De kernvraag: geldt de nieuwe regeling ook voor oude dossiers?
In de praktijk van de gerechtelijke vereffening-verdeling rijst geregeld de vraag welke procedureregels van toepassing zijn wanneer een dossier al jaren loopt en tijdens de uitvoering een fundamentele wetswijziging in werking treedt. De hervorming van de procedure van gerechtelijke vereffening-verdeling, ingevoerd bij wet van 13 augustus 2011 en in werking getreden op 1 april 2012, bracht onder meer een expliciete regeling voor “deelakkoorden” in het Gerechtelijk Wetboek. Een veelvoorkomende discussie is of die regeling ook kan spelen in dossiers waarvan de vereffening-verdeling al vóór 1 april 2012 werd bevolen.
In het hier besproken arrest stelt het hof van beroep te Antwerpen duidelijk dat dit niet het geval is: de bij de hervormingswet ingevoerde regeling in art. 1214, § 1 Ger.W. over deelakkoorden inzake vereffening-verdeling is niet van toepassing op een gerechtelijke vereffening-verdeling die vóór 1 april 2012 werd bevolen.
Feitelijk kader van het besproken en verder weergegeven arrest: echtscheiding, boedelnotarissen en discussie over een transactie
De partijen waren gehuwd en werden uit de echt gescheiden bij vonnis van 16 juni 2003, later bevestigd door het hof van beroep in 2005. In dat kader werden twee boedelnotarissen aangesteld.
De latere betwisting draait om de vraag of partijen “tot slot van alle rekeningen” een definitieve transactionele verdeling hebben afgesloten via akten ondertekend in oktober en november 2013. De standpunten zijn diametraal tegengesteld.
In 2023 werd de zaak aanhangig gemaakt via een “akte tot vaststelling geschilpunt”, gevolgd door een advies van de boedelnotarissen. De eerste rechter volgde dit standpunt: de transactionele dading van oktober 2013 zou de vereffening-verdeling finaal hebben beëindigd, zodat partijen niets meer van elkaar te vorderen zouden hebben. De rechter benadrukte de duidelijke bewoordingen, de finaliteit van de overeenkomst, en het feit dat partijen volgens die lezing op de hoogte waren van de betrokken pensioenverzekeringen.
De appellante tekende hoger beroep aan. Zij beklemtoonde onder meer dat de vereffening-verdeling steeds “ontdubbeld” werd, dat onduidelijkheden bleven bestaan over pensioenrechten opgebouwd in het gemeenschappelijk vermogen, dat de overeenkomst die rechten niet omvatte, en dat verdere werkzaamheden noodzakelijk blijven. De geïntimeerde vroeg bevestiging van het vonnis en verwees naar de gebruikte terminologie (“tot slot van alle rekeningen”), het stilzitten van partijen, de bekendheid van de pensioenrechten en een schrijven van de vroegere advocaat van appellante.
De sleutel: overgangsrecht en temporele werking van procedureregels
Het hof plaatst de discussie in het juiste kader: het gaat niet alleen om de inhoud en reikwijdte van de transactie, maar ook om de vraag volgens welke procedureregels de betwisting überhaupt moet worden beslecht. De procedurevoorschriften van de gerechtelijke vereffening-verdeling hebben een dwingend karakter en moeten door de rechter ambtshalve worden nagegaan.
Daarom rijst volgens het hof de vraag naar de regelmatigheid en toelaatbaarheid van de wijze van rechtsingang waarmee het geschil aanhangig werd gemaakt. En precies daar speelt het overgangsrecht een doorslaggevende rol.
De hervorming van 13 augustus 2011 werd weliswaar ingevoerd als nieuwe rechtspleging, maar bevat een specifieke overgangsbepaling. Die overgangsbepaling houdt een afwijking in op het algemene principe van onmiddellijke toepasselijkheid van nieuwe procedureregels op hangende geschillen. Met andere woorden: men kan niet automatisch vertrekken van het idee dat nieuwe procedureregels altijd meteen gelden voor lopende dossiers.
