Abstract:
Onder artikel 29bis WAM is “bestuurder” niet alleen wie rijdt, maar wie op het ogenblik van het ongeval het meesterschap uitoefent over het motorrijtuig via mechanische bediening. Ook bij een stilstaand of geparkeerd voertuig kan dus sprake zijn van bestuurderschap. Wie vanuit de kooi van een hoogtewerker de giek en kooi bedient die over de rijbaan uitsteken, oefent mechanische controle uit over het voertuig en kan daarom bestuurder zijn. Het argument dat men “niet deelnam aan het verkeer” volstaat niet om die kwalificatie te vermijden. Deze kwalificatie is beslissend omdat de bestuurder in principe buiten de automatische vergoeding van artikel 29bis valt.
Artikel 29bis WAM is bekend als het stelsel van de automatische vergoeding van bepaalde slachtoffers van verkeersongevallen. Het uitgangspunt is dat slachtoffers en hun rechthebbenden bij lichamelijke schade worden vergoed door de betrokken WAM-verzekeraars, met één belangrijke uitsluiting: de bestuurder van een betrokken motorrijtuig valt in principe buiten het beschermingsmechanisme.
Net daarom is het begrip “bestuurder” in de praktijk uiterst gevoelig. In een arrest over een geparkeerde hoogtewerker verduidelijkt het Hof van Cassatie in het alhier besproken en verder weergegeven arrest dat de bestuurderskwalificatie niet afhangt van de vraag of iemand “deelneemt aan het verkeer” in de klassieke betekenis. Beslissend is iets anders: wie het meesterschap over het motorrijtuig uitoefent op het ogenblik van het ongeval, is bestuurder.
Casus
De context: ongeval met een hoogtewerker die niet reed
Het ongeval speelde zich af op de openbare weg. Een bestelwagen reed tegen de kooi van een hoogtewerker. De hoogtewerker stond op dat moment geparkeerd op een parkeerstrook en was niet in beweging. De betrokkene bevond zich echter wél in de kooi en bediende van daaruit de giek en de kooi, die deels over de rijbaan uitstaken.
De feitenrechter erkende dat de hoogtewerker een motorrijtuig is in de zin van de WAM-wet en dat sprake was van een verkeersongeval dat verband hield met risico’s van het wegverkeer. Toch besloot die rechter dat de persoon in de kooi geen bestuurder was, vooral omdat hij “niet deelnam aan het verkeer”.
Het juridisch vertrekpunt: wie is bestuurder in de zin van artikel 29bis?
Cassatie herneemt de kern van het begrip “bestuurder” in de zin van artikel 29bis, § 2 WAM. Bestuurder is de persoon die het motorrijtuig bestuurt op het ogenblik van het ongeval. Dat betekent: de persoon die op dat ogenblik het meesterschap over het voertuig heeft via mechanische middelen waardoor hij het voertuig in een bepaalde richting kan sturen en daardoor het vermogen van de motor beheerst.
De definitie is functioneel. Het gaat niet om formele hoedanigheden, noch om de vraag of iemand “verkeersdeelnemer” is in de intuïtieve zin. De wet koppelt het aan controle en bediening.
Waarom de redenering van de feitenrechter niet klopt
De rechter had enerzijds vastgesteld dat de persoon in de kooi het meesterschap uitoefende over het motorrijtuig dat bij het ongeval betrokken was, maar anderzijds geoordeeld dat hij geen bestuurder was omdat hij niet deelnam aan het verkeer.
Voor Cassatie is dat juridisch onhoudbaar. Wie op de openbare weg het meesterschap uitoefent over het voertuig op het ogenblik van het ongeval, kan niet tegelijk buiten het bestuurdersbegrip worden geplaatst op basis van het argument dat hij “niet deelnam aan het verkeer”. Dat criterium is niet beslissend onder artikel 29bis. De feitenrechter verantwoordde zijn beslissing daarom niet naar recht.
De essentie is dus: als je controle uitoefent over de mechanische bediening van het motorrijtuig, dan ben je bestuurder, ook al staat het voertuig stil en geparkeerd.
Belangrijke nuance: stilstand sluit bestuur niet uit
Dit arrest is vooral nuttig omdat het een misvatting ontkracht die in dossiers regelmatig opduikt: de gedachte dat “besturen” enkel kan wanneer een voertuig rijdt of zich in het verkeer verplaatst. Cassatie toont dat dit niet klopt. Het gaat niet om de beweging, maar om het meesterschap op het relevante ogenblik.
