Overgangsrecht bij de hervorming van het huwelijksvermogensrecht: onmiddellijke toepassing en contractuele voorzichtigheid
De wet van 22 juli 2018 tot hervorming van het huwelijksvermogensrecht is in werking getreden op 1 september 2018. Zoals bij elke hervorming in het vermogensrecht rijst de vraag naar de toepassing in de tijd: geldt de nieuwe regeling voor alle huwelijken, ook die van vóór de inwerkingtreding? Hoe verhoudt de nieuwe wet zich tot bestaande huwelijkscontracten? En welke impact heeft dit op lopende vereffeningen?
De wetgever heeft gekozen voor een globale onmiddellijke toepassing, met enkele nuances ter bescherming van de gerechtvaardigde verwachtingen en verworven rechten van echtgenoten die onder de oude regeling zijn gehuwd.
1. Algemene regel: onmiddellijke toepassing op lopende huwelijken
De hervormingswet is in principe onmiddellijk van toepassing op alle huwelijken, ongeacht hun huwelijksdatum. Dit betekent dat echtgenoten die vóór 1 september 2018 zijn gehuwd, vanaf die datum onder het nieuwe recht vallen voor wat betreft:
de kwalificatie van goederen;
de vergoedingsrechten tussen vermogensmassa’s;
de regels over beheer en beschikking;
de billijkheidscorrectie;
de bescherming van cliënteel, beroepsgoederen, schadevergoedingen, levensverzekeringen, enz.
Deze onmiddellijke werking is in lijn met de praktijk van vroegere hervormingen in het huwelijksvermogensrecht (zoals in 1976 en 1981), waarbij de wetgever systematisch geopteerd heeft voor onmiddellijke toepassing, tenzij uitdrukkelijk anders bepaald.
2. Geen terugwerkende kracht: bescherming van verworven rechten
Hoewel de nieuwe regels onmiddellijk van toepassing zijn, mogen zij geen afbreuk doen aan rechten die vóór 1 september 2018 definitief zijn ontstaan. Dat betekent concreet:
Goederen die vóór de inwerkingtreding onbetwistbaar als eigen of gemeenschappelijk zijn verworven, blijven die kwalificatie behouden.
Reeds uitgeoefende rechten op vergoeding of toewijzing blijven onder het oude recht vallen.
Lopende procedures of vereffeningen waarin bepaalde kwalificaties of vorderingen vaststonden vóór 1 september 2018, worden verder afgehandeld volgens het oude recht.
Met andere woorden: de hervorming geldt niet retroactief, maar wel prospectief en onmiddellijk. Alleen de toekomst wordt beheerst door het nieuwe recht, maar wel voor alle huwelijken die nog lopen.
3. Huwelijkscontracten: nood aan aanpassing of bevestiging
Echtgenoten die vóór 1 september 2018 een huwelijkscontract hebben gesloten, blijven daaraan gebonden, maar de nieuwe bepalingen kunnen conflicteren met oudere clausules. In dat geval stelt zich de vraag of de clausules nog geldig of uitvoerbaar zijn onder het nieuwe recht.
De wet voorziet dat contractuele bepalingen het nieuwe recht kunnen opzijzetten, zolang zij niet strijdig zijn met dwingende bepalingen of openbare orde. Echtgenoten kunnen dus:
hun bestaande contract bevestigen indien het coherent blijft met de nieuwe wet;
hun contract aanpassen via een wijzigingsakte (bijvoorbeeld om gebruik te maken van nieuwe vergoedingsregels of correcties);
een aanvullend beding opnemen om onzekerheden of stiltes op te vullen.
Voor de notariële praktijk betekent dit dat koppels actief geïnformeerd moeten worden over de impact van de nieuwe wet, en dat bestaande huwelijkscontracten zo nodig moeten worden geactualiseerd.
4. Lopende vereffeningen en verdelingen
Voor echtgenoten van wie het huwelijk reeds beëindigd is vóór 1 september 2018, blijft het oude recht van toepassing op de vereffening en verdeling. Indien het huwelijk nadien wordt beëindigd, gelden de nieuwe regels, zelfs als het huwelijk zelf lang voor de hervorming is gesloten. Dat is logisch, want de vereffening vindt plaats op basis van het recht zoals het geldt op het ogenblik van de ontbinding van het stelsel.
