door de schuldenaar zelf moet worden opgeworpen. De rechter mag het middel niet uit eigen beweging toepassen, tenzij een bijzondere wetsbepaling dit oplegt. De rechtspraak heeft echter bevestigd dat de rechter in uitzonderlijke gevallen rekening moet houden met feiten die een partij zelf heeft aangevoerd en waaruit duidelijk blijkt dat ze de verjaring wenst op te werpen, ook al werd dit niet met zoveel woorden gezegd. Sinds 1 oktober 2024 geldt bovendien een belangrijke uitzondering: wanneer een onderneming een geldschuld invordert van een consument, moet de rechter ambtshalve nagaan of de vordering mogelijk verjaard is.
Wat is het algemene principe over het inroepen van verjaring?
Verjaring werkt niet automatisch. Zij moet door de partij die er belang bij heeft uitdrukkelijk of stilzwijgend worden ingeroepen. Het blijft een persoonlijk verweermiddel dat enkel effect sorteert tussen de betrokken partijen en pas toepassing vindt wanneer een gerechtigde ze daadwerkelijk opwerpt.
Wie kan zich op verjaring beroepen?
Het recht om verjaring in te roepen komt toe aan de schuldenaar en aan zijn rechtsopvolgers onder algemene of bijzondere titel. Ook derden met een afgeleid recht dat rechtstreeks verbonden is met de hoofdschuld, zoals een borg, kunnen zich beroepen op de verjaring. Wie een schuld of een vordering overneemt, neemt ook de lopende verjaring over en staat in dezelfde positie als de vorige titularis.
Moet een schuldenaar de verjaring altijd uitdrukkelijk vermelden?
Nee. De verjaring kan ook impliciet worden opgeworpen door feiten of omstandigheden aan te halen waaruit blijkt dat de vordering oud of lang onaangeroerd is gebleven. De rechter moet deze aangebrachte feiten aan de toepasselijke rechtsregels toetsen. Dit blijft wel een uitzondering op het uitgangspunt dat verjaring in principe uitdrukkelijk moet worden ingeroepen.
Kan een consument rekenen op de bescherming dat de rechter de verjaring zelf onderzoekt?
Ja. Sinds 1 oktober 2024 heeft de rechter in invorderingsprocedures door ondernemingen tegen consumenten de plicht om ambtshalve te onderzoeken of de vordering niet verjaard is. Dit biedt een bijkomende bescherming voor consumenten die vaak zonder juridische bijstand procederen.
Kan een borg of medeschuldenaar de verjaring inroepen?
Een borg kan zich beroepen op de verjaring van de hoofdschuld, omdat de beëindiging van de hoofdschuld zijn eigen verplichting beïnvloedt. Bij hoofdelijke medeschuldenaren werkt de verjaring in beginsel enkel ten voordele van degene die ze effectief opwerpt, tenzij de wet uitdrukkelijk een verdergaande werking voorziet.
Tegen wie kan de verjaring worden tegengeworpen?
Verjaring kan worden tegengeworpen aan de schuldeiser die de vordering instelt en aan zijn rechtsopvolgers. Bij overdracht van een vordering verwerft de nieuwe schuldeiser deze in de staat waarin zij zich bevindt, zodat een aangevangen of voltooide verjaring ook tegen hem kan worden ingeroepen.
Geldt verjaring tegenover derden?
In principe niet. De werking van verjaring is beperkt tot de partijen van de betrokken rechtsverhouding. Derden kunnen zich enkel op verjaring beroepen wanneer zij een eigen afgeleid recht hebben dat onlosmakelijk verbonden is met de verjaarde schuld, zoals bij een borg of erfgenaam.
Kan een schuldenaar afstand doen van de verjaring?
Dat kan, maar uitsluitend nadat de verjaring volledig is voltooid. Een afstand vóór voltooiing is ongeldig. De afstand kan uitdrukkelijk of stilzwijgend gebeuren, bijvoorbeeld door een schulderkenning of een gedeeltelijke betaling.
Betekent verjaring dat de schuld definitief verdwijnt?
Nee. De schuld blijft bestaan als vermogensrechtelijk gegeven, maar wordt niet langer afdwingbaar tegenover de partij die zich met succes op de verjaring beroept. Dit onderstreept het persoonlijke en relatieve karakter van de verjaring.
