Wie in een burgerlijke zaak de overlegging van een stuk wil laten bevelen door de rechter, botst in de praktijk vaak op hetzelfde verweer: “u weet niet eens zeker of dat document bestaat” of “u vist maar wat rond”. Een recent cassatiearrest zet die discussie scherp: welke drempel geldt eigenlijk om een overlegging te bekomen?
De kernboodschap is duidelijk. De partij die een overlegging vordert, moet niet bewijzen dat het betrokken stuk daadwerkelijk het bewijs bevat van het aangevoerde feit. Het volstaat dat zij aanwijzingen aanbrengt waaruit blijkt dat het gevorderde stuk relevant kan zijn voor een ter zake dienend feit. Wie als rechter toch een quasi-volledig bewijs eist, legt de lat te hoog.
Het bewijsprobleem: je vraagt net overlegging omdat je het stuk niet hebt
Een vordering tot overlegging van stukken is vaak de enige realistische weg om de waarheid te achterhalen wanneer een document zich bij de tegenpartij of bij een derde bevindt, wanneer dat document mogelijk belangrijk is, en wanneer de eiser zonder dat document zijn stelling niet kan hardmaken. Daar zit het structurele probleem: hoe kan men het bestaan of de inhoud bewijzen van een document dat men niet mag zien?
Als van de eisende partij zou worden vereist dat zij vooraf al bewijst dat het gevorderde document het gewenste bewijs bevat, wordt de maatregel inhoudsloos. Dan geldt immers: je krijgt het bewijs alleen als je het bewijs al hebt.
De juiste drempel: aanwijzingen volstaan
Cassatie bevestigt de essentie van de regeling. De rechter kan overlegging bevelen wanneer er ernstige en bepaalde aanwijzingen bestaan dat een partij of een derde een stuk onder zich heeft dat het bewijs kan bevatten van een ter zake dienend feit. Beslissend is dat de eisende partij niet moet aantonen dat het stuk effectief het bewijs bevat. Het volstaat dat zij aanwijzingen aanreikt dat dit zo kan zijn.
De overlegging is dus niet voorbehouden voor situaties waarin alles al vaststaat. Integendeel: de maatregel dient nu net om in een bewijscontext informatie te ontsluiten die men zelf niet heeft.
Geen bewijsstandaard van eindbewijs opleggen aan een bewijsmaatregel
In de zaak die tot het besproken arrest leidde, had de feitenrechter de lat gelegd op een niveau dat men verwacht bij de beoordeling van het eindbewijs van feiten. De eiser moest met een “redelijke mate van zekerheid” aantonen dat de stukken bestonden en dat de gevorderde maatregel het bewijs zou opleveren. Dat is volgens Cassatie niet correct. Dit zijn standaarden die thuishoren bij de vraag of een feit bewezen is, niet bij de vraag of een bewijsmaatregel kan worden bevolen.
Een bewijsmaatregel vertrekt net van het uitgangspunt dat het bewijs nog niet kan worden geleverd omdat men het noodzakelijke element nog niet bezit. Een eis van hoge zekerheid vóór overlegging miskent dus het doel van de maatregel.
Fishing expedition: geen stoplap om overlegging te blokkeren
Het begrip “fishing expedition” wordt in discussies over overlegging vaak gebruikt als een etikettering om de vordering af te weren. Cassatie maakt duidelijk dat dit concept niet mag verworden tot een algemene stoplap die elke bewijsmaatregel torpedeert.
Er is een wezenlijk verschil tussen een verboden informatiejacht en een toelaatbare overlegging. Bij een echte fishing expedition zijn er geen concrete aanwijzingen en zoekt men ongericht in de hoop “iets” te vinden. Bij een toelaatbare overlegging daarentegen steunt de vordering op gerichte aanwijzingen dat relevante stukken bestaan en vraagt men de overlegging precies om een ter zake dienend feit te kunnen bewijzen. Dat er onzekerheid bestaat, is op zichzelf niet voldoende om de vordering als “vissen” weg te zetten. De vraag is of die onzekerheid gedragen wordt door aanwijzingen.