Voor situaties waarin de ontbinding plaatsvond rond de overgangsdatum, of waarin de feitelijke scheiding al lang tevoren bestond maar de echtscheiding pas nadien werd uitgesproken, kunnen overgangsproblemen ontstaan. In dergelijke gevallen is zorgvuldige dossiervorming en argumentatie essentieel.
Besluit
Het overgangsrecht bij de hervorming van het huwelijksvermogensrecht is in essentie eenvoudig: de nieuwe regels gelden onmiddellijk, zonder terugwerkende kracht. Wie op 1 september 2018 nog gehuwd was, valt vanaf dan onder de nieuwe regeling. Tegelijk moeten bestaande rechten en overeenkomsten met zorg worden geëerbiedigd. De praktijk vraagt dus waakzaamheid, vooral bij oude huwelijkscontracten en bij vereffeningen rond de overgangsdatum. De notaris en de familierechter krijgen hierbij een cruciale rol in de interpretatie en toepassing van deze overgangsregeling.
Opgelet: Deze tekst omvat slechts een gedeeltelijke inhoud
Word ook lid en lees onbeperkt alle bijdragen.
(...) Feitelijke en procedurele retroacta. 1.1. Huidige betwisting heeft betrekking op de aanslag in de personenbelasting voor aanslagjaar 2019, gekend onder artikel 600101888. In het bijzonder betreft de betwisting de vraag naar…
Tekst arrest (...) 1.2. Aanslag en bezwaar Eiser in hoger beroep diende aangiftes in de personenbelasting in voor de aanslagjaren 2017, 2018 en 2019. Voor de aanslagjaren 2017 en 2018 verstuurde de…
Tekst arrest 1. Voorafgaande feiten en procedure 1.1. Voorwerp van de betwisting Het geschil heeft betrekking op de aanslagen in de personenbelasting: voor aanslagjaar 2016, kohierartikel 788063390 gevestigd op naam van mevrouw…
(...) I. DE ANTECEDENTEN EN DE VORDERINGEN. Het voorwerp van de door mevrouw J. bij dagvaarding van 5 februari 2021 tegen nv L.P. (hierna nv L.P.) ingestelde vordering en de daaraan ten…
O. t/ NV W. en mede in zake P. ... 2. Situering van het geschil 2.1. De eisende partij, mevrouw O., is de weduwe van wijlen de heer V.d.W. die in 2023 is…
O. t/ NV W. en mede in zake P. ... 2. Situering van het geschil 2.1. De eisende partij, mevrouw O., is de weduwe van wijlen de heer V.d.W. die in 2023 is…
I. B. t/ NV BNP Paribas 1. Feitenrelaas Dit geschil vindt zijn feitelijke grondslag in de beëindiging van de bankrelatie tussen partijen, waarbij geïntimeerde aanspraak maakt op een vergoeding van 150 euro per…
I. B. t/ NV BNP Paribas 1. Feitenrelaas Dit geschil vindt zijn feitelijke grondslag in de beëindiging van de bankrelatie tussen partijen, waarbij geïntimeerde aanspraak maakt op een vergoeding van 150 euro per…
Commentaar: De benaming syntheseconclusie wekt evenwel enige verwarring. Een synthese schept de perceptie dat hiermee een samenvatting wordt bedoeld. De tekst van de wet heeft het niet over een samenvatting maar wel over…
BV A. t/ Belgische Staat ... Gegrondheid 1. Volgens de bepalingen van art. 748bis juncto art. 780, eerste lid, 3° Ger.W. dienen de laatste (synthese)conclusies van de partijen alle vorderingen en middelen te bevatten. Het onderwerp van…
X. t/ Y. Procedure - feitelijke voorgaanden - stellingen van partijen ... 1.1. De partijen waren gehuwd en zijn uit de echt gescheiden ingevolge vonnis uitgesproken op 16 juni 2003 door de rechtbank van…
X. t/ Vlaamse Gemeenschap I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 4 augustus 2021, strekt tot de nietigverklaring van de beslissing van de administrateur-generaal van het Agentschap voor Natuur en…
V.H. en BV G.V.H. t/AZ I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 6 september 2021, op verwijzing gewezen na het…
Arrest I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Gent, correctionele kamer, van 26 juni 2024. ... II. Beslissing van het Hof Beoordeling ... Eerste middel Eerste onderdeel 3. Het…
Arrest I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Gent, correctionele kamer, van 26 juni 2024. ... II. Beslissing van het Hof Beoordeling ... Eerste middel Eerste onderdeel 3. Het…
