Artikel 4.82 van het huidige Burgerlijk Wetboek regelt, in navolging van het vroegere artikel 841 oud BW, het recht van de mede-erfgenamen om een derde-overnemer van erfrechten uit de verdeling te weren door de betaalde prijs terug te geven. Dit recht wordt traditioneel aangeduid als de erfuitkoop of het recht van terugkoop van erfrechten. Hoewel de bepaling inhoudelijk grotendeels overeenstemt met haar voorganger, past zij in de context van het gemoderniseerde erfrecht dat de wetgever met Boek 4 heeft ingevoerd.
De bepaling beoogt nog steeds hetzelfde doel: het buitenhouden van vreemden uit de vereffening-verdeling van een nalatenschap, ter bescherming van het familiaal karakter van het erfdeel.
Het recht van erfuitkoop werd oorspronkelijk ingevoerd om te vermijden dat derden, vaak met louter speculatieve of commerciële bedoelingen, zich zouden mengen in de afwikkeling van een nalatenschap. Het nieuwe Burgerlijk Wetboek heeft dit mechanisme behouden, maar het wordt in de hedendaagse doctrine vaak beschouwd als een uitzonderlijk en eerder anachronistisch instrument dat slechts in beperkte mate toepassing vindt.
De bepaling wordt strikt geïnterpreteerd: de erfuitkoop blijft een uitzondering op de contractsvrijheid en op het beginsel dat een rechtsgeldige overdracht derden bindt. De voorkeur van de wetgever gaat in de huidige context veeleer uit naar voorkooprechten of voorkeurrechten die in overeenkomsten of in bijzondere wetgeving kunnen worden voorzien.
Om de erfuitkoop te kunnen inroepen, moeten cumulatief volgende voorwaarden vervuld zijn:
1. Er moet sprake zijn van een overdracht van erfrechten.
Het gaat om de overdracht van een aandeel in de nog te verdelen nalatenschap — geheel of gedeeltelijk — en niet louter om de verkoop van een bepaald goed uit de nalatenschap. Een overdracht van een bijzonder goed is geen overdracht ten algemene titel en kan dus niet tot erfuitkoop leiden.
2. De overdracht moet geschieden onder bezwarende titel.
Alleen overdrachten waarvoor de overnemer een prijs of tegenprestatie heeft geleverd, vallen onder het toepassingsgebied van artikel 4.82 BW. Schenkingen of afstand om niet kunnen dus niet worden “uitgekocht”.
3. De overnemer is geen erfgerechtigde.
Enkel wanneer een mede-erfgenaam zijn aandeel overdraagt aan een buitenstaander — iemand die zonder die overdracht niet tot de verdeling geroepen zou zijn —, kan erfuitkoop plaatsvinden.
4. De mede-erfgenaam die het recht uitoefent, behoort zelf tot de kring van erfgerechtigden.
Zowel wettelijke erfgenamen als algemene of ten algemene titel aangestelde legatarissen kunnen de erfuitkoop vorderen.
De erfuitkoop is een eenzijdige rechtshandeling: ze vereist geen instemming van de overnemer. Door betaling van de prijs treedt de mede-erfgenaam die het recht uitoefent in de rechten van de overnemer, alsof deze nooit deel had uitgemaakt van de verdeling. De uitkoop werkt dus indeplaatsstellend, niet vernietigend: de overdracht blijft bestaan, maar de uitkoper komt in de plaats van de uitgekochte.
Het recht is bovendien persoonlijk en ondeelbaar: elke mede-erfgenaam beslist individueel of hij uitkoop wil vorderen, maar als hij dit doet, moet het slaan op het geheel van de overgedragen erfrechten.
De uitkoop kan worden gevorderd zodra de overdracht van erfrechten is vastgesteld. De terugbetaling van de werkelijk betaalde prijs volstaat om het recht te doen ontstaan; de uitgekochte kan zich daartegen niet verzetten.
De uitkoper moet de prijs betalen aan de overnemer, vermeerderd met eventuele bewezen kosten en interest. In ruil verliest de uitgekochte alle rechten op de nalatenschap en heeft hij geen waarborgrecht voor betaling: het recht van erfuitkoop is immers geen vorm van onteigening maar een wettelijk ingestelde indeplaatsstelling.