Hoe je een overlegging het sterkst motiveert
Wie overlegging wil bekomen, versterkt zijn dossier door het gevorderde stuk of de categorie stukken zo bepaald mogelijk te omschrijven, door duidelijk te maken met welk ter zake dienend feit het stuk verband houdt, en door aanwijzingen aan te brengen waaruit blijkt dat het stuk bestaat en relevant kan zijn. Zulke aanwijzingen kunnen uiteenlopend zijn: eerdere vermeldingen of verwijzingen, correspondentie, processtukken, logische noodzakelijkheid in het dossierverloop, of indirecte sporen die het bestaan aannemelijk maken.
De vordering moet dus niet vertrekken van “zekerheid”, maar van aannemelijkheid op basis van indicaties.
Slot: overlegging moet werkbaar blijven
Dit cassatiearrest herbevestigt een essentieel evenwicht. Enerzijds is er bescherming nodig tegen ongerichte, nodeloze informatiejacht. Anderzijds moet worden vermeden dat de overlegging onwerkbaar wordt door een onhaalbare bewijsdrempel. De rechter mag de overlegging niet weigeren omdat het eindbewijs nog niet met een hoge zekerheid vaststaat. Dat is precies waarom de maatregel bestaat: om bewijs mogelijk te maken wanneer de vorderende partij het document niet zelf kan bekomen.
In één zin samengevat: voor overlegging volstaan aanwijzingen, het eindbewijs komt pas later.
FAQ – Overlegging van stukken en “aanwijzingen omtrent relevantie”
Wat is een vordering tot overlegging van stukken?
Dat is een verzoek aan de rechter om een partij (of een derde) te bevelen een document of een eensluidend afschrift ervan aan het procesdossier toe te voegen, omdat dit document relevant kan zijn voor de beoordeling van het geschil.
Moet ik bewijzen dat het gevraagde document effectief het bewijs bevat?
Nee. Je hoeft niet aan te tonen dat het stuk daadwerkelijk het bewijs levert van het feit dat je wil bewijzen. Het volstaat dat je aanwijzingen aanbrengt dat het stuk dat bewijs kan bevatten of minstens relevant kan zijn voor een ter zake dienend feit.
Moet ik zeker zijn dat het document bestaat?
Niet met “redelijke mate van zekerheid” of een quasi-sluitend bewijsniveau. Je moet wel voldoende aanwijzingen hebben dat het stuk bestaat of vermoedelijk bestaat. De overlegging is net bedoeld voor situaties waarin je het stuk zelf niet bezit en het bewijs dus niet volledig kan leveren.
Wat bedoelt men met “ernstige en bepaalde aanwijzingen”?
Dat zijn concrete elementen die het bestaan en de relevantie van het stuk aannemelijk maken. Het gaat niet om vermoedens uit de losse pols, maar om een onderbouwde indicatie. Het hoeft geen sluitend bewijs te zijn.
Welke aanwijzingen kunnen volstaan?
Dat kan bijvoorbeeld een verwijzing in correspondentie of processtukken zijn, een verklaring van de tegenpartij of een betrokken actor, een logisch noodzakelijke stap in het dossierverloop (bv. een repertorium, register, verslag, interne rapportage), eerdere vermeldingen in een procedure of feitelijke elementen die het bestaan van het document aannemelijk maken.
Wat als de rechter zegt dat ik “geen 90% zekerheid” heb?
Dan zit je meestal op een verkeerd spoor: een bewijsstandaard zoals “redelijke mate van zekerheid” of “uitsluiting van redelijke twijfel” hoort bij de beoordeling of een feit bewezen is, niet bij de beoordeling of een bewijsmaatregel zoals overlegging kan worden bevolen. Voor overlegging volstaan aanwijzingen.
Wat is een “fishing expedition”?
Dat is een ongerichte zoektocht naar mogelijk nuttige informatie, zonder concrete aanwijzingen dat relevante stukken bestaan. Men “vist” in de hoop iets te vinden om een claim achteraf te stofferen.
Wanneer is mijn verzoek géén fishing expedition?
Wanneer je verzoek gericht is, het stuk voldoende bepaalbaar is, het verband met een concreet ter zake dienend feit duidelijk is, en je aanwijzingen kan geven dat het stuk bestaat en relevant kan zijn. Onzekerheid is niet verboden; ongerichtheid zonder indicaties wel.
Moet ik het stuk exact kunnen identificeren?
