De rechtsplegingsvergoeding heeft zich inmiddels stevig gevestigd als instrument om de kosten van gerechtelijke procedures te structureren, ook in strafzaken. Wanneer een burgerlijke partij als enige hoger beroep instelt en in het ongelijk wordt gesteld, rijst de vraag in welke mate zij het risico loopt te worden veroordeeld tot betaling van een rechtsplegingsvergoeding aan de beklaagde. De wetgever heeft dat risico bewust niet absoluut gemaakt: de veroordeling is facultatief en laat ruimte voor rechterlijk maatwerk.
1. Wettelijk kader: art. 162bis, tweede lid Sv. en art. 1022 Ger.W.
In strafzaken verwijst de regeling van de rechtsplegingsvergoeding naar het gemeen procesrecht. Artikel 162bis, tweede lid, Sv. bepaalt dat de burgerlijke partij die als enige hoger beroep heeft ingesteld en in het ongelijk wordt gesteld, kan worden veroordeeld tot een rechtsplegingsvergoeding als bedoeld in artikel 1022 Ger.W.
Twee elementen zijn daarbij essentieel:
• de burgerlijke partij staat alleen in het hoger beroep;
• zij wordt in dat beroep in het ongelijk gesteld.
Pas wanneer beide voorwaarden vervuld zijn, komt de rechtsplegingsvergoeding in beeld. Maar zelf dan nog is de veroordeling niet automatisch.
2. Facultatief karakter van de veroordeling
De wetgever heeft bewust gekozen voor het werkwoord “kan”. Dit drukt uit dat het niet gaat om een verplichting, maar om een bevoegdheid van de rechter. De veroordeling van de in het ongelijk gestelde burgerlijke partij is dus geen recht van de beklaagde dat automatisch moet worden gehonoreerd, maar een mogelijkheid die de rechter al dan niet benut in functie van de concrete omstandigheden van de zaak.
De rechter in hoger beroep beschikt daarmee over een ruime beoordelingsmarge. Hij mag beslissen om géén rechtsplegingsvergoeding toe te kennen, ook al zijn de formele toepassingsvoorwaarden vervuld. Omgekeerd kan hij, wanneer dat aangewezen lijkt, wél tot veroordeling overgaan.
3. Onaantastbare appreciatie van de feitenrechter
De beoordeling of er in het licht van de omstandigheden van het geval grond is om de burgerlijke partij tot een rechtsplegingsvergoeding te veroordelen, behoort tot de onaantastbare feitenappreciatie van de strafrechter in hoger beroep.
Dat betekent concreet:
• De rechter weegt de relevante procesomstandigheden af (verloop van de procedure, houding van de partijen, complexiteit van de zaak, maatschappelijk belang, enz.).
• Op basis daarvan beslist hij of het billijk is de burgerlijke partij de last van een rechtsplegingsvergoeding op te leggen.
• Die beslissing wordt door het Hof van Cassatie slechts marginaal getoetst: het gaat enkel na of uit de vaststellingen geen gevolgen worden afgeleid die daarmee onmogelijk kunnen worden verantwoord.
De rol van cassatie blijft dus beperkt tot een rechtscontrole op de gehanteerde rechtsopvatting; de opportuniteitsafweging blijft het exclusieve terrein van de feitenrechter.
4. Relevante omstandigheden voor het al dan niet opleggen van een rechtsplegingsvergoeding
Omdat de veroordeling facultatief is, ligt de nadruk op de concrete omstandigheden van het dossier. Zonder limitatief te willen zijn, kunnen onder meer een rol spelen:
• de kwaliteit, grondigheid en voortvarendheid van het vooronderzoek;
• de vraag of bepaalde procedurele of inhoudelijke gebreken in hoger beroep nog konden worden verholpen;
• de reden waarom de burgerlijke partij hoger beroep instelt (louter proces-chicaneren versus reële bekommernis om waarheidsvinding of schadeherstel);
• de mate waarin de burgerlijke partij redelijkerwijze kon inschatten dat haar hoger beroep weinig kans op slagen had;
• de algemene billijkheid van een bijkomende financiële last, gelet op de reeds gelopen procedure en eventueel geleden schade.
De rechter kan op basis van dergelijke elementen besluiten dat een rechtsplegingsvergoeding gepast is om lichtzinnig procederen te ontmoedigen, maar evengoed dat ze juist niet aangewezen is omdat zij een reeds bestaande onevenwichtigheid of onrechtvaardigheid nog zou vergroten.
