Aansprakelijkheid Belgische Staat wegens fout wetgever bij invoeren vervaltermijn voor kwijtschelding restschulden

Samenvatting

In het alhier weergegeven vonnis oordeelde de rechter dat de Belgische Staat aansprakelijk is voor de schade die een gefailleerde natuurlijke persoon heeft geleden ten gevolge van de invoering van de inmiddels vernietigde vervaltermijn voor het indienen van een verzoek tot kwijtschelding van restschulden.

1. Achtergrond

Volgens het toenmalige artikel XX.173, § 2 WER moest een gefailleerde natuurlijke persoon binnen drie maanden na de bekendmaking van het faillissementsvonnis een verzoek tot kwijtschelding van restschulden indienen. Wie dit niet deed, verloor onherroepelijk het recht op kwijtschelding.
Het Grondwettelijk Hof vernietigde deze bepaling bij arrest van 21 oktober 2021 omdat de vervaltermijn in strijd was met het gelijkheidsbeginsel en de doelstelling van het tweedekansondernemerschap ondermijnde.

De eiser in deze zaak had, vóór die vernietiging, geen tijdig verzoek ingediend en werd geconfronteerd met aanzienlijke restschulden die hij begon af te betalen aan de FOD Financiën. Nadat hij alsnog kwijtschelding had bekomen, vorderde hij de terugbetaling van de reeds gedane betalingen van de Belgische Staat, op grond van een verrijkingsvordering en op grond van overheidsaansprakelijkheid wegens een fout van de wetgevende macht.

2. Geen toepassing van de verrijkingsvordering

De rechtbank wees de verrijkingsvordering af. De betalingen gebeurden immers op een ogenblik dat er wél een juridische grond bestond — de schulden waren toen verschuldigd en opeisbaar. Dat deze oorzaak nadien is weggevallen door de vernietiging van de wettelijke bepaling, schept geen retroactief recht op terugbetaling via de leer van de ongerechtvaardigde verrijking. Er bestond op het ogenblik van betaling een geldige rechtsgrond voor de verrijking, zodat niet aan de constitutieve voorwaarden van deze vordering is voldaan.

3. Fout van de wetgevende macht

De rechtbank onderzocht vervolgens of de Belgische Staat aansprakelijk kon worden gesteld wegens een fout van de wetgevende macht. Zij verwees naar de cassatierechtspraak waaruit volgt dat de Staat aansprakelijk kan zijn wanneer de wetgever handelt op een wijze die niet overeenstemt met het gedrag van een normaal zorgvuldig en voorzichtig wetgever in gelijkaardige omstandigheden.

De rechtbank sloot zich aan bij de overwegingen van het Grondwettelijk Hof, dat had vastgesteld dat:

de parlementaire voorbereiding geen enkele motivering bevatte voor het invoeren van een vervaltermijn van drie maanden;
de maatregel indruiste tegen het doel van de wet zelf, namelijk het bevorderen van tweedekansondernemerschap;
de termijn geen invloed had op de spoedige afwikkeling van het faillissement;
de gevolgen van het missen van de termijn buitenproportioneel waren, aangezien de gefailleerde en diens partner levenslang instonden voor restschulden.

De rechtbank voegde eraan toe dat uit de regelgevingsimpactanalyse niet bleek dat de wetgever de sociale gevolgen van de maatregel had overwogen. Er werd zelfs aangekruist dat er “geen impact” op kansarmoede te verwachten was, terwijl de maatregel precies kon leiden tot een aanzienlijke verarming van te goeder trouw handelende gefailleerden.

Op basis daarvan oordeelde de rechtbank dat de wetgever onzorgvuldig had gehandeld bij het invoeren van de vervaltermijn en aldus een fout had begaan in de zin van de algemene regels van buitencontractuele aansprakelijkheid.

4. Causaal verband en schade

De eiser had intussen effectief kwijtschelding verkregen van zijn restschulden. De rechtbank achtte het aannemelijk dat hij ook oorspronkelijk aanspraak had kunnen maken op die kwijtschelding, zodat de bedragen die hij intussen had afbetaald, rechtstreeks verband hielden met de fout van de wetgever. Deze bedragen vormden dus de geleden schade.

De rechtbank kende de vordering toe ten belope van 31.668 euro in hoofdsom, vermeerderd met wettelijke en gerechtelijke interesten vanaf de dagvaarding.

5. Belang van het vonnis

Dit vonnis (waartegen wel beroep werd ingesteld) bevestigt dat de Belgische Staat aansprakelijk kan worden gehouden voor fouten die bij het wetgevend proces worden gemaakt, zelfs wanneer de betwiste bepaling intussen door het Grondwettelijk Hof werd vernietigd.
De beoordeling beperkt zich niet tot de vaststelling van de ongrondwettigheid zelf, maar tot een inhoudelijke toets of de wetgever bij de totstandkoming van de wet zorgvuldig heeft gehandeld.