Je moet het stuk zo precies mogelijk omschrijven. Als je de exacte benaming niet kent, kan het via een afgebakende categorie (bv. repertorium, overzichtslijst, registers, processen-verbaal in een bepaalde periode) zolang het maar concreet, proportioneel en relevant is.
Kan de rechter overlegging weigeren omdat het facultatief is?
Het bevel is inderdaad facultatief, maar die discretionaire bevoegdheid is niet onbeperkt. De rechter moet zijn beslissing juridisch correct motiveren en mag geen verkeerde drempel hanteren die de maatregel in feite onmogelijk maakt.
Wat is de belangrijkste les uit dit Cassatiearrest?
Dat een partij die overlegging vraagt, niet moet bewijzen dat het document het bewijs bevat. Het volstaat dat zij aanwijzingen aanbrengt. Wie toch een hoge bewijsstandaard eist vóór overlegging, legt de lat te hoog en miskent het doel van de maatregel.
Opgelet: Deze tekst omvat slechts een gedeeltelijke inhoud
Word ook lid en lees onbeperkt alle bijdragen.
Nv A.S.L. t/ Nv I., E.V., I.M. en A.V. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen een arrest van het Hof van Beroep te Antwerpen van 2 maart 2017. ... III. Beslissing…
In de zaak van: De heer J.D. q.q., advocaat te (…), handelend in zijn hoedanigheid van curator van het faillissement van de BV B., met zetel te (…), ingeschreven in…
B. bv, met zetel te 9000 Gent, ...eiseres,tegenR. bv, met zetel te 2580 Putte, verweerster,I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOFHet cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te…
Men is niet alleen verbonden door verbintenissen die men zelf aangaat, maar ook voor verbintenissen die aangegaan zijn middels geldige vertegenwoordiging of mandaat. Toch kan men ook gehouden zijn…
AIR SERVICE LIEGE nv, met zetel te 3500 Hasselt, Voogdijstraat 29, eiseres, tegen 1. ING nv, met zetel te 1000 Brussel, Marnixlaan 24, 2.a. E.V. 2.b. I.M. 2.c. A.V. verweerders, I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF Het cassatieberoep is gericht…
Arrest nr. 119/2016 Onderwerp van de prejudiciële vragen Bij arrest van 27 mei 2015 (…) heeft het Arbeidshof te Antwerpen, afdeling Antwerpen, de volgende prejudiciële vragen gesteld: “1. Schendt art. 464/1, § 8…
OPINIE(deze tekst is een persoonlijke overtuiging van Advocaat Elfri De Neve)In een aantal gevallen kan een collectieve schuldenregeling mensen met schuldoverlast helpen. Toch kent deze wetgeving geen onverdeeld succes en krijgt ze…
Tekst arrest (O.B. / OCMW Sint-Andries) ( ... ) 1. Relevante gegevens. Appellante( ... ) werd tot de procedure collectieve schuldbemiddeling toegelaten bij beschikking van 19 maart 2001. Op 29 oktober 2001 werd door de…
Parafrase arrest 1. De antecedenten en de vorderingen 1. Op 2 januari 2020 werd BV(BA) M.K. failliet verklaard. NV M.I. was zaakvoerder van M.K. van bij diens oprichting in 2009 (onder de…
Z.L. t/ G.C.V. D. ... 2. Samenvatting van de vorderingen en standpunten van de partijen Eiser verhuurt aan verweerster een handelshuis gelegen te Aalst (...) ingevolge een handelshuurovereenkomst die inging op 1 april 2017. 2.1…
F.B. t/ W.D. Motivering ... III. Beoordeling A. Voorafgaandelijk Dhr. B. vordert op hoofdeis de ontbinding van de huurovereenkomst ten laste van dhr. D. Dhr. D. vordert op tegenvordering in hoofdorde de nietigverklaring van de…
X t/ Y ... De appellante en haar zus, de eerste geïntimeerde, zijn de kinderen van de de cuius (DC). De tweede en derde geïntimeerden, zijn de kleinkinderen van de DC en de kinderen van eerste…
Arrest nr. 262.447 ... Beoordeling 6. Artikel 26 van de wet van 17 juni 2013 «betreffende de motivering, de informatie en de rechtsmiddelen inzake overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen, diensten en concessies» (hierna: wet…
NV Proximus t/ NV DCA I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Brussel van 18 november 2024. ... III. Beslissing van het Hof Beoordeling 1. Krachtens…