5. Motivering en grenzen van het rechterlijk beleid
Hoewel de feitenrechter een ruime beoordelingsvrijheid geniet, ontslaat dit hem niet van de motiveringsplicht. De beslissing om al dan niet een rechtsplegingsvergoeding op te leggen, moet worden gedragen door redenen die:
• aansluiten bij de concrete vaststellingen van de zaak;
• coherent zijn met het wettelijke facultatieve karakter van artikel 162bis, tweede lid, Sv.;
• niet berusten op een onjuiste rechtsopvatting (bijvoorbeeld alsof de veroordeling verplicht zou zijn zodra de burgerlijke partij in het ongelijk wordt gesteld).
Cassatie kan ingrijpen wanneer de rechter een verkeerde rechtsopvatting hanteert – bijvoorbeeld door de facultatieve bevoegdheid in feite om te vormen tot een automatisme – of wanneer de aangevoerde redenen manifest niet kunnen dragen dat geen rechtsplegingsvergoeding wordt toegekend.
6. Praktische implicaties voor de processtrategie van de burgerlijke partij
Voor de burgerlijke partij die overweegt als enige hoger beroep in te stellen, vloeien hieruit enkele belangrijke aandachtspunten voort:
• Zij draagt een reëel kostenrisico, maar geen absoluut: de veroordeling tot rechtsplegingsvergoeding is mogelijk, niet verplicht.
• De kans op een veroordeling neemt toe naarmate het hoger beroep lichtzinniger, kennelijk kansloos of louter tactisch oogt.
• Omgekeerd kan het uitblijven van een veroordeling worden gerechtvaardigd door omstandigheden die maken dat de burgerlijke partij in redelijkheid hoger beroep mocht instellen, bijvoorbeeld om structurele onvolkomenheden in het onderzoek te doen rechtzetten of te proberen recht te doen aan een ernstig schadeverhaal.
Slotbeschouwing
De regeling van artikel 162bis, tweede lid, Sv. balanceert tussen twee doelstellingen: enerzijds het beschermen van de in het gelijk gestelde beklaagde tegen de kosten van ongefundeerde hoger beroepen van de burgerlijke partij, anderzijds het openhouden van een reële toegang tot de strafrechter voor slachtoffers die hun rechten willen doen gelden. Door de veroordeling tot rechtsplegingsvergoeding een facultatief karakter te geven en de feitenrechter een ruime appreciatiemarge toe te kennen, biedt de wet een flexibel instrument dat toelaat om in elke concrete zaak een evenwichtige oplossing te zoeken.
Opgelet: Deze tekst omvat slechts een gedeeltelijke inhoud
Word ook lid en lees onbeperkt alle bijdragen.
CHECKLIST MET CHECKBOXEN (ADVOCATEN) Schending van de informatieverzameling en kredietwaardigheidsbeoordeling (art. VII.69 en VII.77 WER) 1. Vragenlijst en basisinformatie Is het formulier volledig ingevuld? Werden onwettige vragen gesteld (gezondheid, ras, seksuele…
Nopens de onderliggende overeenkomst De wet op het consumentenkrediet voorziet dat bepaalde verplichte vermeldingen op een wettelijk voorgeschreven wijze dienen te geschieden. Met verbazing wordt vastgesteld dat ondanks de zeer duidelijke…
… II. Beoordeling De verweerder concludeert in eerste instantie tot nietigheid van de leningsovereenkomst wegens schending van artikel 14 § 1 WCK. Artikel 12 van de wet van 24.03.2003 tot wijziging van…
Rechtspraak met betrekking tot de vereiste van het afzonderlijk lid kan teruggevonden worden in onder meer Vredegerecht Sint-Niklaas, 06.08.2004, T. Vret, 2006, 33, met noot F. De Patou; Vredegerecht Sint-Niklaas…
Uittreksel uit het WERTITEL 3. 1 ---------- (1)<Ingevoegd bij W 2014-04-19/39, art. 3, 021; Inwerkingtreding : 29-05-2014 (zie KB2014-04-19/40, art. 1)> Art. VII.4. 1 ---------- (1)<Ingevoegd bij W 2017-12-22/14, art. 5, 057; Inwerkingtreding : 01-02-2018> Art. VII.4/1.2 en VII.99 verstrekt de betalingsdienstaanbieder…
Basis: de (oude) wet op de betalingsdiensten is de omzetting van de Europese richtlijn 2007/64/ EG naar het nationale recht. Krachtlijnen: - ruim toepassingsgebied - Frauderegeling: risico voor de betalingsdienstaanbieder…
Het consumentenbegrip in artikel I.1, 2° WER: afbakening, toepassing en aandachtspunten WCK I.1, 2° WER – Het consumentenbegrip in artikel I.1, 2° WER vormt een fundamenteel aanknopingspunt binnen het economisch recht…