Arrest I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Gent van 9 september 2024. ... III. Beslissing van het Hof Beoordeling Ontvankelijkheid van het cassatieberoep 1. De verweerder…
Arrest I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 11 maart 2024. ... III. Beslissing van het Hof Beoordeling 1. Krachtens artikel 19, eerste en tweede…
( ... ) 1. Voorafgaande feiten en procedure 1.1. Voorwerp van de betwisting De betwisting betreft aanslagen in de gemeentebelasting van de stad Antwerpen op vertoningen, voorstellingen of vermakelijkheden voor…
Arrest nr. 174/2025 ... - B - Ten aanzien van de bestreden ordonnantie en de context ervan B.1.1. Het beroep heeft betrekking op de lage-emissiezone in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest (afgekort als «LEZ» voor low emission zone)…
Een nieuw algemeen regime voor termijnen en sancties bij verzekeringsprestaties De wet van 17 maart 2024 betreffende de termijnen en de sancties voor de verzekeringsprestaties wil een einde maken aan het…
Euthanasie bij dementie in België: het actuele wettelijk kader en de kernprobleemstelling Dementie wordt vaak als voorbeeld gebruikt om een bredere problematiek te bespreken: situaties waarin een aandoening ertoe leidt dat…
Euthanasie bij dementie in België: het actuele wettelijk kader en de kernprobleemstelling Dementie wordt vaak als voorbeeld gebruikt om een bredere problematiek te bespreken: situaties waarin een aandoening ertoe leidt dat…
Nederlands Centraal Tuchtcollege 1 Verloop van de procedure De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd – hierna IGJ – heeft op 21 februari 2018 bij het Regionaal Tuchtcollege te Den Haag tegen A. – hierna de…
“Niet beschermd” betekent niet “niet relevant” In sloop- en reconversiedossiers wordt geregeld aangevoerd dat een gebouw geen formele bescherming geniet en dus nauwelijks erfgoedrechtelijke betekenis zou hebben. Dat uitgangspunt houdt…
Geurhinder, grondrechten en bestuursvrijheid in Vlaanderen Geurhinder is meer dan een hinderlijk ongemak. In het omgevingsrecht vormt ze een klassieke breuklijn tussen economische activiteiten en woon- en leefkwaliteit. Zodra geurhinder structureel…
Een lijfrente wordt in de rechtsleer omschreven als een rechtsverhouding krachtens welke een persoon aan een andere persoon verplicht is tot een periodieke uitkering van een geldbedrag, gedurende het leven…
Il. Beroepen vonnis Investeren in andermans woning verrijking zonder oorzaak waarbij de kosten de normale lasten in de huishouding overschrijden - verrijking zonder oorzaakWanneer de uitgaven van de ene feitelijke…
PrincipesDe vastgoedmakelaar heeft recht op commissieloon in dien de beoogde verkoopovereenkomst effectief tot stand komen ten gevolge van zijn tussenkomst De vastgoedmakelaar heeft recht op commissie wanneer de koop met…
T.D. t.\ P.W. en N.V. II. Feiten en vorderingen 1. Eiser voert aan dat hij, in de zomer van 2011, verschillende (telefonische) contacten heeft gehad met verweerders met betrekking tot…
E. t./ B. bvba( ... )Antecedenten1. Het geschil vindt zijn oorsprong in een overeenkomst van "verkoopstoelating - verhuring van diensten", door de partijen ondertekend op 2 juli 2010.1.1. Met deze…
Rechtspraak: • Hof van Cassatie, 1e Kamer 2 februari 2006, RW 2008-2009, 926 .... III. Beslissing van het Hof Beoordeling Eerste middel 1…
Elfri.be bestaat als site sinds 2003. Sinds 15 augustus 2018 werkt de site in haar nieuwste editie met Arc3c als uitgever. Nieuw is de https omgeving, het dynamisch karakter, web 3 .0 technologie, betere zoekmogelijkheden en een 40 tal nieuwe functies. De site wordt inhoudelijk voortdurend, lees dagelijks, aangepast en aangevuld met de recentste wetswijzigingen, nieuwe rechtspraak en nieuwe rechtsleer. Bijna alle rechtspraak die in België aandacht krijgt is terug te vinden op de elfri.be. Anders dan andere dure websites, hebben we een technologie uitgewerkt waarbij de gezochte informatie onmiddellijk wordt verschaft door een gewone vraagstelling in gewoon Nederlands, het weze op de site zelf, het weze gewoon in Google. Wij spreken uw taal en werken niet met onbegrijpelijke of onlogische boomstructuren die verwijzen naar documenten die ofwel niet relevant, ofwel niet kunnen gelezen worden. Om volledige informatie met bronnen, rechtsleer, rechtspraak en wetgeving, kan u een vrij goedkoop abonnement nemen (reeds mogelijk vanaf 1 maand)