De hoogtewerker stond stil, maar de betrokkene bediende vanuit de kooi onderdelen die in en over de rijbaan uitkwamen. Hij gebruikte dus mechanische middelen om het voertuig (of minstens het functionele geheel) te sturen en te manipuleren. Dat volstaat.
Gevolgen voor artikel 29bis: uitsluiting van de bestuurder
De kwalificatie is niet louter theoretisch. Onder artikel 29bis betekent “bestuurder” in principe: geen beroep op de automatische vergoeding voor de eigen lichamelijke schade (behoudens de specifieke uitzonderingssituaties die de wet voorziet).
Daarom is het begrip bestuurder onder artikel 29bis een grensbegrip dat vaak het verschil maakt tussen een volledige vergoeding zonder aansprakelijkheidsdiscussie, of terugvallen op klassieke aansprakelijkheidsregels en bewijsvoering.
Slot
Cassatie maakt het helder: het begrip bestuurder in artikel 29bis WAM gaat over feitelijke controle over het motorrijtuig via mechanische middelen op het ogenblik van het ongeval. De vraag of men “deelneemt aan het verkeer” in gewone zin is geen bruikbaar criterium om iemand die controle uitoefent toch uit het bestuurdersbegrip te houden. Wie het meesterschap uitoefent, is bestuurder — zelfs in een geparkeerde hoogtewerker.
FAQ – Hoogtewerker en het begrip “bestuurder” in artikel 29bis WAM
Wat is de kern van dit arrest?
Wie op het ogenblik van het ongeval het meesterschap uitoefent over een motorrijtuig via mechanische middelen, is bestuurder in de zin van artikel 29bis, § 2 WAM, ook als het voertuig niet in beweging is. Een rechter die dat meesterschap aanneemt maar toch besluit dat er geen bestuurder is omdat de betrokkene “niet deelnam aan het verkeer”, verantwoordt zijn beslissing niet naar recht.
Waarom is het begrip “bestuurder” zo belangrijk bij artikel 29bis WAM?
Artikel 29bis voorziet een automatische vergoeding van lichamelijke schade voor bepaalde slachtoffers van verkeersongevallen, maar sluit de bestuurder van elk betrokken motorrijtuig in principe uit. De kwalificatie “bestuurder” kan dus beslissen of iemand wel of niet onder het beschermingsmechanisme valt.
Wat is een verkeersongeval in de zin van artikel 29bis?
Het gaat om een ongeval op de openbare weg of op publiek toegankelijke terreinen dat verband houdt met risico’s van het wegverkeer. Het begrip is ruim en focust op de verkeersrisico’s van motorrijtuigen.
Kan een hoogtewerker een motorrijtuig zijn in de zin van de WAM-wet?
Ja. In deze zaak werd aangenomen dat de hoogtewerker een motorrijtuig is in de zin van de WAM-wet, zodat artikel 29bis in beginsel toepasselijk is.
Wie is “bestuurder” volgens Cassatie?
De bestuurder is de persoon die het motorrijtuig bestuurt op het ogenblik van het ongeval. Dat betekent: de persoon die dan het meesterschap heeft over het motorrijtuig via mechanische middelen waardoor hij het voertuig in een bepaalde richting kan sturen en daardoor het vermogen van de motor beheerst.
Moet het voertuig rijden om van “besturen” te spreken?
Nee. Stilstand sluit bestuur niet uit. Het gaat om controle en mechanische bediening op het ogenblik van het ongeval, niet om de feitelijke verplaatsing.
Wat waren de feiten in deze zaak?
Een bestelwagen reed tegen de kooi van een hoogtewerker. De hoogtewerker stond geparkeerd en bewoog niet. De betrokkene bevond zich in de kooi en bediende van daaruit de giek en de kooi, die deels over de rijbaan uitstaken.
Waarom vond de feitenrechter dat de betrokkene geen bestuurder was?
Omdat hij volgens de rechter “niet deelnam aan het verkeer”. De redenering was dus gekoppeld aan een klassiek verkeersbeeld: deelnemen aan het verkeer veronderstelt rijden of verplaatsen.
Waarom vernietigt Cassatie die redenering?
