Conversie van een nietig notarieel testament naar een internationaal testament
De kern van het probleem
Wanneer een testament in notariële vorm ongeldig blijkt, rijst vaak de vraag of die wilsuiting definitief verloren is, of toch nog kan worden “gered”. Het leerstuk van de conversie biedt in dat verband een uitweg: een nietige rechtshandeling kan onder omstandigheden worden omgezet in een andere, wél geldige rechtshandeling, als de inhoud en de totstandkoming in essentie beantwoorden aan de voorwaarden van die andere rechtsfiguur.
In de testamentaire sfeer vertaalt dit zich naar de vraag of een ongeldig notarieel testament kan worden geconverteerd naar een internationaal testament. Het gaat daarbij niet om een technische kunstgreep, maar om een poging om de werkelijke uiterste wil van de erflater maximaal te respecteren, zonder afbreuk te doen aan de waarborgen die het vormrecht aan testamenten oplegt.
Het concept conversie blijft volledig actueel
Conversie is het mechanisme waarbij een ongeldige rechtshandeling toch effect kan krijgen als een andere, wél geldige rechtshandeling, wanneer de verrichte handeling in wezen voldoet aan de voorwaarden van die andere vorm. In het erfrecht blijft dit bijzonder relevant, omdat een testament na overlijden niet meer kan worden rechtgezet en vormfouten dus vaak tot een definitief verlies van de uiterste wil leiden.
De vraag of een ongeldig notarieel testament kan worden geconverteerd naar een internationaal testament blijft daarom vandaag nog steeds belangrijk, zowel in de rechtspraktijk als in geschillen.
Waarom de discussie is verschoven
Het zwaartepunt ligt vandaag minder dan vroeger bij het klassieke probleem van “vergeten vermeldingen” in de notariële akte. De hervormingen van het erfrecht en de notariële testamentvorm hebben immers geleid tot een modernisering en vereenvoudiging van de vroegere formaliteiten.
Zo is de aanwezigheid van twee getuigen bij het notarieel testament niet langer de vanzelfsprekende hoeksteen die zij vroeger was, en is ook het klassieke dictee-model sterk geëvolueerd. Daardoor verschuift de problematiek van conversie:
de discussie gaat minder over de vraag of een detail ontbreekt, en meer over de vraag of de concrete totstandkoming van de akte nog beantwoordt aan de noodzakelijke beschermingswaarborgen die een testament moet bieden.
Wanneer conversie naar een internationaal testament nog zinvol is
Conversie blijft in hoofdzaak relevant in gevallen waar:
een notarieel testament om vormredenen ongeldig blijkt, maar
de verrichte handelingen feitelijk wel beantwoorden aan de minimale vereisten van de internationale testamentvorm.
De internationale vorm (WIT 2 februari 1983) is namelijk opgevat als een robuuste “universele” testamentvorm met duidelijk afgebakende formaliteiten. Zij is precies ontworpen om zekerheid te bieden wanneer de testamentaire wilsuiting grensoverschrijdende elementen heeft of wanneer men een meer “transnationaal” bruikbaar model wil hanteren.
De echte toets: voldoen aan de voorwaarden van de internationale vorm
Conversie kan enkel slagen als de akte — hoewel ongeldig als notarieel testament — wél voldoet aan de kernvereisten van een internationaal testament.
In de internationale vorm draait het minder om klassieke notariële rituelen, en meer om de formele verklaring van de testator dat het document zijn testament is en dat hij de inhoud kent, in aanwezigheid van de bevoegde persoon en getuigen.
Dat is precies waarom conversie in de praktijk soms mogelijk is, maar ook vaak strandt: de rechter kan niet “invullen” wat niet gebeurd is. Als één van de essentiële formalisaties ontbreekt, kan men niet via conversie alsnog tot een geldig internationaal testament komen.
Vormgebrek versus betrouwbaarheid van de akte
In de actuele rechtspraak en rechtsleer is een tweede spanningsveld belangrijker geworden: niet elk gebrek is een eenvoudig “vormgebrek”.
Conversie ligt relatief voor de hand wanneer het gaat om zuiver formele tekortkomingen, zonder impact op de vrije en geïnformeerde wilsuiting.
Maar conversie wordt problematisch zodra de onregelmatigheid raakt aan de betrouwbaarheid van de authentieke vaststellingen (bijvoorbeeld wanneer de akte een onjuiste weergave bevat van wat werkelijk plaatsvond).