Cassatierechtspraak als ijkpunt: de lex specialis primeert
Het hof verwijst in het besproken naar de rechtspraak van het Hof van Cassatie. Daarin werd onderstreept dat de overgangsregeling van de hervormingswet afwijkt van de onmiddellijke toepasselijkheid van nieuwe procedureregels. Die overgangsregeling beoogt volgens de aangehaalde cassatierechtspraak dat de nieuwe procedure enkel geldt voor vereffeningen-verdelingen die na inwerkingtreding in beraad worden genomen, terwijl de oude procedureregels blijven gelden wanneer de verdeling al onder het oude recht bevolen werd.
In het cassatiearrest waarnaar werd verwezen (zie verder) werd een appelrechter gecensureerd die toch de nieuwe procedureregels toepaste, enkel omdat het dossier nog liep, en die daaruit afleidde dat eerst de notaris-vereffenaar de discussie over een deelakkoord moest beslechten (en desnoods via een tussengeschil). Cassatie stelde dat dit strijdig is met de overgangsregeling: oude dossiers blijven beheerst door oude procedureregels.
Het hof verwijst in het besproken arrest ook naar eerdere cassatierechtspraak waarin de toen bestaande controverse over overgangsrecht definitief werd beslecht. Het Hof van Cassatie oordeelde dat de overgangsbepaling als lex specialis primeert op de algemene regel, zodat alle vóór 1 april 2012 definitief bevolen gerechtelijke vereffeningen-verdelingen in globo onderworpen blijven aan de oude wetsbepalingen. De bedoeling is dus niet om nieuwe en oude regels te vermengen naargelang men zich in een later stadium van de vereffening bevindt.
Gevolg: oude procedure blijft gelden, ook voor discussie over deelakkoorden
Toegepast op de zaak leidt dit tot een helder uitgangspunt: omdat het vonnis waarbij de gerechtelijke vereffening-verdeling werd bevolen dateert van vóór 1 april 2012 (namelijk 16 juni 2003), moeten de oude procedureregels worden toegepast.
Dat heeft concrete gevolgen voor deelakkoorden en dadingen in dergelijke dossiers. Onder het oude recht vallen dergelijke afspraken volgens het hof buiten het procedureel scenario zoals uitgetekend in het Gerechtelijk Wetboek voor de gerechtelijke vereffening-verdeling. Partijen die betwistingen willen laten beslechten over dergelijke akkoorden, zijn aangewezen op de normale wijze van rechtsingang.
De wettelijke regeling van deelakkoorden zoals die thans in het Gerechtelijk Wetboek bestaat, geldt enkel voor procedures waarbij de aanstellingsbeslissing dateert van na de inwerkingtreding van de hervormingswet. Het hof trekt dit nog sterker door voor dadingen: door een dading is de bevoegdheid van de boedelnotaris of notaris-vereffenaar hoe dan ook uitgeput. Dat zou overigens zelfs onder de nieuwe regels zo zijn.
Waarom het notarieel proces-verbaal hier niet past
Een praktisch belangrijk punt is de wijze van rechtsingang. Het hof besluit dat de methodiek van het notarieel proces-verbaal neergelegd door de notaris-gerechtsmandataris als wijze van rechtsingang niet aan de orde is in deze context.
Met andere woorden: men kan de procedurele instrumenten die typisch bij het nieuwe regime horen, niet zonder meer projecteren op een oud dossier. Wie dat toch doet, riskeert dat de zaak op procedurele gronden moet worden bijgestuurd.
In het concrete dossier leidt dit tot een procedurele tussenbeslissing: het hof acht het aangewezen de debatten te heropenen, met aanhouding van de kosten.
Belang voor de praktijk: één dossier, één procedureregeling
Het arrest bevestigt een essentiële praktijkregel: bij gerechtelijke vereffening-verdeling is het moment waarop de vereffening-verdeling werd bevolen doorslaggevend voor de toepasselijke procedureregels. Het oude regime blijft integraal gelden voor alle vóór 1 april 2012 bevolen vereffeningen-verdelingen, ook wanneer er jaren later nog discussie ontstaat over transacties of deelafspraken.
Daarmee wordt vermeden dat eenzelfde dossier tijdens zijn uitvoering “van regime verandert” met onzekerheid over rolverdeling tussen notaris en rechter, over de juiste wijze van rechtsingang, en over de toelaatbaarheid van bepaalde procedurestappen. De uitspraak onderlijnt dus rechtszekerheid: het overgangsrecht is niet bijkomstig, maar structureel.