Omdat de feitenrechter tegelijk vaststelde dat de betrokkene het meesterschap uitoefende over het bij het ongeval betrokken motorrijtuig, maar toch zei dat hij geen bestuurder is. Als het meesterschap via mechanische middelen aanwezig is, dan is er bestuurderschap onder artikel 29bis. “Niet deelnemen aan het verkeer” is geen correct tegenargument.
Betekent dit dat wie de giek bedient automatisch bestuurder is?
In dit arrest is beslissend dat de betrokkene vanuit de kooi mechanisch controle uitoefende over onderdelen van het motorrijtuig (giek/kooi) op het moment van het ongeval. Dat werd gelijkgesteld met het meesterschap dat de bestuurderskwalificatie meebrengt.
Wat met het argument dat de hoogtewerker geparkeerd stond?
Dat is niet doorslaggevend. Een geparkeerd voertuig kan nog steeds onder mechanische controle staan. Besturen onder artikel 29bis hangt niet af van rijden, maar van meesterschap op het relevante ogenblik.
Wat is de praktische boodschap voor verzekeringsdossiers?
Bij voertuigen die ook als werkmachine functioneren (hoogtewerker, kraan, heftruck, enz.) moet men het begrip bestuurder niet vernauwen tot “wie rijdt”. Ook wie op de openbare weg mechanisch controle uitoefent over het voertuig of het functionele geheel kan als bestuurder worden gezien, met alle gevolgen voor de toepasselijkheid van artikel 29bis.
Opgelet: Deze tekst omvat slechts een gedeeltelijke inhoud
Word ook lid en lees onbeperkt alle bijdragen.
X. t/ Y. Retroacten – voorwerp van de vorderingen 1. Alle partijen vragen bij verzoekschrift gezamenlijk om de uitlegging van het eindarrest van dit Hof (zelfde kamer, evenwel met een andere samenstelling…
artikel 1017, vierde lid, Ger. W., zoals dat artikel werd gewijzigd bij art. 129 van de wet van 13 december 2006 houdende diverse bepalingen bepaalt: «De kosten kunnen worden omgeslagen zoals…
(...) III. BESLISSING VAN HET HOF Het eerste middel en het eerste onderdeel van het tweede middel Artikel 6, eerste lid, van de wet van 24 december 1996 betreffende de vestiging en de…
Gemeente Boechout t/ NV Proximus ... 2. Bespreking ... 2.2. Schending decreet van 30 mei 2008 betreffende de vestiging, de invordering en de geschillenprocedure van provincie en gemeentebelastingen? ... Gemeenten beschikken op grond van de artikelen 41, 162…
De mogelijkheid van hoger beroep wordt uitdrukkelijk bevestigd door art. 616 en 1050 Ger. Wetboek. Conform deze bepalingen kan tegen ieder vonnis in alle zaken hoger beroep worden aangetekend zodra…
WZC X. / A. en A. (…) Motivering De vrederechter verwijst voor wat betreft de relevante voorgaanden naar de tussenbeschikking van 3 juni 2022. Evident is het niet de taak van de vrederechter…
X. t/ X. Procedure - voorwerp van de vorderingen - feiten en retro-acten 1. Hiervoor kan worden verwezen naar het bestreden vonnis, de door de eerste rechter gevelde tussenvonnissen en het tussenarrest. 2…
C.K. t/ H.K. ... III. Beoordeling ... 10. De tussen partijen in hoger beroep blijvende betwisting betreft de vraag of de familierechter moet beslissen dat er contact zal zijn tussen M. en vader. Het hof…
C.K. t/ H.K. ... III. Beoordeling ... 10. De tussen partijen in hoger beroep blijvende betwisting betreft de vraag of de familierechter moet beslissen dat er contact zal zijn tussen M. en vader. Het hof…
S.C. t/ S.H. ... III. Beoordeling 10. Het hoger beroep is tijdig en regelmatig naar de vorm. De ontvankelijkheid van het hoger beroep wordt niet betwist. Het hof ziet ambtshalve niet waarom het…
S.C. t/ S.H. ... III. Beoordeling 10. Het hoger beroep is tijdig en regelmatig naar de vorm. De ontvankelijkheid van het hoger beroep wordt niet betwist. Het hof ziet ambtshalve niet waarom het…
NV Betcenter Group t/ Stad Gent Arrest nr. 264.130 I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 2 oktober 2023, strekt tot de nietigverklaring van de beslissing van het college van burgemeester en…