In een procedure wordt principieel geoordeeld op basis van het gerechtsdossier zoals gestaafd middels stukken die door partijen worden neergelegd. De conclusies houden de middelen in tot ondersteuning van de eis…
Bronnen en referenties Bücherhexe (2007). Paul Watzlawick. Wikipedia die freie Enzyklopädie. Verkregen 04-02-2007 van http://de.wikipedia.org/wiki/Paul_Watzlawick ExplicitImplicity (2007). Paul Watzalwick. Wikipedia, the free encyclopedia. Verkregen 04-02-2007 van http://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Watzlawick Auteur onbekend (2006). Uittreksel van ‘De…
Principieel is in toepassing van het WER een persoonlijk faillissement van een (ex) bestuurder (nieuwe naam voor zaakvoerder) mogelijk, los van het faillissement van de onderneming waarin deze optrad. Boek I…
Hoe kan men onroerende goederen verkrijgen door verkrijgende verjaring? voorwaarden: - een voortdurend bezit - een onafgebroken bezit - een openbaar bezit - een niet dubbelzinnig bezit - een bezit als eigenaar…
Artikel 213 Burgerlijk wetboek stelt: “Echtgenoten zijn jegens elkaar tot samenwoning verplicht, zij zijn elkaar getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd”. Deze bepaling werd opgenomen in Hoofdstuk VI Wederzijdse rechten en verplichtingen…
ONTLEDING LASTER ONDER DE GELDING VAN HET Sw. 1867 • Laster bestaat erin aan een persoon kwaadwillig een bepaald feit ten laste te leggen dat zijn eer kan krenken of hem…
De regels betreffende de foutaansprakelijkheid worden weergegeven in de artikelen 1382 en 1383 oud Burgerlijk Wetboek. Volgens deze artikelen dient degene die door zijn fout of nalatigheid aan een ander schade…
Een nietig verklaarde overeenkomst kan voor partijen geen grondslag van rechten en verplichtingen zijn. De nietige overeenkomst kan ook niet aan derden worden tegengeworpen. Bovendien werkt een nietige rechtshandeling terug…
Voorbeelden van beschikkingen: uittreksel uit het gerechtelijk wetboek: Art. 98. Wanneer een rechter wettig verhinderd is of er een plaats van rechter openstaat in een rechtbank van eerste aanleg of van koophandel…
Art. 474 Sw. 2024 (Inwerkintreding 8 april 2026) Verzwarende factoren van diefstal en afpersing stelt: “Bij de keuze van de straf of maatregel en de zwaarte ervan voor een in deze…
Nr. P.15.0880.N H J, inverdenkinggestelde, eiser, tegen H W, burgerlijke partij, verweerder. I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Gent…
Rechtspraak: • Raad van State,12e Kamer – 9 juni 2009, RW 2010-2011, 25: Samenvatting: Wanneer het bestuur voornemens is ten aanzien van een bestuurde een maatregel te nemen die hem op…
Bekom toegang tot alle informatie op deze website
Met een abonnement krijgt u toegang tot een schat aan bijkomende informatie (vaak elders niet te vinden), lezen van de volledige teksten zonder beperkingen, verwijzingen naar wetten, rechtspraak en wetten, antwoorden op nog meer vragen, opzoekingen allerhande mogelijkheid tot knippen, plakken, afdrukken, modellen, tips, trics, aandachtspunten professioneel gedeelte en zoveel meer.
Met een abonnement (vanaf 5,95 euro per maand) heeft u steeds een professionele juridische bibliotheek met 25.000 bijdragen ter beschikking
BVBA Advocatenkantoor Elfri De Neve
Stationsstraat 29 - 9700 Oudenaarde
voor afspraak 055/31.86.47
Fax: 055/31.14.03
U heeft geen toegang tot knippen, plakken, opslaan, printen, downloaden, raadpleging archief, sociaal netwerk, vacaturedienst slechts gedeeltelijke toegang tot deze pagina. Om hiervan gebruik te maken van deze functies en diensten dient u u een pro-abonnement te nemen. klik hier voor de verschillende formules
Share