Inleiding: het belang van het kostenbegrip per kredietvorm Hoewel de wet een uniforme definitie hanteert voor de totale kosten van het krediet voor de consument, verschilt de praktische toepassing aanzienlijk tussen…
Wanneer derhalve een autobestuurder in dronken toestand of onder invloed van alcohol een aanrijding veroorzaakt en dus schade veroorzaakt, dient de rechter te onderzoeken of het schadegeval op een zelfde…
CV Fluvius System Operator t/ NV Automotive Transport and Suppy Center, VZW Vinçotte en Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt ... IV. Beoordeling A. Ontvankelijkheid A.1. Gedeeltelijke verjaring van de vordering van FLUVIUS 1. ATSC voert…
Belgische Staat t/ NV I.T. en NV I.A. ... 4. De betwistingen en hun beoordeling 4.1. Omtrent de ontvankelijkheid van het hoger beroep op grond van artikel 1050 Ger.W. 4.1.1. De geïntimeerden stellen dat het…
X. t/ Y. ... De partijen zijn gehuwd (...) op 9 april 1994 en dit onder het wettelijk stelsel bij gebrek aan huwelijkscontract. Op 18 februari 2016 werd een wijzigend huwelijkscontract opgesteld met behoud…
Arrest nr. 263.911 X. t/ Universiteit Antwerpen I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 30 april 2024, strekt tot de nietigverklaring van «het niet nemen door de Universiteit Antwerpen na daartoe overeenkomstig…
P.V.T. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het vonnis in hoger beroep van de correctionele rechtbank Antwerpen, afdeling Antwerpen, van 11 oktober 2024. ... II. Beslissing van het Hof Beoordeling Middel 1. Het eerste…
S.H. t/ S.R. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het vonnis in hoger beroep van de correctionele rechtbank Limburg, afdeling Tongeren, van 19 juni 2024. ... II. Beslissing van het Hof Beoordeling ... Eerste…
Arrest I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 2 maart 2023, gewezen na arrest van het Hof van 16 september 2022. ... III…
V. t/ Orde van advocaten bij de balie te Antwerpen e.a.Arrest I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 13 september…
V. t/ Orde van advocaten bij de balie te Antwerpen e.a.Arrest I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 13 september…
W. t/ V. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 9 januari 2024. ... III. Beslissing van het Hof Beoordeling 1. De regel van…
Het in art. 702, 3° Ger.W. bedoelde vereiste dat de dagvaarding, op straffe van nietigheid, het onderwerp en een korte samenvatting van de middelen van de vordering bevat, heeft een…
Een lijfrente wordt in de rechtsleer omschreven als een rechtsverhouding krachtens welke een persoon aan een andere persoon verplicht is tot een periodieke uitkering van een geldbedrag, gedurende het leven…
Il. Beroepen vonnis Investeren in andermans woning verrijking zonder oorzaak waarbij de kosten de normale lasten in de huishouding overschrijden - verrijking zonder oorzaakWanneer de uitgaven van de ene feitelijke…
PrincipesDe vastgoedmakelaar heeft recht op commissieloon in dien de beoogde verkoopovereenkomst effectief tot stand komen ten gevolge van zijn tussenkomst De vastgoedmakelaar heeft recht op commissie wanneer de koop met…
T.D. t.\ P.W. en N.V. II. Feiten en vorderingen 1. Eiser voert aan dat hij, in de zomer van 2011, verschillende (telefonische) contacten heeft gehad met verweerders met betrekking tot…
E. t./ B. bvba( ... )Antecedenten1. Het geschil vindt zijn oorsprong in een overeenkomst van "verkoopstoelating - verhuring van diensten", door de partijen ondertekend op 2 juli 2010.1.1. Met deze…
Rechtspraak: • Hof van Cassatie, 1e Kamer 2 februari 2006, RW 2008-2009, 926 .... III. Beslissing van het Hof Beoordeling Eerste middel 1…
Elfri.be bestaat als site sinds 2003. Sinds 15 augustus 2018 werkt de site in haar nieuwste editie met Arc3c als uitgever. Nieuw is de https omgeving, het dynamisch karakter, web 3 .0 technologie, betere zoekmogelijkheden en een 40 tal nieuwe functies. De site wordt inhoudelijk voortdurend, lees dagelijks, aangepast en aangevuld met de recentste wetswijzigingen, nieuwe rechtspraak en nieuwe rechtsleer. Bijna alle rechtspraak die in België aandacht krijgt is terug te vinden op de elfri.be. Anders dan andere dure websites, hebben we een technologie uitgewerkt waarbij de gezochte informatie onmiddellijk wordt verschaft door een gewone vraagstelling in gewoon Nederlands, het weze op de site zelf, het weze gewoon in Google. Wij spreken uw taal en werken niet met onbegrijpelijke of onlogische boomstructuren die verwijzen naar documenten die ofwel niet relevant, ofwel niet kunnen gelezen worden. Om volledige informatie met bronnen, rechtsleer, rechtspraak en wetgeving, kan u een vrij goedkoop abonnement nemen (reeds mogelijk vanaf 1 maand)
