Het strafwetboek 2024 (in werking 8 april 2026 definieert het misdrijf verkrachting in art. 138 Sw. 2024 als volgt:
"Art. 138. Sw 2024 Verkrachting stelt:
“Verkrachting is elke opzettelijk gestelde daad die bestaat of mede bestaat uit een seksuele penetratie van welke aard en met welk middel ook, gepleegd op een persoon of met behulp van een persoon die daar niet in toestemt.
Dit misdrijf wordt bestraft met een straf van niveau 4.”
Onder de gelding van het Strafwetboek 1867 wordt verkrachting enger omschreven als de ongewenste penetratie van een lichaamsdeel (mond, vagina, anus) door een persoon middels een lichaamsdeel zoals penis, maar ook vinger, mond, hand, dan wel door een voorwerp.
Wijzigingen door de SW 2024 aan de bepaling inzake verkrachting
De toestemming m.b.t. de seksuele handeling kan worden ingetrokken op elk ogenblik vóór of tijdens de seksuele handeling. Dit volgt formeler gesteld uit de bepalingen van de Sw. 2024.
Onder de gelding van het Sw. 1867, impliceert het misdrijf verkrachting volgens de heersende rechtspraak en rechtsleer een slachtofferpenetratie, gelet op de premisse dat de seksuele penetratie “op een persoon” moet zijn gepleegd. De vrouw die de man verplicht haar te penetreren zonder dat hij erin toestemt, pleegt dus strikt genomen geen verkrachting in de zin van het Sw. 1867.
Teneinde dus ook de vrouw die een man verplicht haar te penetreren strafbaar te stellen en ook elke persoon die een andere persoon verplicht een andere persoon te penetreren of zich hierbij bedient van een andere persoon werd het misdrijf verkrachting in art. 138 Sw. 2024 heromschreven als
“Verkrachting is elke opzettelijk gestelde daad die bestaat of mede bestaat uit een seksuele penetratie van welke aard en met welk middel ook, gepleegd op een persoon of met behulp van een persoon die daar niet in toestemt.
Dit misdrijf wordt bestraft met een straf van niveau 4.”
Basismisdrijf uittreksel uit het Strafwetboek 1867:
Art. 417/11. [1 Verkrachting
Verkrachting is elke gestelde daad die bestaat of mede bestaat uit een seksuele penetratie van welke aard en met welk middel ook, gepleegd op een persoon of met behulp van een persoon die daar niet in toestemt.
Dit misdrijf wordt bestraft met opsluiting van tien jaar tot vijftien jaar.]1
----------
(1)<Ingevoegd bij W 2022-03-21/01, art. 12, 148; Inwerkingtreding : 01-06-2022>
Verzwarende omstandigheden verkrachting uittreksel uit het Strafwetboek 1867:
Art. 417/12 en volgende (dood, foltering/bedreiging, na toediening stoffen, wapens, kwetsbare toestand slachtoffer, minderjarige, incestueus, discriminatiemotief, gezagsrelatie, groepsverkrachting (15-20-30 jaar)
Een verkrachting kan tevens en ter zelfder tijd een aanranding van de eerbaarheid zijn (thans aantasting van de seksuele integriteit)
Commentaar
De verkrachting is een aanranding van de eerbaarheid waarbij zich bijzondere elementen voegen die aan het feit een onderscheiden strafrechtelijk kenmerk verlenen. Aldus mag de rechter een kwalificatie van verkrachting vervangen door deze van aanranding van de eerbaarheid (Cass., 8 december 1981, Pas., 1982, I, 476; Arr. Cass., 1982, 483).
Elke poging tot verkrachting is strafbaar. Immers verkrachting is strafbaar met criminele straffen en aldus een misdaad. Hierdoor is ook de poging in strafbaar overeenkomstig artikel 52 Sw.
Indien de dader zijn handeling stopzet uit eigen vrije beweging en op eigen initiatief, is de verkrachting niet voltooid, zonder enig begin van penetratie is er dan ook geen strafbare poging tot verkrachting, al kan er wel sprake zijn van schending van de eerbaarheid of openbare zedenschennis. Wanneer de dader niet in de penetratie slaagt daar de geslachtsorganen van het jeugdige slachtoffer te nauw waren om er te kunnen in doordringen is er geen vrijwillige staking van de feiten en is er zelfs sprake van een voltooid misdrijf (en geen poging) van zodra de dader druk heeft uitgeoefend op een lichaamsopening, en al zeker niet wanneer deze lichaamsopening geen absolute strikte begrenzing heeft maar een overgangszone.
De privacy van het slachtoffer wordt wettelijk beschermd. Zelfs de anonimiteit van het slachtoffer kan worden bewaard. De verspreiding van informatie waaruit de identiteit van het slachtoffer kan blijken is verboden.Er bestaat mogelijkheid tot behandeling van de rechtszaak met gesloten deuren.