De artikelen 11 tot en met 13 van de Wet KMO-financiering (WKF) voorzien in specifieke burgerlijke sancties die van toepassing zijn wanneer bepaalde verplichtingen van de kredietgever of kredietbemiddelaar niet worden nageleefd. Zij vormen een lex specialis ten opzichte van het gemeen recht en vullen de toezichtbevoegdheid van de FSMA aan met rechtstreekse privaatrechtelijke gevolgen.
Een eerste sanctie betreft de miskenning van de adviesverplichting uit artikel 6 WKF. Wanneer de kredietgever nalaat het meest geschikte krediet aan te bieden, rekening houdend met de financiële toestand en het doel van de onderneming, kan de rechter de kosteloze omzetting bevelen naar een kredietvorm die beter is aangepast. Deze omzetting geldt niet als schuldhernieuwing, zodat bestaande zekerheden behouden blijven, en werkt slechts vanaf de uitspraak van de rechter. De toepassing van deze sanctie is facultatief: de rechter beoordeelt geval per geval of de omzetting gerechtvaardigd is. Bovendien sluit zij niet uit dat de onderneming ook een gemeenrechtelijke vordering instelt, bijvoorbeeld wegens culpa in contrahendo of dwaling.
Een tweede sanctie heeft betrekking op de wederbeleggingsvergoeding bij vervroegde terugbetaling van het krediet. De WKF beperkt deze vergoeding tot een maximum van zes maanden interest op de terugbetaalde som, tenzij het om kredieten van meer dan één miljoen euro gaat, waarvoor een afwijkende regeling geldt via de gedragscode. Wanneer hogere vergoedingen worden bedongen of gevorderd, wordt de vergoeding ambtshalve herleid tot het wettelijke maximum. Elk schadebeding dat een bijkomende vergoeding oplegt bovenop deze grens is van rechtswege nietig. De bepaling strekt er dus toe excessieve wederbeleggingsvergoedingen en verborgen kosten te voorkomen, zonder dat de kredietgever daardoor zijn recht op vergoeding van reële derdekosten verliest.
Het derde luik van het sanctiemechanisme betreft de onrechtmatige bedingen in kredietovereenkomsten tussen een kredietgever en een onderneming. Artikel 13 WKF bevat een beperkte zwarte lijst van verboden clausules. Onrechtmatig zijn onder meer bedingen die de onderneming onherroepelijk verbinden terwijl de uitvoering van de prestatie van de kredietgever afhankelijk is van diens eigen wil, bedingen die de kredietgever toelaten een kredietovereenkomst van bepaalde duur eenzijdig te beëindigen zonder redelijke schadeloosstelling, en bedingen die hem toestaan een overeenkomst van onbepaalde duur op te zeggen zonder redelijke opzegtermijn. In beide laatste gevallen geldt een uitzondering voor wanprestatie van de onderneming of overmacht aan de zijde van de kredietgever.
De verboden clausules worden nietig verklaard, terwijl de rest van de overeenkomst geldig blijft indien zij zonder het onrechtmatige beding kan voortbestaan. De regeling sluit nauw aan bij het systeem van onrechtmatige bedingen in het consumentenrecht, maar is beperkter van omvang en toegespitst op de kredietrelatie tussen ondernemingen en financiële instellingen. Zij beoogt een evenwicht te creëren tussen contractsvrijheid en bescherming tegen misbruik van economische macht.
Deze artikelen illustreren hoe de wetgever de bescherming van ondernemingen in de kredietpraktijk heeft willen versterken via een genuanceerde combinatie van toezicht, contractuele hertekening en nietigheid van onevenwichtige clausules.
1. Wat is het doel van de artikelen 11 tot 13 WKF?
De wetgever wilde ondernemingen beschermen tegen onevenwichtige kredietrelaties met banken. De artikelen voorzien in specifieke burgerlijke sancties wanneer de kredietgever zijn adviesverplichting miskent, te hoge wederbeleggingsvergoedingen bedingt of fundamenteel onrechtmatige bedingen opneemt in de kredietovereenkomst.
2. Vallen alle ondernemingen onder de WKF?
Neen. De wet is van toepassing op kleine en middelgrote ondernemingen die niet kwalificeren als consumenten, en die een krediet aangaan bij een professionele kredietgever of via een kredietbemiddelaar. Grote ondernemingen vallen buiten het toepassingsgebied.