De uitkoop heeft geen terugwerkende kracht tegenover de oorspronkelijke erfgenaam-overlater; de overdrager blijft gebonden door zijn verkoop.
Het recht kan slechts worden uitgeoefend zolang de verdeling van de nalatenschap niet is voltrokken. Eens de verdeling is afgesloten, is de erfuitkoop zonder voorwerp. Daarnaast geldt de gewone dertigjarige verjaring voor rechtsvorderingen van deze aard.
Artikel 4.82 BW bevestigt het behoud van de erfuitkoop als uitzonderingsmechanisme. In de praktijk wordt het recht zelden ingeroepen. De rechtsleer benadrukt dat het, in een tijd van open familiaal en economisch verkeer, nog moeilijk te verantwoorden valt dat een geldige koopovereenkomst aan een derde kan worden ontnomen om morele redenen.
Het Belgische recht blijft hiermee afwijken van de Franse wetgever, die in 1976 de erfuitkoop afschafte en verving door een eenvoudig voorkooprecht tussen deelgenoten. In België blijft de erfuitkoop voorlopig behouden, al lijkt ze steeds meer symbolisch: een herinnering aan de familiale bescherming van weleer, maar met beperkte praktische relevantie.
FAQ – De erfuitkoop onder artikel 4.82 BW
Erfuitkoop is het recht van een mede-erfgenaam om een buitenstaander die erfrechten heeft overgenomen, uit de verdeling te weren door de door hem betaalde prijs terug te betalen. Het doel is te vermijden dat derden zich mengen in de familiale afwikkeling van een nalatenschap.
In het huidige Burgerlijk Wetboek (Boek 4, Erfrecht), artikel 4.82 BW. Dit artikel vervangt het vroegere artikel 841 oud BW zonder fundamentele inhoudelijke wijziging.
De bepaling wil het familiekarakter van de nalatenschap bewaren en voorkomen dat speculanten of buitenstaanders onenigheid zaaien binnen de familie bij de verdeling van de erfenis.
Elke mede-erfgenaam of zijn rechtsopvolger kan erfuitkoop vorderen. Ook de langstlevende echtgenoot die vruchtgebruik erft, wordt als erfgerechtigde beschouwd en kan dus optreden.
Tegen de persoon die erfrechten heeft verworven door overdracht ten bezwarende titel (zoals verkoop, ruil of inbreng in vennootschap) van een mede-erfgenaam.
Nee. Het artikel geldt enkel voor overdrachten onder bezwarende titel. Bij een schenking of afstand om niet is erfuitkoop uitgesloten.
De uitkoper moet aan de uitgekochte de werkelijk betaalde prijs teruggeven, eventueel vermeerderd met bewezen kosten en interesten. De wet spreekt niet over waardeschommelingen: stijging of daling van de waarde speelt geen rol.
Nee. Erfuitkoop is een eenzijdige rechtshandeling. De overnemer kan zich niet verzetten tegen de uitkoop.
Vanaf het ogenblik dat blijkt dat een overdracht van erfrechten heeft plaatsgevonden, tot aan de voltooiing van de verdeling. Nadien is erfuitkoop zonder voorwerp.
Ja. Als meerdere mede-erfgenamen het recht uitoefenen, gebeurt de uitkoop in hun gezamenlijk voordeel, in beginsel ieder voor een gelijk deel.
De uitkoper treedt in de plaats van de overnemer en verkrijgt diens rechten op de nalatenschap. De overnemer verliest zijn rechten volledig. De uitkoop werkt indeplaatsstellend, niet vernietigend: de oorspronkelijke verkoop blijft bestaan, maar de uitkoper wordt de nieuwe gerechtigde.
Nee. De uitgekochte kan enkel aanspraak maken op terugbetaling van de prijs. Hij heeft geen recht op bijkomende vergoeding, tenzij bijzondere omstandigheden dat verantwoorden.
Nee. De bepaling geldt uitsluitend voor nalatenschappen en dus niet voor andere vormen van onverdeeldheid, zoals die na echtscheiding of tussen mede-eigenaars buiten erfenissfeer.