De beslissing is ook belangrijk voor gefailleerden die tussen 2017 en 2021 geconfronteerd werden met een laattijdig verzoek tot kwijtschelding en daardoor restschulden moesten aflossen. Zij kunnen zich beroepen op de vastgestelde fout van de wetgevende macht om schadevergoeding te vorderen voor bedragen die zij na faillissement hebben betaald op basis van de vernietigde bepaling.

Opgelet: Deze tekst omvat slechts een gedeeltelijke inhoud

De volledige inhoud van onze site met verdere uitleg en verwijzingen is exclusief voor onze leden

Word ook lid en lees onbeperkt alle bijdragen.

✓ Krijg onbeperkt toegang Lees alle bijdragen op elfri.be
✓ Stop wanneer je wil Je lidmaatschap kan op elk moment worden stopgezet

Ja ik word lid

Instantie
Instantie is enkel beschikbaar voor onze betalende gebruikers
Datum van uitspraak
Datum van uitspraak is enkel beschikbaar voor onze betalende gebruikers
Plaats
Plaats is enkel beschikbaar voor onze betalende gebruikers
Tijdschrift
De verwijzing naar het tijdschrift is enkel beschikbaar voor onze betalende gebruikers
Uitgever
De naam van de uitgever is enkel beschikbaar voor onze betalende gebruikers
Jaargang
De verwijzing naar de jaargang is enkel beschikbaar voor onze betalende gebruikers
Pagina
Pagina is enkel beschikbaar voor onze betalende gebruikers
In bibliotheek
In bibliotheek is enkel beschikbaar voor onze betalende gebruikers

Mijn Elfri

34628

Click to subscribe

Verzameling van informatie met het oog op de kredietwaardigheidsbeoordeling
CHECKLIST MET CHECKBOXEN (ADVOCATEN) Schending van de informatieverzameling en kredietwaardigheidsbeoordeling (art. VII.69 en VII.77 WER) 1. Vragenlijst en basisinformatie Is het formulier volledig ingevuld? Werden onwettige vragen gesteld (gezondheid, ras, seksuele…
Onderzoeksplicht en kredietwaardigheidsbeoordeling
De raadgevingsverbintenis van kredietgever en kredietbemiddelaar
De passende toelichting die kredietgever dient te verstrekken bij een consumentenkrediet
De precontractuele informatieverstrekking

De voorlichtingsplicht van de kredietgever in het consumentenkrediet in het WER
modelverweer art. 14 lettertype
Nopens de onderliggende overeenkomst De wet op het consumentenkrediet voorziet dat bepaalde verplichte vermeldingen op een wettelijk voorgeschreven wijze dienen te geschieden. Met verbazing wordt vastgesteld dat ondanks de zeer duidelijke…
Gebreken bij de verplichte vermeldingen inzake de ondertekening van een consumentenkrediet en sanctie ter zake
… II. Beoordeling De verweerder concludeert in eerste instantie tot nietigheid van de leningsovereenkomst wegens schending van artikel 14 § 1 WCK. Artikel 12 van de wet van 24.03.2003 tot wijziging van…
De Wet is er om helemaal toegepast te worden en niet een klein beetje
Rechtspraak met betrekking tot de vereiste van het afzonderlijk lid kan teruggevonden worden in onder meer Vredegerecht Sint-Niklaas, 06.08.2004, T. Vret, 2006, 33, met noot F. De Patou; Vredegerecht Sint-Niklaas…
Betalingsdiensten
Uittreksel uit het WERTITEL 3. 1 ---------- (1)<Ingevoegd bij W 2014-04-19/39, art. 3, 021; Inwerkingtreding : 29-05-2014 (zie KB2014-04-19/40, art. 1)> Art. VII.4. 1 ---------- (1)<Ingevoegd bij W 2017-12-22/14, art. 5, 057; Inwerkingtreding : 01-02-2018> Art. VII.4/1.2 en VII.99 verstrekt de betalingsdienstaanbieder…

