De hervorming van vereffening, verdeling en boedelbeschrijving in 2025
De wet van 2025 voert een diepgaande modernisering door van de procedure voor vereffening, verdeling en boedelbeschrijving. De hervorming speelt in op problemen die zich sinds het vernieuwde erfrecht van 2018 manifest hebben gemaakt en creëert een meer flexibel, duidelijk en efficiënt systeem. Centraal staat de uitbreiding van de procedure naar situaties waarin geen onverdeeldheid bestaat, samen met een verduidelijkte bevoegdheidsregeling en een actualisering van de regels rond boedelbeschrijving.
Vereffening zonder onverdeeldheid als structurele nieuwigheid
Onder het vroegere recht was een gerechtelijke vereffening-verdeling alleen mogelijk wanneer de betrokken partijen onverdeelde goederen aanhielden. Bestond er geen mede-eigendom, dan kon de rechtbank geen notaris-vereffenaar aanstellen en moest zij zelf rechtstreeks oordelen over de financiële aanspraken van partijen. Dat leidde tot problemen in situaties die door het nieuwe erfrecht waren ontstaan. Een reservatair erfgenaam wiens reserve wordt ingekort, heeft immers geen aanspraak meer op specifieke goederen maar enkel op een financiële vergoeding. Daardoor ontstaat er geen onverdeeldheid, terwijl een vereffening noodzakelijk blijft om de juiste omvang van die vergoeding vast te stellen. Hetzelfde deed zich voor bij echtgenoten gehuwd onder scheiding van goederen en bij wettelijk samenwonenden die geen gemeenschappelijke goederen hebben maar wel rekeningen moeten opmaken bij het einde van hun relatie. In die situaties ontbrak een passende procedure.
De nieuwe regeling maakt het mogelijk om ook zonder onverdeeldheid een vereffening op te starten wanneer financiële rechten moeten worden vastgesteld. De familierechtbank wordt hiervoor bevoegd, zodat de notaris-vereffenaar kan worden belast met het opstellen van de rekeningen en het bepalen van de aanspraken. Dit sluit nauw aan bij de noden van het modern erfrecht en herstelt een evenwicht tussen technische expertise en rechterlijke controle. Wat onveranderd blijft, is dat een onverdeeldheid, wanneer zij wél bestaat, nog steeds het klassieke traject van vereffening en verdeling doorloopt. Ook de rol van de notaris als technisch dossierbeheerder blijft behouden. De beperkte uitzondering betreft feitelijk samenwonenden: voor hun loutere vermogensafwikkeling blijft de rechtbank van eerste aanleg bevoegd en is het vernieuwde vereffeningskader niet van toepassing.
Duidelijkheid over de bevoegde rechter tijdens de boedelbeschrijving
Waar voorheen grote onzekerheid bestond over welke rechter bevoegd was voor geschillen tijdens de boedelbeschrijving, brengt de hervorming nu een besliste oplossing. In de praktijk kwamen conflicten vaak voor bij het betreden van een woning, het afleggen van de eed of het voorleggen van documenten. De vraag of de vrederechter dan wel de familierechtbank moest worden geadieerd, werd niet eenduidig beantwoord.
De wet bepaalt nu dat beide rechters bevoegd zijn en dat de notaris zelf mag kiezen welke van beide instanties het meest aangewezen is om het geschil te behandelen. Die discretionaire keuze geeft de notaris de mogelijkheid om in functie van complexiteit, urgentie of praktische omstandigheden de snelste route te volgen. De bestaande kern van de regeling blijft echter dezelfde: de boedelbeschrijving blijft het fundament waarop de verdere vereffening wordt gebouwd en de rechter blijft diegene die ingrijpt wanneer de uitvoering stokt door weigering of betwisting.