Arrest I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het vonnis in hoger beroep van de rechtbank van eerste aanleg West-Vlaanderen, afdeling Brugge, van 3 april 2024. ... III. Beslissing van het Hof Beoordeling 1…
Beroepsinstituut van vastgoedmakelaars t/ B. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen de beslissing van de Nederlandstalige kamer van beroep van het Beroepsinstituut van vastgoedmakelaars van 17 december 2024. ... III. Beslissing…
C. t/ Beroepsinstituut van vastgoedmakelaars I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen de beslissing van de Nederlandstalige kamer van beroep van het Beroepsinstituut van vastgoedmakelaars van 19 april 2023. ... III. Beslissing…
C. t/ Beroepsinstituut van vastgoedmakelaars I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen de beslissing van de Nederlandstalige kamer van beroep van het Beroepsinstituut van vastgoedmakelaars van 19 april 2023. ... III. Beslissing…
... - B - B.1.1. De prejudiciële vraag heeft betrekking op artikel XX.107, § 1, van het Wetboek van economisch recht dat bepaalt: «Het vonnis van faillietverklaring en het latere vonnis dat de staking van betaling vaststelt…
Rechtspraak: • Hof van Cassatie, 1e Kamer – 24 november 2006, RW 2009-2010, 954 I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen een vonnis, op 22 maart 2004 in hoger beroep gewezen…
Toelichting: De referendarissen bij de rechterlijke orde: schets van hun statuut, opdracht en deontologie Carl DE BUSSCHERE, RW 2012-2013, 562 Inhoud: I. Schets van het statuut van de referendarissen bij de rechterlijke orde A…
Nieuw Burgerlijk WetboekDe preferentiële toewijzing wordt geregeld door artikel 2.3.13 NBWWanneer het huwelijksvermogensstelsel eindigt door het overlijden van een van de echtgenoten, kan de langstlevende, tegen opleg indien daartoe grond…
Een lijfrente wordt in de rechtsleer omschreven als een rechtsverhouding krachtens welke een persoon aan een andere persoon verplicht is tot een periodieke uitkering van een geldbedrag, gedurende het leven…
Il. Beroepen vonnis Investeren in andermans woning verrijking zonder oorzaak waarbij de kosten de normale lasten in de huishouding overschrijden - verrijking zonder oorzaakWanneer de uitgaven van de ene feitelijke…
PrincipesDe vastgoedmakelaar heeft recht op commissieloon in dien de beoogde verkoopovereenkomst effectief tot stand komen ten gevolge van zijn tussenkomst De vastgoedmakelaar heeft recht op commissie wanneer de koop met…
T.D. t.\ P.W. en N.V. II. Feiten en vorderingen 1. Eiser voert aan dat hij, in de zomer van 2011, verschillende (telefonische) contacten heeft gehad met verweerders met betrekking tot…
E. t./ B. bvba( ... )Antecedenten1. Het geschil vindt zijn oorsprong in een overeenkomst van "verkoopstoelating - verhuring van diensten", door de partijen ondertekend op 2 juli 2010.1.1. Met deze…
Rechtspraak: • Hof van Cassatie, 1e Kamer 2 februari 2006, RW 2008-2009, 926 .... III. Beslissing van het Hof Beoordeling Eerste middel 1…
Elfri.be bestaat als site sinds 2003. Sinds 15 augustus 2018 werkt de site in haar nieuwste editie met Arc3c als uitgever. Nieuw is de https omgeving, het dynamisch karakter, web 3 .0 technologie, betere zoekmogelijkheden en een 40 tal nieuwe functies. De site wordt inhoudelijk voortdurend, lees dagelijks, aangepast en aangevuld met de recentste wetswijzigingen, nieuwe rechtspraak en nieuwe rechtsleer. Bijna alle rechtspraak die in België aandacht krijgt is terug te vinden op de elfri.be. Anders dan andere dure websites, hebben we een technologie uitgewerkt waarbij de gezochte informatie onmiddellijk wordt verschaft door een gewone vraagstelling in gewoon Nederlands, het weze op de site zelf, het weze gewoon in Google. Wij spreken uw taal en werken niet met onbegrijpelijke of onlogische boomstructuren die verwijzen naar documenten die ofwel niet relevant, ofwel niet kunnen gelezen worden. Om volledige informatie met bronnen, rechtsleer, rechtspraak en wetgeving, kan u een vrij goedkoop abonnement nemen (reeds mogelijk vanaf 1 maand)