3. Wat houdt de adviesverplichting van de kredietgever precies in?
De kredietgever moet het meest geschikte krediettype aanbevelen, rekening houdend met de financiële toestand van de onderneming en het doel van het krediet. Hij mag dus niet louter aanbieden wat commercieel interessant is voor de bank, maar moet de klant adviseren op basis van geschiktheid en redelijkheid.
4. Wat gebeurt er als de kredietgever de adviesverplichting niet naleeft?
De rechter kan de kosteloze omzetting bevelen van het krediet naar een beter aangepaste vorm (bijvoorbeeld van een kredietopening naar een lening op interest of omgekeerd). Deze omzetting heeft geen terugwerkende kracht, geldt enkel vanaf de uitspraak en tast bestaande zekerheden niet aan.
5. Betekent de omzetting dat het oorspronkelijke krediet vernietigd wordt?
Neen. De omzetting geldt niet als schuldhernieuwing. Het bestaande krediet blijft in stand, maar wordt aangepast naar een vorm die beter overeenstemt met de situatie van de onderneming. De bestaande waarborgen blijven gelden.
6. Kan de onderneming ook nog een gemeenrechtelijke vordering instellen?
Ja. De sancties van de WKF zijn aanvullend. Een onderneming kan zich tegelijk beroepen op gemeenrechtelijke beginselen zoals dwaling, bedrog, culpa in contrahendo of schadevergoeding wegens foutieve kredietverstrekking.
7. Wat is een wederbeleggingsvergoeding?
Dat is de vergoeding die een kredietgever kan vragen wanneer een krediet vervroegd wordt terugbetaald. De WKF beperkt deze vergoeding tot maximaal zes maanden interest op de terugbetaalde som.
8. Wat als de kredietgever meer aanrekent dan toegelaten?
De vergoeding wordt automatisch herleid tot het wettelijke maximum. Elke bijkomende vergoeding of verkapte “fee” is van rechtswege nietig. De kredietnemer kan te veel betaalde bedragen terugvorderen.
9. Geldt de beperking ook voor grote kredieten boven 1 miljoen euro?
Voor grote kredieten geldt een afwijkend regime op basis van de gedragscode van 16 januari 2014. Als de regels van die code worden miskend, bepaalt de rechter de vergoeding ex aequo et bono, binnen de grenzen van de code.
10. Mogen dossierkosten of handlichtingskosten toch aangerekend worden?
Ja, voor zover het gaat om reële kosten van derden en niet om een bijkomende vergoeding voor de kredietgever zelf.
11. Wat zijn “onrechtmatige bedingen” onder de WKF?
Dat zijn clausules die altijd als verboden en nietig worden beschouwd wanneer ze in een kredietovereenkomst met een onderneming voorkomen. De wet bevat een zwarte lijst van drie categorieën bedingen (zie volgende vragen).
12. Welke clausule is verboden als “onherroepelijke verbintenis”?
Dat is een beding waarbij de onderneming zich onherroepelijk verbindt, terwijl de uitvoering van de prestaties van de kredietgever afhankelijk is van diens eigen wil, bijvoorbeeld een krediet dat pas geldt na goedkeuring door een intern comité van de bank.
13. Wat met eenzijdige beëindiging van een krediet van bepaalde duur?
Een kredietgever mag een krediet van bepaalde duur niet eenzijdig beëindigen zonder redelijke schadeloosstelling voor de onderneming, behalve bij wanprestatie of overmacht.
14. En bij een krediet van onbepaalde duur?
Daar geldt een vergelijkbaar verbod: de kredietgever mag niet opzeggen zonder redelijke opzegtermijn. De redelijkheid wordt bepaald in functie van de omstandigheden (duur van de relatie, kredietvolume, gevolgen voor de onderneming).
15. Wat verstaat de WKF onder “overmacht”?
Overmacht betekent een vreemde oorzaak die de uitvoering van de verbintenis onmogelijk maakt, bijvoorbeeld een wettelijke verplichting tot stopzetting van de relatie wegens witwasregels. Een verslechterde financiële situatie van de onderneming is géén overmacht.
16. Wat is het rechtsgevolg van een onrechtmatig beding?
Het beding is nietig, maar de rest van de overeenkomst blijft geldig voor zover die zinvol kan blijven bestaan zonder de verboden clausule.
17. Kan de rechter de nietigheid ambtshalve vaststellen?
Ja. Aangezien het om bepalingen van openbare orde gaat, kan de rechter de nietigheid van een onrechtmatig beding ook zonder uitdrukkelijke vordering inroepen.
18. Zijn andere onevenwichtige clausules ook aanvechtbaar?
Buiten de drie categorieën van artikel 13 WKF geldt geen algemene toets van onrechtmatigheid. Toch kan men zich nog beroepen op gemeenrechtelijke principes zoals rechtsmisbruik, goede trouw of misbruik van economische afhankelijkheid.