Modernisering en precisering van de regels rond boedelbeschrijving
De hervorming voorziet daarnaast in een aantal verfijningen die de boedelbeschrijving efficiënter en transparanter maken. Een verzaking aan de boedelbeschrijving moet voortaan uitdrukkelijk gebeuren, zodat twijfel wordt vermeden. De notaris moet niet enkel dag en uur van de beschrijving bepalen, maar ook de plaats, wat discussies tussen partijen voorkomt, vooral wanneer woonplaatsen niet samenvallen. Indien al een eerdere inventaris bestaat, hoeft niet alles opnieuw te worden opgemaakt: een proces-verbaal van vergelijking volstaat om de bestaande gegevens te actualiseren.
Belangrijk is ook de verduidelijking van de termijn waarbinnen de notaris de staat van vereffening moet opstellen. Die termijn begint te lopen na een rechterlijke beslissing over tussengeschillen, maar het startmoment verschilt afhankelijk van de vraag of die beslissing uitvoerbaar is bij voorraad. Bij uitvoerbaarheid begint de termijn te lopen na een schriftelijk verzoek van een partij die uitvoering vraagt op eigen risico. Zonder uitvoerbaarheid start de termijn pas wanneer de beslissing in kracht van gewijsde is gegaan. Wat formeel onveranderd blijft, is dat de staat van vereffening nog steeds de stap is waarin alle activa, passiva en rekeningen worden samengebracht voor verdere behandeling.
Veiling als expliciet onderdeel van het wettelijke systeem
Een opvallende modernisering is de integratie van de veiling in het wettelijk kader van vereffening en verdeling. Waar de veiling vroeger impliciet werd gebruikt wanneer een verdeling in natura onmogelijk was, wordt zij nu uitdrukkelijk als volwaardig instrument opgenomen. Hierdoor wordt het wettelijk duidelijker dat openbare verkoop deel uitmaakt van het geïntegreerde vereffeningsproces, wat de praktijk meer houvast biedt, vooral bij onroerende goederen.
De vernieuwde procedure in opeenvolgende stappen
Het nieuwe systeem kan eenvoudig worden samengevat in een opeenvolgend stappenplan. Eerst wordt beoordeeld of een vereffening aan de orde is en of al dan niet onverdeeldheid bestaat. Ook zonder onverdeeldheid kan nu een beroep worden gedaan op een notaris-vereffenaar wanneer financiële aanspraken moeten worden vastgesteld. Vervolgens stelt de rechtbank een notaris aan, die de boedelbeschrijving organiseert en zowel tijdstip als plaats vastlegt. Tijdens die beschrijving registreert de notaris eventuele geschillen en beslist hij welke rechter – vrederechter of familierechtbank – het meest geschikt is om die geschillen te behandelen. Nadat tussengeschillen zijn beslecht, begint de termijn te lopen voor de opmaak van de staat van vereffening. De notaris brengt dan alle vermogensbestanddelen, schulden en wederzijdse aanspraken samen en bepaalt de financiële rechten van partijen. Indien een verdeling in natura niet mogelijk of niet wenselijk is, kan een veiling worden georganiseerd. Zodra de staat van vereffening en eventuele verdeling definitief zijn, wordt de procedure afgesloten en worden de bedragen verrekend of uitbetaald.
Slotbeschouwing
De hervorming van 2025 biedt een antwoord op tekortkomingen die door de evolutie van het erfrecht zichtbaar waren geworden. Door vereffening mogelijk te maken zonder onverdeeldheid, door bevoegdheidsconflicten bij de boedelbeschrijving weg te nemen en door de procedure te moderniseren en te preciseren, ontstaat een duidelijker, meer coherent en beter bruikbaar systeem. Voor wie met nalatenschappen, relatiebreuken of vermogensconflicten te maken heeft, betekent dit vooral een grotere voorspelbaarheid en een efficiëntere afwikkeling.
Wat is het belangrijkste nieuw element van de hervorming van 2025?
De meest ingrijpende vernieuwing is dat een vereffening voortaan ook mogelijk is wanneer geen onverdeeldheid bestaat. Waar vroeger een notaris-vereffenaar alleen kon worden aangesteld als partijen mede-eigenaars waren, kan nu ook een louter financiële afwikkeling via de vereffeningsprocedure verlopen. Dit sluit beter aan bij het vernieuwde erfrecht, waarin veel aanspraken geen betrekking meer hebben op goederen maar op geld.