Opgelet: Deze tekst omvat slechts een gedeeltelijke inhoud
Word ook lid en lees onbeperkt alle bijdragen.
De bevrijdende verjaring heeft niet tot gevolg dat het recht zelf verdwijnt, maar enkel dat de rechtsvordering die ertoe strekt dat recht in rechte te doen gelden, niet langer ontvankelijk is. De schuldenaar verkrijgt een verweermiddel waardoor hij zich tegen de uitvoering van de verbintenis kan verzetten. De verbintenis blijft echter bestaan als natuurlijke verbintenis: wie na verjaring vrijwillig betaalt, kan het betaalde niet terugvorderen.
De werking van de bevrijdende verjaring berust op het evenwicht tussen rechtszekerheid en billijkheid. Enerzijds mag de schuldenaar niet oneindig blootstaan aan oude, moeilijk bewijsbare vorderingen. Anderzijds moet de schuldeiser binnen redelijke tijd zijn aanspraken uitoefenen. Wanneer de wettelijke termijn is verstreken zonder stuiting of schorsing, wordt de rechtsvordering definitief afgesloten.
De gevolgen van de verjaring zijn dus zuiver procesrechtelijk: zij dooft niet de schuld zelf, maar enkel de mogelijkheid tot gedwongen uitvoering. De verjaring kan nadien enkel door afstand worden opgeheven, uitdrukkelijk of stilzwijgend. Daarmee vormt de bevrijdende verjaring een essentieel instrument van rechtszekerheid, dat zowel het belang van de schuldenaar als de stabiliteit van het rechtsverkeer beschermt.
CHECKLIST MET CHECKBOXEN (ADVOCATEN) Schending van de informatieverzameling en kredietwaardigheidsbeoordeling (art. VII.69 en VII.77 WER) 1. Vragenlijst en basisinformatie Is het formulier volledig ingevuld? Werden onwettige vragen gesteld (gezondheid, ras, seksuele…
Nopens de onderliggende overeenkomst De wet op het consumentenkrediet voorziet dat bepaalde verplichte vermeldingen op een wettelijk voorgeschreven wijze dienen te geschieden. Met verbazing wordt vastgesteld dat ondanks de zeer duidelijke…
… II. Beoordeling De verweerder concludeert in eerste instantie tot nietigheid van de leningsovereenkomst wegens schending van artikel 14 § 1 WCK. Artikel 12 van de wet van 24.03.2003 tot wijziging van…
Rechtspraak met betrekking tot de vereiste van het afzonderlijk lid kan teruggevonden worden in onder meer Vredegerecht Sint-Niklaas, 06.08.2004, T. Vret, 2006, 33, met noot F. De Patou; Vredegerecht Sint-Niklaas…
Uittreksel uit het WERTITEL 3. 1 ---------- (1)<Ingevoegd bij W 2014-04-19/39, art. 3, 021; Inwerkingtreding : 29-05-2014 (zie KB2014-04-19/40, art. 1)> Art. VII.4. 1 ---------- (1)<Ingevoegd bij W 2017-12-22/14, art. 5, 057; Inwerkingtreding : 01-02-2018> Art. VII.4/1.2 en VII.99 verstrekt de betalingsdienstaanbieder…
Basis: de (oude) wet op de betalingsdiensten is de omzetting van de Europese richtlijn 2007/64/ EG naar het nationale recht. Krachtlijnen: - ruim toepassingsgebied - Frauderegeling: risico voor de betalingsdienstaanbieder…
Het consumentenbegrip in artikel I.1, 2° WER: afbakening, toepassing en aandachtspunten WCK I.1, 2° WER – Het consumentenbegrip in artikel I.1, 2° WER vormt een fundamenteel aanknopingspunt binnen het economisch recht…
Inleiding: het belang van het kostenbegrip per kredietvorm Hoewel de wet een uniforme definitie hanteert voor de totale kosten van het krediet voor de consument, verschilt de praktische toepassing aanzienlijk tussen…
Wanneer derhalve een autobestuurder in dronken toestand of onder invloed van alcohol een aanrijding veroorzaakt en dus schade veroorzaakt, dient de rechter te onderzoeken of het schadegeval op een zelfde…
CV Fluvius System Operator t/ NV Automotive Transport and Suppy Center, VZW Vinçotte en Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt ... IV. Beoordeling A. Ontvankelijkheid A.1. Gedeeltelijke verjaring van de vordering van FLUVIUS 1. ATSC voert…