Slotbeschouwing
De hervorming van de procedure van gerechtelijke vereffening-verdeling bracht een modernisering van de werkwijze, onder meer via een uitgewerkte regeling voor deelakkoorden. Toch blijft die regeling beperkt tot dossiers waarop het nieuwe recht van toepassing is. Oude dossiers blijven gebonden aan de oude procedurevoorschriften.
Voor de rechtspraktijk is dit arrest een nuttige herinnering dat men bij elk geschil binnen een vereffening-verdeling eerst de temporele werking van het toepasselijke procedureregime moet bepalen. Wie die stap overslaat, kan op een fundamentele procedurefout botsen, met heropening van de debatten en vertraging als gevolg.
Opgelet: Deze tekst omvat slechts een gedeeltelijke inhoud
Word ook lid en lees onbeperkt alle bijdragen.
Nv A.S.L. t/ Nv I., E.V., I.M. en A.V. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen een arrest van het Hof van Beroep te Antwerpen van 2 maart 2017. ... III. Beslissing…
In de zaak van: De heer J.D. q.q., advocaat te (…), handelend in zijn hoedanigheid van curator van het faillissement van de BV B., met zetel te (…), ingeschreven in…
B. bv, met zetel te 9000 Gent, ...eiseres,tegenR. bv, met zetel te 2580 Putte, verweerster,I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOFHet cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te…
Men is niet alleen verbonden door verbintenissen die men zelf aangaat, maar ook voor verbintenissen die aangegaan zijn middels geldige vertegenwoordiging of mandaat. Toch kan men ook gehouden zijn…
AIR SERVICE LIEGE nv, met zetel te 3500 Hasselt, Voogdijstraat 29, eiseres, tegen 1. ING nv, met zetel te 1000 Brussel, Marnixlaan 24, 2.a. E.V. 2.b. I.M. 2.c. A.V. verweerders, I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF Het cassatieberoep is gericht…
Arrest nr. 119/2016 Onderwerp van de prejudiciële vragen Bij arrest van 27 mei 2015 (…) heeft het Arbeidshof te Antwerpen, afdeling Antwerpen, de volgende prejudiciële vragen gesteld: “1. Schendt art. 464/1, § 8…
OPINIE(deze tekst is een persoonlijke overtuiging van Advocaat Elfri De Neve)In een aantal gevallen kan een collectieve schuldenregeling mensen met schuldoverlast helpen. Toch kent deze wetgeving geen onverdeeld succes en krijgt ze…
Tekst arrest (O.B. / OCMW Sint-Andries) ( ... ) 1. Relevante gegevens. Appellante( ... ) werd tot de procedure collectieve schuldbemiddeling toegelaten bij beschikking van 19 maart 2001. Op 29 oktober 2001 werd door de…
Parafrase arrest 1. De antecedenten en de vorderingen 1. Op 2 januari 2020 werd BV(BA) M.K. failliet verklaard. NV M.I. was zaakvoerder van M.K. van bij diens oprichting in 2009 (onder de…
Z.L. t/ G.C.V. D. ... 2. Samenvatting van de vorderingen en standpunten van de partijen Eiser verhuurt aan verweerster een handelshuis gelegen te Aalst (...) ingevolge een handelshuurovereenkomst die inging op 1 april 2017. 2.1…
F.B. t/ W.D. Motivering ... III. Beoordeling A. Voorafgaandelijk Dhr. B. vordert op hoofdeis de ontbinding van de huurovereenkomst ten laste van dhr. D. Dhr. D. vordert op tegenvordering in hoofdorde de nietigverklaring van de…
X t/ Y ... De appellante en haar zus, de eerste geïntimeerde, zijn de kinderen van de de cuius (DC). De tweede en derde geïntimeerden, zijn de kleinkinderen van de DC en de kinderen van eerste…
Arrest nr. 262.447 ... Beoordeling 6. Artikel 26 van de wet van 17 juni 2013 «betreffende de motivering, de informatie en de rechtsmiddelen inzake overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen, diensten en concessies» (hierna: wet…
NV Proximus t/ NV DCA I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Brussel van 18 november 2024. ... III. Beslissing van het Hof Beoordeling 1. Krachtens…