In dat geval staat niet alleen de vorm op het spel, maar ook het vertrouwen in de bewijswaarde van de notariële akte. Dan zal conversie enkel denkbaar zijn als het probleem kan worden afgebakend en de essentiële waarborgen aantoonbaar overeind blijven.
Wettelijke basis: conversie is verankerd in het nieuwe erfrecht
Conversie is bovendien geen louter doctrinair hulpmiddel meer: in het huidige erfrecht is het principe uitdrukkelijk verankerd, wat bevestigt dat het leerstuk ook in het moderne vermogens- en erfrecht een blijvende rol speelt. Het is dus absoluut actueel, maar het wordt strenger getoetst aan de concrete waarborgen.
Besluit
De conversie van een ongeldig notarieel testament naar een internationaal testament blijft vandaag relevant en bruikbaar, maar in een aangepaste setting.
Door de modernisering van de testamentvormen is de klassieke focus op getuigen en dictee minder dominant geworden, en ligt het accent vandaag op:
of de feitelijke totstandkoming van de akte voldoende aansluit bij de kernformaliteiten van de internationale testamentvorm, én of het gebrek zich beperkt tot het vormelijke zonder de betrouwbaarheid van de wilsuiting of de akte aan te tasten.
Opgelet: Deze tekst omvat slechts een gedeeltelijke inhoud
Word ook lid en lees onbeperkt alle bijdragen.
Faillissement NV P.S. t/ Faillissement NV L. ... I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen een arrest van het Hof van Beroep te Gent van 8 april 2019. ... III. Beslissing van het…
Faillissement NV P.S. t/ Faillissement NV L. ... I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen een arrest van het Hof van Beroep te Gent van 8 april 2019. ... III. Beslissing van het…
(. .. ) (. .. ), met vennootschapszetel te (. .. ), ingeschreven in de Kruispuntbank van Ondernemingen onder nummer (. .. ) ; eiseres, tegen: 1. ( ... ), X. , niet ingeschreven…
(. .. ) In de zaak van: ( ... ), met zetel te ( ... ), ingeschreven in de Kruispuntbank van Ondernemingen onder nummer (... ), eisende partij, hierbij aangeduid als( ... ), tegen: ( …
Nv A.S.L. t/ Nv I., E.V., I.M. en A.V. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen een arrest van het Hof van Beroep te Antwerpen van 2 maart 2017. ... III. Beslissing…
In de zaak van: De heer J.D. q.q., advocaat te (…), handelend in zijn hoedanigheid van curator van het faillissement van de BV B., met zetel te (…), ingeschreven in…
B. bv, met zetel te 9000 Gent, ...eiseres,tegenR. bv, met zetel te 2580 Putte, verweerster,I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOFHet cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te…
Men is niet alleen verbonden door verbintenissen die men zelf aangaat, maar ook voor verbintenissen die aangegaan zijn middels geldige vertegenwoordiging of mandaat. Toch kan men ook gehouden zijn…
AIR SERVICE LIEGE nv, met zetel te 3500 Hasselt, Voogdijstraat 29, eiseres, tegen 1. ING nv, met zetel te 1000 Brussel, Marnixlaan 24, 2.a. E.V. 2.b. I.M. 2.c. A.V. verweerders, I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF Het cassatieberoep is gericht…
Arrest nr. 119/2016 Onderwerp van de prejudiciële vragen Bij arrest van 27 mei 2015 (…) heeft het Arbeidshof te Antwerpen, afdeling Antwerpen, de volgende prejudiciële vragen gesteld: “1. Schendt art. 464/1, § 8…
OPINIE(deze tekst is een persoonlijke overtuiging van Advocaat Elfri De Neve)In een aantal gevallen kan een collectieve schuldenregeling mensen met schuldoverlast helpen. Toch kent deze wetgeving geen onverdeeld succes en krijgt ze…
Tekst arrest (O.B. / OCMW Sint-Andries) ( ... ) 1. Relevante gegevens. Appellante( ... ) werd tot de procedure collectieve schuldbemiddeling toegelaten bij beschikking van 19 maart 2001. Op 29 oktober 2001 werd door de…
Parafrase arrest 1. De antecedenten en de vorderingen 1. Op 2 januari 2020 werd BV(BA) M.K. failliet verklaard. NV M.I. was zaakvoerder van M.K. van bij diens oprichting in 2009 (onder de…