Belgische Staat t/ NV I.T. en NV I.A. ... 4. De betwistingen en hun beoordeling 4.1. Omtrent de ontvankelijkheid van het hoger beroep op grond van artikel 1050 Ger.W. 4.1.1. De geïntimeerden stellen dat het…
X. t/ Y. ... De partijen zijn gehuwd (...) op 9 april 1994 en dit onder het wettelijk stelsel bij gebrek aan huwelijkscontract. Op 18 februari 2016 werd een wijzigend huwelijkscontract opgesteld met behoud…
Arrest nr. 263.911 X. t/ Universiteit Antwerpen I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 30 april 2024, strekt tot de nietigverklaring van «het niet nemen door de Universiteit Antwerpen na daartoe overeenkomstig…
P.V.T. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het vonnis in hoger beroep van de correctionele rechtbank Antwerpen, afdeling Antwerpen, van 11 oktober 2024. ... II. Beslissing van het Hof Beoordeling Middel 1. Het eerste…
S.H. t/ S.R. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het vonnis in hoger beroep van de correctionele rechtbank Limburg, afdeling Tongeren, van 19 juni 2024. ... II. Beslissing van het Hof Beoordeling ... Eerste…
Arrest I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 2 maart 2023, gewezen na arrest van het Hof van 16 september 2022. ... III…
V. t/ Orde van advocaten bij de balie te Antwerpen e.a.Arrest I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 13 september…
V. t/ Orde van advocaten bij de balie te Antwerpen e.a.Arrest I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 13 september…
W. t/ V. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 9 januari 2024. ... III. Beslissing van het Hof Beoordeling 1. De regel van…
Het in art. 702, 3° Ger.W. bedoelde vereiste dat de dagvaarding, op straffe van nietigheid, het onderwerp en een korte samenvatting van de middelen van de vordering bevat, heeft een…
Een lijfrente wordt in de rechtsleer omschreven als een rechtsverhouding krachtens welke een persoon aan een andere persoon verplicht is tot een periodieke uitkering van een geldbedrag, gedurende het leven…
Il. Beroepen vonnis Investeren in andermans woning verrijking zonder oorzaak waarbij de kosten de normale lasten in de huishouding overschrijden - verrijking zonder oorzaakWanneer de uitgaven van de ene feitelijke…
PrincipesDe vastgoedmakelaar heeft recht op commissieloon in dien de beoogde verkoopovereenkomst effectief tot stand komen ten gevolge van zijn tussenkomst De vastgoedmakelaar heeft recht op commissie wanneer de koop met…
T.D. t.\ P.W. en N.V. II. Feiten en vorderingen 1. Eiser voert aan dat hij, in de zomer van 2011, verschillende (telefonische) contacten heeft gehad met verweerders met betrekking tot…
E. t./ B. bvba( ... )Antecedenten1. Het geschil vindt zijn oorsprong in een overeenkomst van "verkoopstoelating - verhuring van diensten", door de partijen ondertekend op 2 juli 2010.1.1. Met deze…
Rechtspraak: • Hof van Cassatie, 1e Kamer 2 februari 2006, RW 2008-2009, 926 .... III. Beslissing van het Hof Beoordeling Eerste middel 1…
Elfri.be bestaat als site sinds 2003. Sinds 15 augustus 2018 werkt de site in haar nieuwste editie met Arc3c als uitgever. Nieuw is de https omgeving, het dynamisch karakter, web 3 .0 technologie, betere zoekmogelijkheden en een 40 tal nieuwe functies. De site wordt inhoudelijk voortdurend, lees dagelijks, aangepast en aangevuld met de recentste wetswijzigingen, nieuwe rechtspraak en nieuwe rechtsleer. Bijna alle rechtspraak die in België aandacht krijgt is terug te vinden op de elfri.be. Anders dan andere dure websites, hebben we een technologie uitgewerkt waarbij de gezochte informatie onmiddellijk wordt verschaft door een gewone vraagstelling in gewoon Nederlands, het weze op de site zelf, het weze gewoon in Google. Wij spreken uw taal en werken niet met onbegrijpelijke of onlogische boomstructuren die verwijzen naar documenten die ofwel niet relevant, ofwel niet kunnen gelezen worden. Om volledige informatie met bronnen, rechtsleer, rechtspraak en wetgeving, kan u een vrij goedkoop abonnement nemen (reeds mogelijk vanaf 1 maand)