19. Heeft de wet terugwerkende kracht?
Neen. De bepalingen gelden voor kredietovereenkomsten die werden gesloten na de inwerkingtreding van de WKF (1 januari 2014).
20. Hoe verhoudt de WKF zich tot de wetgeving op consumentenkrediet?
Het consumentenkredietrecht is veel uitgebreider en voorziet meer beschermingsmechanismen. De WKF is een lichter regime, specifiek afgestemd op ondernemingen, maar met enkele fundamentele correcties om machtsonevenwicht te vermijden.
21. Wat is de rol van de FSMA?
De FSMA houdt toezicht op de naleving van de gedragsregels van de WKF, maar de artikelen 11 tot 13 geven ondernemingen zelf civiele rechtsmiddelen om onevenwichtige situaties te laten corrigeren door de rechter.
22. Hoe bereidt men zich in de praktijk voor op een procedure?
Zorg voor een volledig kredietdossier met adviesdocumenten, simulaties, kredietvoorstellen, interne mails en alle bewijsstukken die aantonen of weerleggen dat het krediet passend werd geadviseerd.
23. Kan een onderneming op basis van deze regels schadevergoeding eisen?
Ja, op grond van gemeen recht (culpa in contrahendo of contractuele aansprakelijkheid) indien zij schade lijdt door foutief advies, onwettige vergoedingen of toepassing van onrechtmatige bedingen.
24. Hoe toetsen rechtbanken de redelijkheid van een opzegging of vergoeding?
Ze beoordelen dat concreet, rekening houdend met de duur van de relatie, de kredietvorm, de ernst van de wanprestatie en de evenwichten tussen partijen. De WKF geeft de rechter een ruime beoordelingsmarge.
25. Wat is de kern van het WKF-sanctiestelsel in één zin?
Het waarborgt evenwicht in de kredietrelatie tussen bank en onderneming door de rechter de mogelijkheid te geven ongepaste adviezen te corrigeren, buitensporige vergoedingen te herleiden en oneerlijke clausules te vernietigen.
Opgelet: Deze tekst omvat slechts een gedeeltelijke inhoud
Word ook lid en lees onbeperkt alle bijdragen.
CHECKLIST MET CHECKBOXEN (ADVOCATEN) Schending van de informatieverzameling en kredietwaardigheidsbeoordeling (art. VII.69 en VII.77 WER) 1. Vragenlijst en basisinformatie Is het formulier volledig ingevuld? Werden onwettige vragen gesteld (gezondheid, ras, seksuele…
Nopens de onderliggende overeenkomst De wet op het consumentenkrediet voorziet dat bepaalde verplichte vermeldingen op een wettelijk voorgeschreven wijze dienen te geschieden. Met verbazing wordt vastgesteld dat ondanks de zeer duidelijke…
… II. Beoordeling De verweerder concludeert in eerste instantie tot nietigheid van de leningsovereenkomst wegens schending van artikel 14 § 1 WCK. Artikel 12 van de wet van 24.03.2003 tot wijziging van…
Rechtspraak met betrekking tot de vereiste van het afzonderlijk lid kan teruggevonden worden in onder meer Vredegerecht Sint-Niklaas, 06.08.2004, T. Vret, 2006, 33, met noot F. De Patou; Vredegerecht Sint-Niklaas…
Uittreksel uit het WERTITEL 3. 1 ---------- (1)<Ingevoegd bij W 2014-04-19/39, art. 3, 021; Inwerkingtreding : 29-05-2014 (zie KB2014-04-19/40, art. 1)> Art. VII.4. 1 ---------- (1)<Ingevoegd bij W 2017-12-22/14, art. 5, 057; Inwerkingtreding : 01-02-2018> Art. VII.4/1.2 en VII.99 verstrekt de betalingsdienstaanbieder…
Basis: de (oude) wet op de betalingsdiensten is de omzetting van de Europese richtlijn 2007/64/ EG naar het nationale recht. Krachtlijnen: - ruim toepassingsgebied - Frauderegeling: risico voor de betalingsdienstaanbieder…
Het consumentenbegrip in artikel I.1, 2° WER: afbakening, toepassing en aandachtspunten WCK I.1, 2° WER – Het consumentenbegrip in artikel I.1, 2° WER vormt een fundamenteel aanknopingspunt binnen het economisch recht…
Inleiding: het belang van het kostenbegrip per kredietvorm Hoewel de wet een uniforme definitie hanteert voor de totale kosten van het krediet voor de consument, verschilt de praktische toepassing aanzienlijk tussen…
Wanneer derhalve een autobestuurder in dronken toestand of onder invloed van alcohol een aanrijding veroorzaakt en dus schade veroorzaakt, dient de rechter te onderzoeken of het schadegeval op een zelfde…