Zelden. Het wordt in de praktijk als een anachronisme beschouwd. De rechtsleer en rechtspraak hanteren een zeer beperkende interpretatie, en in de meeste gevallen wordt het vervangen door voorkooprechten of overeenkomsten tussen erfgenamen.
In Frankrijk werd de erfuitkoop afgeschaft bij wet van 31 december 1976 en vervangen door een voorkeurrecht tussen deelgenoten. België heeft de erfuitkoop behouden, maar haar praktische betekenis is gering.
Kernboodschap:
Artikel 4.82 BW laat de mede-erfgenaam nog toe een buitenstaander uit te kopen, maar dit oude mechanisme heeft vooral historische waarde. In de hedendaagse praktijk blijft het uitzonderlijk dat dit recht nog wordt ingeroepen.
Opgelet: Deze tekst omvat slechts een gedeeltelijke inhoud
Word ook lid en lees onbeperkt alle bijdragen.
CHECKLIST MET CHECKBOXEN (ADVOCATEN) Schending van de informatieverzameling en kredietwaardigheidsbeoordeling (art. VII.69 en VII.77 WER) 1. Vragenlijst en basisinformatie Is het formulier volledig ingevuld? Werden onwettige vragen gesteld (gezondheid, ras, seksuele…
Nopens de onderliggende overeenkomst De wet op het consumentenkrediet voorziet dat bepaalde verplichte vermeldingen op een wettelijk voorgeschreven wijze dienen te geschieden. Met verbazing wordt vastgesteld dat ondanks de zeer duidelijke…
… II. Beoordeling De verweerder concludeert in eerste instantie tot nietigheid van de leningsovereenkomst wegens schending van artikel 14 § 1 WCK. Artikel 12 van de wet van 24.03.2003 tot wijziging van…
Rechtspraak met betrekking tot de vereiste van het afzonderlijk lid kan teruggevonden worden in onder meer Vredegerecht Sint-Niklaas, 06.08.2004, T. Vret, 2006, 33, met noot F. De Patou; Vredegerecht Sint-Niklaas…
Uittreksel uit het WERTITEL 3. 1 ---------- (1)<Ingevoegd bij W 2014-04-19/39, art. 3, 021; Inwerkingtreding : 29-05-2014 (zie KB2014-04-19/40, art. 1)> Art. VII.4. 1 ---------- (1)<Ingevoegd bij W 2017-12-22/14, art. 5, 057; Inwerkingtreding : 01-02-2018> Art. VII.4/1.2 en VII.99 verstrekt de betalingsdienstaanbieder…
Basis: de (oude) wet op de betalingsdiensten is de omzetting van de Europese richtlijn 2007/64/ EG naar het nationale recht. Krachtlijnen: - ruim toepassingsgebied - Frauderegeling: risico voor de betalingsdienstaanbieder…
Het consumentenbegrip in artikel I.1, 2° WER: afbakening, toepassing en aandachtspunten WCK I.1, 2° WER – Het consumentenbegrip in artikel I.1, 2° WER vormt een fundamenteel aanknopingspunt binnen het economisch recht…
Inleiding: het belang van het kostenbegrip per kredietvorm Hoewel de wet een uniforme definitie hanteert voor de totale kosten van het krediet voor de consument, verschilt de praktische toepassing aanzienlijk tussen…
Wanneer derhalve een autobestuurder in dronken toestand of onder invloed van alcohol een aanrijding veroorzaakt en dus schade veroorzaakt, dient de rechter te onderzoeken of het schadegeval op een zelfde…
CV Fluvius System Operator t/ NV Automotive Transport and Suppy Center, VZW Vinçotte en Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt ... IV. Beoordeling A. Ontvankelijkheid A.1. Gedeeltelijke verjaring van de vordering van FLUVIUS 1. ATSC voert…
Belgische Staat t/ NV I.T. en NV I.A. ... 4. De betwistingen en hun beoordeling 4.1. Omtrent de ontvankelijkheid van het hoger beroep op grond van artikel 1050 Ger.W. 4.1.1. De geïntimeerden stellen dat het…
X. t/ Y. ... De partijen zijn gehuwd (...) op 9 april 1994 en dit onder het wettelijk stelsel bij gebrek aan huwelijkscontract. Op 18 februari 2016 werd een wijzigend huwelijkscontract opgesteld met behoud…