Arrest nr. 043/2022 ... - B - Ten aanzien van de in het geding zijnde bepalingen B.1.1. Artikel 4 van de wet van 7 mei 1999 «op de kansspelen, de weddenschappen, de kansspelinrichtingen en de bescherming van de…
Belgische Staat en Kansspelcommissie t/ S.K. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het vonnis in laatste aanleg van de rechtbank van eerste aanleg Antwerpen, afdeling Antwerpen, van 7 april…
Rechsteleer: N.Hoekx, De wet op de kansspelen, de weddenschappen, de kansspelinrichtingen en de bescherming van de speler, RW 2009-2010, 1330, lees deze noot met het paswoord van RW
Belgische Staat t/ S.B. en J.D., q.q. vereffenaars NV Logitoys I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Brussel van 7 december 2021. ... III…
AR nr. F.21.0198.N Belgische Staat t/ NV Eagle Air Agencies I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Brussel van 6 mei 2020. ... III. Beslissing van…
V. t/ Orde van apothekers I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen de beslissing van de Nederlandstalige raad van beroep van de Orde van Apothekers van 20 februari 2025. ... III. Beslissing…
L. t/ M. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 4 november 2024. ... III. Beslissing van het hof Beoordeling Zevende onderdeel Ontvankelijkheid 21. De verweerster…
L. t/ M. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 4 november 2024. ... III. Beslissing van het hof Beoordeling Zevende onderdeel Ontvankelijkheid 21. De verweerster…
Arrest nr. 158/2025 ... - B - Ten aanzien van de in het geding zijnde bepaling en de context ervan B.1. De prejudiciële vragen hebben betrekking op de mogelijkheden waarover een geadopteerde persoon beschikt om zijn familienaam…
Arrest nr. 158/2025 ... - B - Ten aanzien van de in het geding zijnde bepaling en de context ervan B.1. De prejudiciële vragen hebben betrekking op de mogelijkheden waarover een geadopteerde persoon beschikt om zijn familienaam…
Vereniging van mede-eigenaars Residentie X/H.G. ( ... ) Motivering 1. Het tussenvonnis van 18 januari 2018 De vrederechter verwijst wat betreft de feiten en de vordering naar het tussenvonnis van 18 januari 2018. In het…
Een lijfrente wordt in de rechtsleer omschreven als een rechtsverhouding krachtens welke een persoon aan een andere persoon verplicht is tot een periodieke uitkering van een geldbedrag, gedurende het leven…
Il. Beroepen vonnis Investeren in andermans woning verrijking zonder oorzaak waarbij de kosten de normale lasten in de huishouding overschrijden - verrijking zonder oorzaakWanneer de uitgaven van de ene feitelijke…
PrincipesDe vastgoedmakelaar heeft recht op commissieloon in dien de beoogde verkoopovereenkomst effectief tot stand komen ten gevolge van zijn tussenkomst De vastgoedmakelaar heeft recht op commissie wanneer de koop met…
T.D. t.\ P.W. en N.V. II. Feiten en vorderingen 1. Eiser voert aan dat hij, in de zomer van 2011, verschillende (telefonische) contacten heeft gehad met verweerders met betrekking tot…
E. t./ B. bvba( ... )Antecedenten1. Het geschil vindt zijn oorsprong in een overeenkomst van "verkoopstoelating - verhuring van diensten", door de partijen ondertekend op 2 juli 2010.1.1. Met deze…
Rechtspraak: • Hof van Cassatie, 1e Kamer 2 februari 2006, RW 2008-2009, 926 .... III. Beslissing van het Hof Beoordeling Eerste middel 1…
Elfri.be bestaat als site sinds 2003. Sinds 15 augustus 2018 werkt de site in haar nieuwste editie met Arc3c als uitgever. Nieuw is de https omgeving, het dynamisch karakter, web 3 .0 technologie, betere zoekmogelijkheden en een 40 tal nieuwe functies. De site wordt inhoudelijk voortdurend, lees dagelijks, aangepast en aangevuld met de recentste wetswijzigingen, nieuwe rechtspraak en nieuwe rechtsleer. Bijna alle rechtspraak die in België aandacht krijgt is terug te vinden op de elfri.be. Anders dan andere dure websites, hebben we een technologie uitgewerkt waarbij de gezochte informatie onmiddellijk wordt verschaft door een gewone vraagstelling in gewoon Nederlands, het weze op de site zelf, het weze gewoon in Google. Wij spreken uw taal en werken niet met onbegrijpelijke of onlogische boomstructuren die verwijzen naar documenten die ofwel niet relevant, ofwel niet kunnen gelezen worden. Om volledige informatie met bronnen, rechtsleer, rechtspraak en wetgeving, kan u een vrij goedkoop abonnement nemen (reeds mogelijk vanaf 1 maand)