CV Fluvius System Operator t/ NV Automotive Transport and Suppy Center, VZW Vinçotte en Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt ... IV. Beoordeling A. Ontvankelijkheid A.1. Gedeeltelijke verjaring van de vordering van FLUVIUS 1. ATSC voert…
Belgische Staat t/ NV I.T. en NV I.A. ... 4. De betwistingen en hun beoordeling 4.1. Omtrent de ontvankelijkheid van het hoger beroep op grond van artikel 1050 Ger.W. 4.1.1. De geïntimeerden stellen dat het…
X. t/ Y. ... De partijen zijn gehuwd (...) op 9 april 1994 en dit onder het wettelijk stelsel bij gebrek aan huwelijkscontract. Op 18 februari 2016 werd een wijzigend huwelijkscontract opgesteld met behoud…
Arrest nr. 263.911 X. t/ Universiteit Antwerpen I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 30 april 2024, strekt tot de nietigverklaring van «het niet nemen door de Universiteit Antwerpen na daartoe overeenkomstig…
P.V.T. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het vonnis in hoger beroep van de correctionele rechtbank Antwerpen, afdeling Antwerpen, van 11 oktober 2024. ... II. Beslissing van het Hof Beoordeling Middel 1. Het eerste…
S.H. t/ S.R. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het vonnis in hoger beroep van de correctionele rechtbank Limburg, afdeling Tongeren, van 19 juni 2024. ... II. Beslissing van het Hof Beoordeling ... Eerste…
Arrest I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 2 maart 2023, gewezen na arrest van het Hof van 16 september 2022. ... III…
V. t/ Orde van advocaten bij de balie te Antwerpen e.a.Arrest I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 13 september…
V. t/ Orde van advocaten bij de balie te Antwerpen e.a.Arrest I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 13 september…
W. t/ V. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 9 januari 2024. ... III. Beslissing van het Hof Beoordeling 1. De regel van…
Het in art. 702, 3° Ger.W. bedoelde vereiste dat de dagvaarding, op straffe van nietigheid, het onderwerp en een korte samenvatting van de middelen van de vordering bevat, heeft een…
Een lijfrente wordt in de rechtsleer omschreven als een rechtsverhouding krachtens welke een persoon aan een andere persoon verplicht is tot een periodieke uitkering van een geldbedrag, gedurende het leven…
Il. Beroepen vonnis Investeren in andermans woning verrijking zonder oorzaak waarbij de kosten de normale lasten in de huishouding overschrijden - verrijking zonder oorzaakWanneer de uitgaven van de ene feitelijke…
PrincipesDe vastgoedmakelaar heeft recht op commissieloon in dien de beoogde verkoopovereenkomst effectief tot stand komen ten gevolge van zijn tussenkomst De vastgoedmakelaar heeft recht op commissie wanneer de koop met…
T.D. t.\ P.W. en N.V. II. Feiten en vorderingen 1. Eiser voert aan dat hij, in de zomer van 2011, verschillende (telefonische) contacten heeft gehad met verweerders met betrekking tot…
E. t./ B. bvba( ... )Antecedenten1. Het geschil vindt zijn oorsprong in een overeenkomst van "verkoopstoelating - verhuring van diensten", door de partijen ondertekend op 2 juli 2010.1.1. Met deze…
Rechtspraak: • Hof van Cassatie, 1e Kamer 2 februari 2006, RW 2008-2009, 926 .... III. Beslissing van het Hof Beoordeling Eerste middel 1…
Elfri.be bestaat als site sinds 2003. Sinds 15 augustus 2018 werkt de site in haar nieuwste editie met Arc3c als uitgever. Nieuw is de https omgeving, het dynamisch karakter, web 3 .0 technologie, betere zoekmogelijkheden en een 40 tal nieuwe functies. De site wordt inhoudelijk voortdurend, lees dagelijks, aangepast en aangevuld met de recentste wetswijzigingen, nieuwe rechtspraak en nieuwe rechtsleer. Bijna alle rechtspraak die in België aandacht krijgt is terug te vinden op de elfri.be. Anders dan andere dure websites, hebben we een technologie uitgewerkt waarbij de gezochte informatie onmiddellijk wordt verschaft door een gewone vraagstelling in gewoon Nederlands, het weze op de site zelf, het weze gewoon in Google. Wij spreken uw taal en werken niet met onbegrijpelijke of onlogische boomstructuren die verwijzen naar documenten die ofwel niet relevant, ofwel niet kunnen gelezen worden. Om volledige informatie met bronnen, rechtsleer, rechtspraak en wetgeving, kan u een vrij goedkoop abonnement nemen (reeds mogelijk vanaf 1 maand)