Arrest nr. 263.911 X. t/ Universiteit Antwerpen I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 30 april 2024, strekt tot de nietigverklaring van «het niet nemen door de Universiteit Antwerpen na daartoe overeenkomstig…
P.V.T. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het vonnis in hoger beroep van de correctionele rechtbank Antwerpen, afdeling Antwerpen, van 11 oktober 2024. ... II. Beslissing van het Hof Beoordeling Middel 1. Het eerste…
S.H. t/ S.R. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het vonnis in hoger beroep van de correctionele rechtbank Limburg, afdeling Tongeren, van 19 juni 2024. ... II. Beslissing van het Hof Beoordeling ... Eerste…
Arrest I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 2 maart 2023, gewezen na arrest van het Hof van 16 september 2022. ... III…
V. t/ Orde van advocaten bij de balie te Antwerpen e.a.Arrest I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 13 september…
V. t/ Orde van advocaten bij de balie te Antwerpen e.a.Arrest I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 13 september…
W. t/ V. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 9 januari 2024. ... III. Beslissing van het Hof Beoordeling 1. De regel van…
Het in art. 702, 3° Ger.W. bedoelde vereiste dat de dagvaarding, op straffe van nietigheid, het onderwerp en een korte samenvatting van de middelen van de vordering bevat, heeft een…
Een lijfrente wordt in de rechtsleer omschreven als een rechtsverhouding krachtens welke een persoon aan een andere persoon verplicht is tot een periodieke uitkering van een geldbedrag, gedurende het leven…
Il. Beroepen vonnis Investeren in andermans woning verrijking zonder oorzaak waarbij de kosten de normale lasten in de huishouding overschrijden - verrijking zonder oorzaakWanneer de uitgaven van de ene feitelijke…
PrincipesDe vastgoedmakelaar heeft recht op commissieloon in dien de beoogde verkoopovereenkomst effectief tot stand komen ten gevolge van zijn tussenkomst De vastgoedmakelaar heeft recht op commissie wanneer de koop met…
T.D. t.\ P.W. en N.V. II. Feiten en vorderingen 1. Eiser voert aan dat hij, in de zomer van 2011, verschillende (telefonische) contacten heeft gehad met verweerders met betrekking tot…
E. t./ B. bvba( ... )Antecedenten1. Het geschil vindt zijn oorsprong in een overeenkomst van "verkoopstoelating - verhuring van diensten", door de partijen ondertekend op 2 juli 2010.1.1. Met deze…
Rechtspraak: • Hof van Cassatie, 1e Kamer 2 februari 2006, RW 2008-2009, 926 .... III. Beslissing van het Hof Beoordeling Eerste middel 1…
Elfri.be bestaat als site sinds 2003. Sinds 15 augustus 2018 werkt de site in haar nieuwste editie met Arc3c als uitgever. Nieuw is de https omgeving, het dynamisch karakter, web 3 .0 technologie, betere zoekmogelijkheden en een 40 tal nieuwe functies. De site wordt inhoudelijk voortdurend, lees dagelijks, aangepast en aangevuld met de recentste wetswijzigingen, nieuwe rechtspraak en nieuwe rechtsleer. Bijna alle rechtspraak die in België aandacht krijgt is terug te vinden op de elfri.be. Anders dan andere dure websites, hebben we een technologie uitgewerkt waarbij de gezochte informatie onmiddellijk wordt verschaft door een gewone vraagstelling in gewoon Nederlands, het weze op de site zelf, het weze gewoon in Google. Wij spreken uw taal en werken niet met onbegrijpelijke of onlogische boomstructuren die verwijzen naar documenten die ofwel niet relevant, ofwel niet kunnen gelezen worden. Om volledige informatie met bronnen, rechtsleer, rechtspraak en wetgeving, kan u een vrij goedkoop abonnement nemen (reeds mogelijk vanaf 1 maand)