Arrest I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het vonnis in hoger beroep van de rechtbank van eerste aanleg West-Vlaanderen, afdeling Brugge, van 3 april 2024. ... III. Beslissing van het Hof Beoordeling 1…
Beroepsinstituut van vastgoedmakelaars t/ B. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen de beslissing van de Nederlandstalige kamer van beroep van het Beroepsinstituut van vastgoedmakelaars van 17 december 2024. ... III. Beslissing…
C. t/ Beroepsinstituut van vastgoedmakelaars I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen de beslissing van de Nederlandstalige kamer van beroep van het Beroepsinstituut van vastgoedmakelaars van 19 april 2023. ... III. Beslissing…
C. t/ Beroepsinstituut van vastgoedmakelaars I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen de beslissing van de Nederlandstalige kamer van beroep van het Beroepsinstituut van vastgoedmakelaars van 19 april 2023. ... III. Beslissing…
... - B - B.1.1. De prejudiciële vraag heeft betrekking op artikel XX.107, § 1, van het Wetboek van economisch recht dat bepaalt: «Het vonnis van faillietverklaring en het latere vonnis dat de staking van betaling vaststelt…
Rechtspraak: • Hof van Cassatie, 1e Kamer – 24 november 2006, RW 2009-2010, 954 I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen een vonnis, op 22 maart 2004 in hoger beroep gewezen…
Toelichting: De referendarissen bij de rechterlijke orde: schets van hun statuut, opdracht en deontologie Carl DE BUSSCHERE, RW 2012-2013, 562 Inhoud: I. Schets van het statuut van de referendarissen bij de rechterlijke orde A…
Nieuw Burgerlijk WetboekDe preferentiële toewijzing wordt geregeld door artikel 2.3.13 NBWWanneer het huwelijksvermogensstelsel eindigt door het overlijden van een van de echtgenoten, kan de langstlevende, tegen opleg indien daartoe grond…
Een lijfrente wordt in de rechtsleer omschreven als een rechtsverhouding krachtens welke een persoon aan een andere persoon verplicht is tot een periodieke uitkering van een geldbedrag, gedurende het leven…
Il. Beroepen vonnis Investeren in andermans woning verrijking zonder oorzaak waarbij de kosten de normale lasten in de huishouding overschrijden - verrijking zonder oorzaakWanneer de uitgaven van de ene feitelijke…
PrincipesDe vastgoedmakelaar heeft recht op commissieloon in dien de beoogde verkoopovereenkomst effectief tot stand komen ten gevolge van zijn tussenkomst De vastgoedmakelaar heeft recht op commissie wanneer de koop met…
T.D. t.\ P.W. en N.V. II. Feiten en vorderingen 1. Eiser voert aan dat hij, in de zomer van 2011, verschillende (telefonische) contacten heeft gehad met verweerders met betrekking tot…
E. t./ B. bvba( ... )Antecedenten1. Het geschil vindt zijn oorsprong in een overeenkomst van "verkoopstoelating - verhuring van diensten", door de partijen ondertekend op 2 juli 2010.1.1. Met deze…
Rechtspraak: • Hof van Cassatie, 1e Kamer 2 februari 2006, RW 2008-2009, 926 .... III. Beslissing van het Hof Beoordeling Eerste middel 1…
Elfri.be bestaat als site sinds 2003. Sinds 15 augustus 2018 werkt de site in haar nieuwste editie met Arc3c als uitgever. Nieuw is de https omgeving, het dynamisch karakter, web 3 .0 technologie, betere zoekmogelijkheden en een 40 tal nieuwe functies. De site wordt inhoudelijk voortdurend, lees dagelijks, aangepast en aangevuld met de recentste wetswijzigingen, nieuwe rechtspraak en nieuwe rechtsleer. Bijna alle rechtspraak die in België aandacht krijgt is terug te vinden op de elfri.be. Anders dan andere dure websites, hebben we een technologie uitgewerkt waarbij de gezochte informatie onmiddellijk wordt verschaft door een gewone vraagstelling in gewoon Nederlands, het weze op de site zelf, het weze gewoon in Google. Wij spreken uw taal en werken niet met onbegrijpelijke of onlogische boomstructuren die verwijzen naar documenten die ofwel niet relevant, ofwel niet kunnen gelezen worden. Om volledige informatie met bronnen, rechtsleer, rechtspraak en wetgeving, kan u een vrij goedkoop abonnement nemen (reeds mogelijk vanaf 1 maand)