Z.L. t/ G.C.V. D. ... 2. Samenvatting van de vorderingen en standpunten van de partijen Eiser verhuurt aan verweerster een handelshuis gelegen te Aalst (...) ingevolge een handelshuurovereenkomst die inging op 1 april 2017. 2.1…
F.B. t/ W.D. Motivering ... III. Beoordeling A. Voorafgaandelijk Dhr. B. vordert op hoofdeis de ontbinding van de huurovereenkomst ten laste van dhr. D. Dhr. D. vordert op tegenvordering in hoofdorde de nietigverklaring van de…
X t/ Y ... De appellante en haar zus, de eerste geïntimeerde, zijn de kinderen van de de cuius (DC). De tweede en derde geïntimeerden, zijn de kleinkinderen van de DC en de kinderen van eerste…
Arrest nr. 262.447 ... Beoordeling 6. Artikel 26 van de wet van 17 juni 2013 «betreffende de motivering, de informatie en de rechtsmiddelen inzake overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen, diensten en concessies» (hierna: wet…
NV Proximus t/ NV DCA I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Brussel van 18 november 2024. ... III. Beslissing van het Hof Beoordeling 1. Krachtens…
Arrest I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het vonnis in hoger beroep van de rechtbank van eerste aanleg West-Vlaanderen, afdeling Brugge, van 3 april 2024. ... III. Beslissing van het Hof Beoordeling 1…
Beroepsinstituut van vastgoedmakelaars t/ B. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen de beslissing van de Nederlandstalige kamer van beroep van het Beroepsinstituut van vastgoedmakelaars van 17 december 2024. ... III. Beslissing…
C. t/ Beroepsinstituut van vastgoedmakelaars I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen de beslissing van de Nederlandstalige kamer van beroep van het Beroepsinstituut van vastgoedmakelaars van 19 april 2023. ... III. Beslissing…
C. t/ Beroepsinstituut van vastgoedmakelaars I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen de beslissing van de Nederlandstalige kamer van beroep van het Beroepsinstituut van vastgoedmakelaars van 19 april 2023. ... III. Beslissing…
Een lijfrente wordt in de rechtsleer omschreven als een rechtsverhouding krachtens welke een persoon aan een andere persoon verplicht is tot een periodieke uitkering van een geldbedrag, gedurende het leven…
Il. Beroepen vonnis Investeren in andermans woning verrijking zonder oorzaak waarbij de kosten de normale lasten in de huishouding overschrijden - verrijking zonder oorzaakWanneer de uitgaven van de ene feitelijke…
PrincipesDe vastgoedmakelaar heeft recht op commissieloon in dien de beoogde verkoopovereenkomst effectief tot stand komen ten gevolge van zijn tussenkomst De vastgoedmakelaar heeft recht op commissie wanneer de koop met…
T.D. t.\ P.W. en N.V. II. Feiten en vorderingen 1. Eiser voert aan dat hij, in de zomer van 2011, verschillende (telefonische) contacten heeft gehad met verweerders met betrekking tot…
E. t./ B. bvba( ... )Antecedenten1. Het geschil vindt zijn oorsprong in een overeenkomst van "verkoopstoelating - verhuring van diensten", door de partijen ondertekend op 2 juli 2010.1.1. Met deze…
Rechtspraak: • Hof van Cassatie, 1e Kamer 2 februari 2006, RW 2008-2009, 926 .... III. Beslissing van het Hof Beoordeling Eerste middel 1…
Elfri.be bestaat als site sinds 2003. Sinds 15 augustus 2018 werkt de site in haar nieuwste editie met Arc3c als uitgever. Nieuw is de https omgeving, het dynamisch karakter, web 3 .0 technologie, betere zoekmogelijkheden en een 40 tal nieuwe functies. De site wordt inhoudelijk voortdurend, lees dagelijks, aangepast en aangevuld met de recentste wetswijzigingen, nieuwe rechtspraak en nieuwe rechtsleer. Bijna alle rechtspraak die in België aandacht krijgt is terug te vinden op de elfri.be. Anders dan andere dure websites, hebben we een technologie uitgewerkt waarbij de gezochte informatie onmiddellijk wordt verschaft door een gewone vraagstelling in gewoon Nederlands, het weze op de site zelf, het weze gewoon in Google. Wij spreken uw taal en werken niet met onbegrijpelijke of onlogische boomstructuren die verwijzen naar documenten die ofwel niet relevant, ofwel niet kunnen gelezen worden. Om volledige informatie met bronnen, rechtsleer, rechtspraak en wetgeving, kan u een vrij goedkoop abonnement nemen (reeds mogelijk vanaf 1 maand)