Wet betreffende de betalingsdiensten
Basis: de (oude) wet op de betalingsdiensten is de omzetting van de Europese richtlijn 2007/64/ EG naar het nationale recht. Krachtlijnen: - ruim toepassingsgebied - Frauderegeling: risico voor de betalingsdienstaanbieder…
Wie is consument
Het consumentenbegrip in artikel I.1, 2° WER: afbakening, toepassing en aandachtspunten WCK I.1, 2° WER – Het consumentenbegrip in artikel I.1, 2° WER vormt een fundamenteel aanknopingspunt binnen het economisch recht…
De totale kosten van het krediet voor de consument: draagwijdte en afbakeningsvragen
Inleiding: het belang van het kostenbegrip per kredietvorm Hoewel de wet een uniforme definitie hanteert voor de totale kosten van het krediet voor de consument, verschilt de praktische toepassing aanzienlijk tussen…
Causaal verband beoordelen aan de hand van rechtmatig alternatief
Wanneer derhalve een autobestuurder in dronken toestand of onder invloed van alcohol een aanrijding veroorzaakt en dus schade veroorzaakt, dient de rechter te onderzoeken of het schadegeval op een zelfde…
Energiefraude, terugvordering van steun en behoorlijk bestuur
CV Fluvius System Operator t/ NV Automotive Transport and Suppy Center, VZW Vinçotte en Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt ... IV. Beoordeling A. Ontvankelijkheid A.1. Gedeeltelijke verjaring van de vordering van FLUVIUS 1. ATSC voert…

Voorlopige maatregelen, fiscale visitatie en digitale data: grenzen van onderzoeksbevoegdheid en rechtsmacht in beroep
Belgische Staat t/ NV I.T. en NV I.A. ... 4. De betwistingen en hun beoordeling 4.1. Omtrent de ontvankelijkheid van het hoger beroep op grond van artikel 1050 Ger.W. 4.1.1. De geïntimeerden stellen dat het…
De grenzen van de devolutieve werking bij nevenprocedures in de vereffening en verdeling
X. t/ Y. ... De partijen zijn gehuwd (...) op 9 april 1994 en dit onder het wettelijk stelsel bij gebrek aan huwelijkscontract. Op 18 februari 2016 werd een wijzigend huwelijkscontract opgesteld met behoud…
Fictieve weigering bij het vragen om heroverweging van een oude benoemingsbeslissing
Arrest nr. 263.911 X. t/ Universiteit Antwerpen I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 30 april 2024, strekt tot de nietigverklaring van «het niet nemen door de Universiteit Antwerpen na daartoe overeenkomstig…
Onregelmatige ademanalyses en onrechtmatig verkregen bewijs: beoordelingskader van de strafrechter
P.V.T. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het vonnis in hoger beroep van de correctionele rechtbank Antwerpen, afdeling Antwerpen, van 11 oktober 2024. ... II. Beslissing van het Hof Beoordeling Middel 1. Het eerste…
Onverdeelde eigendom van vergeten activa na sluiting van de vereffening van een vennootschap
S.H. t/ S.R. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het vonnis in hoger beroep van de correctionele rechtbank Limburg, afdeling Tongeren, van 19 juni 2024. ... II. Beslissing van het Hof Beoordeling ... Eerste…

De rol van de verwijzingsrechter en de bindende kracht van cassatie: de draagwijdte van het beslechte rechtspunt
Arrest I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 2 maart 2023, gewezen na arrest van het Hof van 16 september 2022. ... III…
Vaststelling van de rechtsplegingsvergoeding in hoger beroep
V. t/ Orde van advocaten bij de balie te Antwerpen e.a.Arrest I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 13 september…
Vermeldingen over het advies van het openbaar ministerie in civiele zaken
V. t/ Orde van advocaten bij de balie te Antwerpen e.a.Arrest I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 13 september…
Schorsing van de burgerlijke zaak bij strafvervolging: enkel bij reëel tegenstrijdigheidsgevaar
W. t/ V. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 9 januari 2024. ... III. Beslissing van het Hof Beoordeling 1. De regel van…
Exceptio obscuri libelli
Het in art. 702, 3° Ger.W. bedoelde vereiste dat de dagvaarding, op straffe van nietigheid, het onderwerp en een korte samenvatting van de middelen van de vordering bevat, heeft een…

Prev Next

Elfri.be meldt het volgende

U heeft geen toegang tot knippen, plakken, opslaan, printen, downloaden, raadpleging archief, sociaal netwerk, vacaturedienst slechts gedeeltelijke toegang tot deze pagina. Om hiervan gebruik te maken van deze functies en diensten dient u u een pro-abonnement te nemen. klik hier voor de verschillende formules

Aansprakelijkheid Belgische Staat wegens fout wetgever bij invoeren vervaltermijn voor kwijtschelding restschulden

1. Achtergrond

2. Geen toepassing van de verrijkingsvordering

3. Fout van de wetgevende macht

4. Causaal verband en schade

5. Belang van het vonnis

Rechtspraak

Extra Info

Technische details

Overige

Recent

In de kijker

Actueel

Meest bekeken

Log In or Registreer

Elfri.be meldt het volgende