In een procedure wordt principieel geoordeeld op basis van het gerechtsdossier zoals gestaafd middels stukken die door partijen worden neergelegd. De conclusies houden de middelen in tot ondersteuning van de eis…
Bronnen en referenties Bücherhexe (2007). Paul Watzlawick. Wikipedia die freie Enzyklopädie. Verkregen 04-02-2007 van http://de.wikipedia.org/wiki/Paul_Watzlawick ExplicitImplicity (2007). Paul Watzalwick. Wikipedia, the free encyclopedia. Verkregen 04-02-2007 van http://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Watzlawick Auteur onbekend (2006). Uittreksel van ‘De…
Principieel is in toepassing van het WER een persoonlijk faillissement van een (ex) bestuurder (nieuwe naam voor zaakvoerder) mogelijk, los van het faillissement van de onderneming waarin deze optrad. Boek I…
Hoe kan men onroerende goederen verkrijgen door verkrijgende verjaring? voorwaarden: - een voortdurend bezit - een onafgebroken bezit - een openbaar bezit - een niet dubbelzinnig bezit - een bezit als eigenaar…
Artikel 213 Burgerlijk wetboek stelt: “Echtgenoten zijn jegens elkaar tot samenwoning verplicht, zij zijn elkaar getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd”. Deze bepaling werd opgenomen in Hoofdstuk VI Wederzijdse rechten en verplichtingen…
ONTLEDING LASTER ONDER DE GELDING VAN HET Sw. 1867 • Laster bestaat erin aan een persoon kwaadwillig een bepaald feit ten laste te leggen dat zijn eer kan krenken of hem…
De regels betreffende de foutaansprakelijkheid worden weergegeven in de artikelen 1382 en 1383 oud Burgerlijk Wetboek. Volgens deze artikelen dient degene die door zijn fout of nalatigheid aan een ander schade…
Een nietig verklaarde overeenkomst kan voor partijen geen grondslag van rechten en verplichtingen zijn. De nietige overeenkomst kan ook niet aan derden worden tegengeworpen. Bovendien werkt een nietige rechtshandeling terug…
Voorbeelden van beschikkingen: uittreksel uit het gerechtelijk wetboek: Art. 98. Wanneer een rechter wettig verhinderd is of er een plaats van rechter openstaat in een rechtbank van eerste aanleg of van koophandel…
Art. 474 Sw. 2024 (Inwerkintreding 8 april 2026) Verzwarende factoren van diefstal en afpersing stelt: “Bij de keuze van de straf of maatregel en de zwaarte ervan voor een in deze…
Nr. P.15.0880.N H J, inverdenkinggestelde, eiser, tegen H W, burgerlijke partij, verweerder. I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Gent…
Rechtspraak: • Raad van State,12e Kamer – 9 juni 2009, RW 2010-2011, 25: Samenvatting: Wanneer het bestuur voornemens is ten aanzien van een bestuurde een maatregel te nemen die hem op…
Bekom toegang tot alle informatie op deze website
Met een abonnement krijgt u toegang tot een schat aan bijkomende informatie (vaak elders niet te vinden), lezen van de volledige teksten zonder beperkingen, verwijzingen naar wetten, rechtspraak en wetten, antwoorden op nog meer vragen, opzoekingen allerhande mogelijkheid tot knippen, plakken, afdrukken, modellen, tips, trics, aandachtspunten professioneel gedeelte en zoveel meer.
Met een abonnement (vanaf 5,95 euro per maand) heeft u steeds een professionele juridische bibliotheek met 25.000 bijdragen ter beschikking
BVBA Advocatenkantoor Elfri De Neve
Stationsstraat 29 - 9700 Oudenaarde
voor afspraak 055/31.86.47
Fax: 055/31.14.03
U heeft geen toegang tot knippen, plakken, opslaan, printen, downloaden, raadpleging archief, sociaal netwerk, vacaturedienst slechts gedeeltelijke toegang tot deze pagina. Om hiervan gebruik te maken van deze functies en diensten dient u u een pro-abonnement te nemen. klik hier voor de verschillende formules
Share