In een procedure wordt principieel geoordeeld op basis van het gerechtsdossier zoals gestaafd middels stukken die door partijen worden neergelegd. De conclusies houden de middelen in tot ondersteuning van de eis…
Bronnen en referenties Bücherhexe (2007). Paul Watzlawick. Wikipedia die freie Enzyklopädie. Verkregen 04-02-2007 van http://de.wikipedia.org/wiki/Paul_Watzlawick ExplicitImplicity (2007). Paul Watzalwick. Wikipedia, the free encyclopedia. Verkregen 04-02-2007 van http://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Watzlawick Auteur onbekend (2006). Uittreksel van ‘De…
Principieel is in toepassing van het WER een persoonlijk faillissement van een (ex) bestuurder (nieuwe naam voor zaakvoerder) mogelijk, los van het faillissement van de onderneming waarin deze optrad. Boek I…
Hoe kan men onroerende goederen verkrijgen door verkrijgende verjaring? voorwaarden: - een voortdurend bezit - een onafgebroken bezit - een openbaar bezit - een niet dubbelzinnig bezit - een bezit als eigenaar…
Artikel 213 Burgerlijk wetboek stelt: “Echtgenoten zijn jegens elkaar tot samenwoning verplicht, zij zijn elkaar getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd”. Deze bepaling werd opgenomen in Hoofdstuk VI Wederzijdse rechten en verplichtingen…
ONTLEDING LASTER ONDER DE GELDING VAN HET Sw. 1867 • Laster bestaat erin aan een persoon kwaadwillig een bepaald feit ten laste te leggen dat zijn eer kan krenken of hem…
De regels betreffende de foutaansprakelijkheid worden weergegeven in de artikelen 1382 en 1383 oud Burgerlijk Wetboek. Volgens deze artikelen dient degene die door zijn fout of nalatigheid aan een ander schade…
Een nietig verklaarde overeenkomst kan voor partijen geen grondslag van rechten en verplichtingen zijn. De nietige overeenkomst kan ook niet aan derden worden tegengeworpen. Bovendien werkt een nietige rechtshandeling terug…
Voorbeelden van beschikkingen: uittreksel uit het gerechtelijk wetboek: Art. 98. Wanneer een rechter wettig verhinderd is of er een plaats van rechter openstaat in een rechtbank van eerste aanleg of van koophandel…
Art. 474 Sw. 2024 (Inwerkintreding 8 april 2026) Verzwarende factoren van diefstal en afpersing stelt: “Bij de keuze van de straf of maatregel en de zwaarte ervan voor een in deze…
Nr. P.15.0880.N H J, inverdenkinggestelde, eiser, tegen H W, burgerlijke partij, verweerder. I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Gent…
Rechtspraak: • Raad van State,12e Kamer – 9 juni 2009, RW 2010-2011, 25: Samenvatting: Wanneer het bestuur voornemens is ten aanzien van een bestuurde een maatregel te nemen die hem op…
Bekom toegang tot alle informatie op deze website
Met een abonnement krijgt u toegang tot een schat aan bijkomende informatie (vaak elders niet te vinden), lezen van de volledige teksten zonder beperkingen, verwijzingen naar wetten, rechtspraak en wetten, antwoorden op nog meer vragen, opzoekingen allerhande mogelijkheid tot knippen, plakken, afdrukken, modellen, tips, trics, aandachtspunten professioneel gedeelte en zoveel meer.
Met een abonnement (vanaf 5,95 euro per maand) heeft u steeds een professionele juridische bibliotheek met 25.000 bijdragen ter beschikking
BVBA Advocatenkantoor Elfri De Neve
Stationsstraat 29 - 9700 Oudenaarde
voor afspraak 055/31.86.47
Fax: 055/31.14.03
U heeft geen toegang tot knippen, plakken, opslaan, printen, downloaden, raadpleging archief, sociaal netwerk, vacaturedienst slechts gedeeltelijke toegang tot deze pagina. Om hiervan gebruik te maken van deze functies en diensten dient u u een pro-abonnement te nemen. klik hier voor de verschillende formules
Share