In een procedure wordt principieel geoordeeld op basis van het gerechtsdossier zoals gestaafd middels stukken die door partijen worden neergelegd. De conclusies houden de middelen in tot ondersteuning van de eis…
Bronnen en referenties Bücherhexe (2007). Paul Watzlawick. Wikipedia die freie Enzyklopädie. Verkregen 04-02-2007 van http://de.wikipedia.org/wiki/Paul_Watzlawick ExplicitImplicity (2007). Paul Watzalwick. Wikipedia, the free encyclopedia. Verkregen 04-02-2007 van http://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Watzlawick Auteur onbekend (2006). Uittreksel van ‘De…
Principieel is in toepassing van het WER een persoonlijk faillissement van een (ex) bestuurder (nieuwe naam voor zaakvoerder) mogelijk, los van het faillissement van de onderneming waarin deze optrad. Boek I…
Artikel 213 Burgerlijk wetboek stelt: “Echtgenoten zijn jegens elkaar tot samenwoning verplicht, zij zijn elkaar getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd”. Deze bepaling werd opgenomen in Hoofdstuk VI Wederzijdse rechten en verplichtingen…
Hoe kan men onroerende goederen verkrijgen door verkrijgende verjaring? voorwaarden: - een voortdurend bezit - een onafgebroken bezit - een openbaar bezit - een niet dubbelzinnig bezit - een bezit als eigenaar…
ONTLEDING LASTER ONDER DE GELDING VAN HET Sw. 1867 • Laster bestaat erin aan een persoon kwaadwillig een bepaald feit ten laste te leggen dat zijn eer kan krenken of hem…
De regels betreffende de foutaansprakelijkheid worden weergegeven in de artikelen 1382 en 1383 oud Burgerlijk Wetboek. Volgens deze artikelen dient degene die door zijn fout of nalatigheid aan een ander schade…
Een nietig verklaarde overeenkomst kan voor partijen geen grondslag van rechten en verplichtingen zijn. De nietige overeenkomst kan ook niet aan derden worden tegengeworpen. Bovendien werkt een nietige rechtshandeling terug…
Voorbeelden van beschikkingen: uittreksel uit het gerechtelijk wetboek: Art. 98. Wanneer een rechter wettig verhinderd is of er een plaats van rechter openstaat in een rechtbank van eerste aanleg of van koophandel…
Nr. P.15.0880.N H J, inverdenkinggestelde, eiser, tegen H W, burgerlijke partij, verweerder. I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Gent…
Art. 474 Sw. 2024 (Inwerkintreding 8 april 2026) Verzwarende factoren van diefstal en afpersing stelt: “Bij de keuze van de straf of maatregel en de zwaarte ervan voor een in deze…
Rechtspraak: • Raad van State,12e Kamer – 9 juni 2009, RW 2010-2011, 25: Samenvatting: Wanneer het bestuur voornemens is ten aanzien van een bestuurde een maatregel te nemen die hem op…
Bekom toegang tot alle informatie op deze website
Met een abonnement krijgt u toegang tot een schat aan bijkomende informatie (vaak elders niet te vinden), lezen van de volledige teksten zonder beperkingen, verwijzingen naar wetten, rechtspraak en wetten, antwoorden op nog meer vragen, opzoekingen allerhande mogelijkheid tot knippen, plakken, afdrukken, modellen, tips, trics, aandachtspunten professioneel gedeelte en zoveel meer.
Met een abonnement (vanaf 5,95 euro per maand) heeft u steeds een professionele juridische bibliotheek met 25.000 bijdragen ter beschikking
BVBA Advocatenkantoor Elfri De Neve
Stationsstraat 29 - 9700 Oudenaarde
voor afspraak 055/31.86.47
Fax: 055/31.14.03
U heeft geen toegang tot knippen, plakken, opslaan, printen, downloaden, raadpleging archief, sociaal netwerk, vacaturedienst slechts gedeeltelijke toegang tot deze pagina. Om hiervan gebruik te maken van deze functies en diensten dient u u een pro-abonnement te nemen. klik hier voor de verschillende formules
Share