In een procedure wordt principieel geoordeeld op basis van het gerechtsdossier zoals gestaafd middels stukken die door partijen worden neergelegd. De conclusies houden de middelen in tot ondersteuning van de eis…
Bronnen en referenties Bücherhexe (2007). Paul Watzlawick. Wikipedia die freie Enzyklopädie. Verkregen 04-02-2007 van http://de.wikipedia.org/wiki/Paul_Watzlawick ExplicitImplicity (2007). Paul Watzalwick. Wikipedia, the free encyclopedia. Verkregen 04-02-2007 van http://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Watzlawick Auteur onbekend (2006). Uittreksel van ‘De…
Principieel is in toepassing van het WER een persoonlijk faillissement van een (ex) bestuurder (nieuwe naam voor zaakvoerder) mogelijk, los van het faillissement van de onderneming waarin deze optrad. Boek I…
Hoe kan men onroerende goederen verkrijgen door verkrijgende verjaring? voorwaarden: - een voortdurend bezit - een onafgebroken bezit - een openbaar bezit - een niet dubbelzinnig bezit - een bezit als eigenaar…
Artikel 213 Burgerlijk wetboek stelt: “Echtgenoten zijn jegens elkaar tot samenwoning verplicht, zij zijn elkaar getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd”. Deze bepaling werd opgenomen in Hoofdstuk VI Wederzijdse rechten en verplichtingen…
ONTLEDING LASTER ONDER DE GELDING VAN HET Sw. 1867 • Laster bestaat erin aan een persoon kwaadwillig een bepaald feit ten laste te leggen dat zijn eer kan krenken of hem…
De regels betreffende de foutaansprakelijkheid worden weergegeven in de artikelen 1382 en 1383 oud Burgerlijk Wetboek. Volgens deze artikelen dient degene die door zijn fout of nalatigheid aan een ander schade…
Een nietig verklaarde overeenkomst kan voor partijen geen grondslag van rechten en verplichtingen zijn. De nietige overeenkomst kan ook niet aan derden worden tegengeworpen. Bovendien werkt een nietige rechtshandeling terug…
Art. 474 Sw. 2024 (Inwerkintreding 8 april 2026) Verzwarende factoren van diefstal en afpersing stelt: “Bij de keuze van de straf of maatregel en de zwaarte ervan voor een in deze…
Voorbeelden van beschikkingen: uittreksel uit het gerechtelijk wetboek: Art. 98. Wanneer een rechter wettig verhinderd is of er een plaats van rechter openstaat in een rechtbank van eerste aanleg of van koophandel…
Nr. P.15.0880.N H J, inverdenkinggestelde, eiser, tegen H W, burgerlijke partij, verweerder. I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Gent…
Rechtspraak: • Raad van State,12e Kamer – 9 juni 2009, RW 2010-2011, 25: Samenvatting: Wanneer het bestuur voornemens is ten aanzien van een bestuurde een maatregel te nemen die hem op…
Bekom toegang tot alle informatie op deze website
Met een abonnement krijgt u toegang tot een schat aan bijkomende informatie (vaak elders niet te vinden), lezen van de volledige teksten zonder beperkingen, verwijzingen naar wetten, rechtspraak en wetten, antwoorden op nog meer vragen, opzoekingen allerhande mogelijkheid tot knippen, plakken, afdrukken, modellen, tips, trics, aandachtspunten professioneel gedeelte en zoveel meer.
Met een abonnement (vanaf 5,95 euro per maand) heeft u steeds een professionele juridische bibliotheek met 25.000 bijdragen ter beschikking
BVBA Advocatenkantoor Elfri De Neve
Stationsstraat 29 - 9700 Oudenaarde
voor afspraak 055/31.86.47
Fax: 055/31.14.03
U heeft geen toegang tot knippen, plakken, opslaan, printen, downloaden, raadpleging archief, sociaal netwerk, vacaturedienst slechts gedeeltelijke toegang tot deze pagina. Om hiervan gebruik te maken van deze functies en diensten dient u u een pro-abonnement te nemen. klik hier voor de verschillende formules
Share