In een procedure wordt principieel geoordeeld op basis van het gerechtsdossier zoals gestaafd middels stukken die door partijen worden neergelegd. De conclusies houden de middelen in tot ondersteuning van de eis…
Bronnen en referenties Bücherhexe (2007). Paul Watzlawick. Wikipedia die freie Enzyklopädie. Verkregen 04-02-2007 van http://de.wikipedia.org/wiki/Paul_Watzlawick ExplicitImplicity (2007). Paul Watzalwick. Wikipedia, the free encyclopedia. Verkregen 04-02-2007 van http://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Watzlawick Auteur onbekend (2006). Uittreksel van ‘De…
Principieel is in toepassing van het WER een persoonlijk faillissement van een (ex) bestuurder (nieuwe naam voor zaakvoerder) mogelijk, los van het faillissement van de onderneming waarin deze optrad. Boek I…
Artikel 213 Burgerlijk wetboek stelt: “Echtgenoten zijn jegens elkaar tot samenwoning verplicht, zij zijn elkaar getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd”. Deze bepaling werd opgenomen in Hoofdstuk VI Wederzijdse rechten en verplichtingen…
Hoe kan men onroerende goederen verkrijgen door verkrijgende verjaring? voorwaarden: - een voortdurend bezit - een onafgebroken bezit - een openbaar bezit - een niet dubbelzinnig bezit - een bezit als eigenaar…
ONTLEDING LASTER ONDER DE GELDING VAN HET Sw. 1867 • Laster bestaat erin aan een persoon kwaadwillig een bepaald feit ten laste te leggen dat zijn eer kan krenken of hem…
De regels betreffende de foutaansprakelijkheid worden weergegeven in de artikelen 1382 en 1383 oud Burgerlijk Wetboek. Volgens deze artikelen dient degene die door zijn fout of nalatigheid aan een ander schade…
Een nietig verklaarde overeenkomst kan voor partijen geen grondslag van rechten en verplichtingen zijn. De nietige overeenkomst kan ook niet aan derden worden tegengeworpen. Bovendien werkt een nietige rechtshandeling terug…
Voorbeelden van beschikkingen: uittreksel uit het gerechtelijk wetboek: Art. 98. Wanneer een rechter wettig verhinderd is of er een plaats van rechter openstaat in een rechtbank van eerste aanleg of van koophandel…
Nr. P.15.0880.N H J, inverdenkinggestelde, eiser, tegen H W, burgerlijke partij, verweerder. I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Gent…
Art. 474 Sw. 2024 (Inwerkintreding 8 april 2026) Verzwarende factoren van diefstal en afpersing stelt: “Bij de keuze van de straf of maatregel en de zwaarte ervan voor een in deze…
Rechtspraak: • Raad van State,12e Kamer – 9 juni 2009, RW 2010-2011, 25: Samenvatting: Wanneer het bestuur voornemens is ten aanzien van een bestuurde een maatregel te nemen die hem op…
Bekom toegang tot alle informatie op deze website
Met een abonnement krijgt u toegang tot een schat aan bijkomende informatie (vaak elders niet te vinden), lezen van de volledige teksten zonder beperkingen, verwijzingen naar wetten, rechtspraak en wetten, antwoorden op nog meer vragen, opzoekingen allerhande mogelijkheid tot knippen, plakken, afdrukken, modellen, tips, trics, aandachtspunten professioneel gedeelte en zoveel meer.
Met een abonnement (vanaf 5,95 euro per maand) heeft u steeds een professionele juridische bibliotheek met 25.000 bijdragen ter beschikking
BVBA Advocatenkantoor Elfri De Neve
Stationsstraat 29 - 9700 Oudenaarde
voor afspraak 055/31.86.47
Fax: 055/31.14.03
U heeft geen toegang tot knippen, plakken, opslaan, printen, downloaden, raadpleging archief, sociaal netwerk, vacaturedienst slechts gedeeltelijke toegang tot deze pagina. Om hiervan gebruik te maken van deze functies en diensten dient u u een pro-abonnement te nemen. klik hier voor de verschillende formules
Share