In een procedure wordt principieel geoordeeld op basis van het gerechtsdossier zoals gestaafd middels stukken die door partijen worden neergelegd. De conclusies houden de middelen in tot ondersteuning van de eis…
Bronnen en referenties Bücherhexe (2007). Paul Watzlawick. Wikipedia die freie Enzyklopädie. Verkregen 04-02-2007 van http://de.wikipedia.org/wiki/Paul_Watzlawick ExplicitImplicity (2007). Paul Watzalwick. Wikipedia, the free encyclopedia. Verkregen 04-02-2007 van http://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Watzlawick Auteur onbekend (2006). Uittreksel van ‘De…
Principieel is in toepassing van het WER een persoonlijk faillissement van een (ex) bestuurder (nieuwe naam voor zaakvoerder) mogelijk, los van het faillissement van de onderneming waarin deze optrad. Boek I…
Artikel 213 Burgerlijk wetboek stelt: “Echtgenoten zijn jegens elkaar tot samenwoning verplicht, zij zijn elkaar getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd”. Deze bepaling werd opgenomen in Hoofdstuk VI Wederzijdse rechten en verplichtingen…
Hoe kan men onroerende goederen verkrijgen door verkrijgende verjaring? voorwaarden: - een voortdurend bezit - een onafgebroken bezit - een openbaar bezit - een niet dubbelzinnig bezit - een bezit als eigenaar…
ONTLEDING LASTER ONDER DE GELDING VAN HET Sw. 1867 • Laster bestaat erin aan een persoon kwaadwillig een bepaald feit ten laste te leggen dat zijn eer kan krenken of hem…
De regels betreffende de foutaansprakelijkheid worden weergegeven in de artikelen 1382 en 1383 oud Burgerlijk Wetboek. Volgens deze artikelen dient degene die door zijn fout of nalatigheid aan een ander schade…
Een nietig verklaarde overeenkomst kan voor partijen geen grondslag van rechten en verplichtingen zijn. De nietige overeenkomst kan ook niet aan derden worden tegengeworpen. Bovendien werkt een nietige rechtshandeling terug…
Voorbeelden van beschikkingen: uittreksel uit het gerechtelijk wetboek: Art. 98. Wanneer een rechter wettig verhinderd is of er een plaats van rechter openstaat in een rechtbank van eerste aanleg of van koophandel…
Nr. P.15.0880.N H J, inverdenkinggestelde, eiser, tegen H W, burgerlijke partij, verweerder. I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Gent…
Art. 474 Sw. 2024 (Inwerkintreding 8 april 2026) Verzwarende factoren van diefstal en afpersing stelt: “Bij de keuze van de straf of maatregel en de zwaarte ervan voor een in deze…
Rechtspraak: • Raad van State,12e Kamer – 9 juni 2009, RW 2010-2011, 25: Samenvatting: Wanneer het bestuur voornemens is ten aanzien van een bestuurde een maatregel te nemen die hem op…
Bekom toegang tot alle informatie op deze website
Met een abonnement krijgt u toegang tot een schat aan bijkomende informatie (vaak elders niet te vinden), lezen van de volledige teksten zonder beperkingen, verwijzingen naar wetten, rechtspraak en wetten, antwoorden op nog meer vragen, opzoekingen allerhande mogelijkheid tot knippen, plakken, afdrukken, modellen, tips, trics, aandachtspunten professioneel gedeelte en zoveel meer.
Met een abonnement (vanaf 5,95 euro per maand) heeft u steeds een professionele juridische bibliotheek met 25.000 bijdragen ter beschikking
BVBA Advocatenkantoor Elfri De Neve
Stationsstraat 29 - 9700 Oudenaarde
voor afspraak 055/31.86.47
Fax: 055/31.14.03
U heeft geen toegang tot knippen, plakken, opslaan, printen, downloaden, raadpleging archief, sociaal netwerk, vacaturedienst slechts gedeeltelijke toegang tot deze pagina. Om hiervan gebruik te maken van deze functies en diensten dient u u een pro-abonnement te nemen. klik hier voor de verschillende formules
Share