In een procedure wordt principieel geoordeeld op basis van het gerechtsdossier zoals gestaafd middels stukken die door partijen worden neergelegd. De conclusies houden de middelen in tot ondersteuning van de eis…
Bronnen en referenties Bücherhexe (2007). Paul Watzlawick. Wikipedia die freie Enzyklopädie. Verkregen 04-02-2007 van http://de.wikipedia.org/wiki/Paul_Watzlawick ExplicitImplicity (2007). Paul Watzalwick. Wikipedia, the free encyclopedia. Verkregen 04-02-2007 van http://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Watzlawick Auteur onbekend (2006). Uittreksel van ‘De…
Principieel is in toepassing van het WER een persoonlijk faillissement van een (ex) bestuurder (nieuwe naam voor zaakvoerder) mogelijk, los van het faillissement van de onderneming waarin deze optrad. Boek I…
Artikel 213 Burgerlijk wetboek stelt: “Echtgenoten zijn jegens elkaar tot samenwoning verplicht, zij zijn elkaar getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd”. Deze bepaling werd opgenomen in Hoofdstuk VI Wederzijdse rechten en verplichtingen…
Hoe kan men onroerende goederen verkrijgen door verkrijgende verjaring? voorwaarden: - een voortdurend bezit - een onafgebroken bezit - een openbaar bezit - een niet dubbelzinnig bezit - een bezit als eigenaar…
ONTLEDING LASTER ONDER DE GELDING VAN HET Sw. 1867 • Laster bestaat erin aan een persoon kwaadwillig een bepaald feit ten laste te leggen dat zijn eer kan krenken of hem…
De regels betreffende de foutaansprakelijkheid worden weergegeven in de artikelen 1382 en 1383 oud Burgerlijk Wetboek. Volgens deze artikelen dient degene die door zijn fout of nalatigheid aan een ander schade…
Een nietig verklaarde overeenkomst kan voor partijen geen grondslag van rechten en verplichtingen zijn. De nietige overeenkomst kan ook niet aan derden worden tegengeworpen. Bovendien werkt een nietige rechtshandeling terug…
Voorbeelden van beschikkingen: uittreksel uit het gerechtelijk wetboek: Art. 98. Wanneer een rechter wettig verhinderd is of er een plaats van rechter openstaat in een rechtbank van eerste aanleg of van koophandel…
Nr. P.15.0880.N H J, inverdenkinggestelde, eiser, tegen H W, burgerlijke partij, verweerder. I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Gent…
Art. 474 Sw. 2024 (Inwerkintreding 8 april 2026) Verzwarende factoren van diefstal en afpersing stelt: “Bij de keuze van de straf of maatregel en de zwaarte ervan voor een in deze…
Rechtspraak: • Raad van State,12e Kamer – 9 juni 2009, RW 2010-2011, 25: Samenvatting: Wanneer het bestuur voornemens is ten aanzien van een bestuurde een maatregel te nemen die hem op…
Bekom toegang tot alle informatie op deze website
Met een abonnement krijgt u toegang tot een schat aan bijkomende informatie (vaak elders niet te vinden), lezen van de volledige teksten zonder beperkingen, verwijzingen naar wetten, rechtspraak en wetten, antwoorden op nog meer vragen, opzoekingen allerhande mogelijkheid tot knippen, plakken, afdrukken, modellen, tips, trics, aandachtspunten professioneel gedeelte en zoveel meer.
Met een abonnement (vanaf 5,95 euro per maand) heeft u steeds een professionele juridische bibliotheek met 25.000 bijdragen ter beschikking
BVBA Advocatenkantoor Elfri De Neve
Stationsstraat 29 - 9700 Oudenaarde
voor afspraak 055/31.86.47
Fax: 055/31.14.03
U heeft geen toegang tot knippen, plakken, opslaan, printen, downloaden, raadpleging archief, sociaal netwerk, vacaturedienst slechts gedeeltelijke toegang tot deze pagina. Om hiervan gebruik te maken van deze functies en diensten dient u u een pro-abonnement te nemen. klik hier voor de verschillende formules
Share