In een procedure wordt principieel geoordeeld op basis van het gerechtsdossier zoals gestaafd middels stukken die door partijen worden neergelegd. De conclusies houden de middelen in tot ondersteuning van de eis…
Bronnen en referenties Bücherhexe (2007). Paul Watzlawick. Wikipedia die freie Enzyklopädie. Verkregen 04-02-2007 van http://de.wikipedia.org/wiki/Paul_Watzlawick ExplicitImplicity (2007). Paul Watzalwick. Wikipedia, the free encyclopedia. Verkregen 04-02-2007 van http://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Watzlawick Auteur onbekend (2006). Uittreksel van ‘De…
Principieel is in toepassing van het WER een persoonlijk faillissement van een (ex) bestuurder (nieuwe naam voor zaakvoerder) mogelijk, los van het faillissement van de onderneming waarin deze optrad. Boek I…
Hoe kan men onroerende goederen verkrijgen door verkrijgende verjaring? voorwaarden: - een voortdurend bezit - een onafgebroken bezit - een openbaar bezit - een niet dubbelzinnig bezit - een bezit als eigenaar…
Artikel 213 Burgerlijk wetboek stelt: “Echtgenoten zijn jegens elkaar tot samenwoning verplicht, zij zijn elkaar getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd”. Deze bepaling werd opgenomen in Hoofdstuk VI Wederzijdse rechten en verplichtingen…
ONTLEDING LASTER ONDER DE GELDING VAN HET Sw. 1867 • Laster bestaat erin aan een persoon kwaadwillig een bepaald feit ten laste te leggen dat zijn eer kan krenken of hem…
De regels betreffende de foutaansprakelijkheid worden weergegeven in de artikelen 1382 en 1383 oud Burgerlijk Wetboek. Volgens deze artikelen dient degene die door zijn fout of nalatigheid aan een ander schade…
Een nietig verklaarde overeenkomst kan voor partijen geen grondslag van rechten en verplichtingen zijn. De nietige overeenkomst kan ook niet aan derden worden tegengeworpen. Bovendien werkt een nietige rechtshandeling terug…
Voorbeelden van beschikkingen: uittreksel uit het gerechtelijk wetboek: Art. 98. Wanneer een rechter wettig verhinderd is of er een plaats van rechter openstaat in een rechtbank van eerste aanleg of van koophandel…
Art. 474 Sw. 2024 (Inwerkintreding 8 april 2026) Verzwarende factoren van diefstal en afpersing stelt: “Bij de keuze van de straf of maatregel en de zwaarte ervan voor een in deze…
Nr. P.15.0880.N H J, inverdenkinggestelde, eiser, tegen H W, burgerlijke partij, verweerder. I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Gent…
Rechtspraak: • Raad van State,12e Kamer – 9 juni 2009, RW 2010-2011, 25: Samenvatting: Wanneer het bestuur voornemens is ten aanzien van een bestuurde een maatregel te nemen die hem op…
Bekom toegang tot alle informatie op deze website
Met een abonnement krijgt u toegang tot een schat aan bijkomende informatie (vaak elders niet te vinden), lezen van de volledige teksten zonder beperkingen, verwijzingen naar wetten, rechtspraak en wetten, antwoorden op nog meer vragen, opzoekingen allerhande mogelijkheid tot knippen, plakken, afdrukken, modellen, tips, trics, aandachtspunten professioneel gedeelte en zoveel meer.
Met een abonnement (vanaf 5,95 euro per maand) heeft u steeds een professionele juridische bibliotheek met 25.000 bijdragen ter beschikking
BVBA Advocatenkantoor Elfri De Neve
Stationsstraat 29 - 9700 Oudenaarde
voor afspraak 055/31.86.47
Fax: 055/31.14.03
U heeft geen toegang tot knippen, plakken, opslaan, printen, downloaden, raadpleging archief, sociaal netwerk, vacaturedienst slechts gedeeltelijke toegang tot deze pagina. Om hiervan gebruik te maken van deze functies en diensten dient u u een pro-abonnement te nemen. klik hier voor de verschillende formules
Share