Waarom was dit vroeger een probleem?
Wanneer een reservatair erfgenaam moest inkorten in waarde, of wanneer echtgenoten onder scheiding van goederen na relatiebreuk verrekeningen moesten uitvoeren, bestond er geen gedeeld eigendom. Daardoor konden zij niet terecht in de klassieke vereffening-verdeling en moest de rechtbank zelf de financiële regeling uitwerken. Dit leidde tot inefficiëntie en gebrek aan technische ondersteuning.
Welke situaties vallen nu onder de nieuwe regeling?
Elke situatie waarin een vermogensafwikkeling nodig is in een familiale context, ongeacht of partijen mede-eigenaars zijn. Het gaat onder meer om nalatenschappen waarin één erfgenaam goederen krijgt en de andere enkel een geldvordering, en om verrekeningen tussen bepaalde partners bij relatiebreuk. Feitelijk samenwonenden vallen niet onder deze uitbreiding: hun vermogensgeschillen blijven bij de rechtbank van eerste aanleg.
Wat blijft ongewijzigd ondanks de hervorming?
De klassieke vereffening-verdeling bij onverdeeldheid blijft behouden. De notaris blijft verantwoordelijk voor inventarisatie, het opstellen van de staat van vereffening en het structureren van de procedure. De basisregels voor het verloop van de vereffening, zoals de plaats van de boedelbeschrijving in het proces en de rol van tussengeschillen, blijven intact.
Wat verandert er bij geschillen tijdens de boedelbeschrijving?
Waar vroeger onzekerheid bestond over de bevoegde rechter, wordt nu uitdrukkelijk bepaald dat zowel de vrederechter als de familierechtbank bevoegd zijn. De notaris kiest welke rechter hij aanspreekt. Dit voorkomt onnodige vertraging en biedt flexibiliteit wanneer het geschil dringend of technisch van aard is.
Welke verbeteringen voert de wet door aan de boedelbeschrijving zelf?
De verzaking moet voortaan uitdrukkelijk gebeuren. De notaris moet niet alleen het tijdstip maar ook de plaats van de beschrijving vastleggen. Indien een eerdere inventaris bestaat, kan worden volstaan met een actualiserend proces-verbaal. Ook de termijn waarbinnen de staat van vereffening moet worden opgesteld, wordt verfijnd volgens de vraag of een rechterlijke beslissing uitvoerbaar is bij voorraad.
Welke rol speelt veiling in het nieuwe systeem?
Veiling wordt uitdrukkelijk geïntegreerd als een regulier instrument binnen de vereffening-verdeling. Wanneer goederen niet in natura kunnen worden verdeeld of wanneer dit economisch niet wenselijk is, kan de notaris sneller en duidelijker overschakelen naar openbare verkoop. Dit was vroeger minder expliciet geregeld.
Wanneer treedt de nieuwe wet in werking?
De wet treedt in werking tien dagen na de publicatie in het Staatsblad, tenzij anders bepaald. Zij geldt voor nieuwe vorderingen en voor lopende vereffeningen die nog niet in beraad zijn genomen op het moment van inwerkingtreding.
Welke voordelen biedt de hervorming voor de praktijk?
Partijen kunnen nu ook in situaties zonder onverdeeldheid rekenen op een gestructureerde vereffeningsprocedure onder leiding van een notaris. Notarissen krijgen meer procedurele duidelijkheid en flexibiliteit, vooral bij geschillen tijdens de boedelbeschrijving. Rechters worden minder belast met technische verrekeningen, terwijl de rechtszekerheid voor alle betrokkenen toeneemt.
Opgelet: Deze tekst omvat slechts een gedeeltelijke inhoud
Word ook lid en lees onbeperkt alle bijdragen.
X. t/ Y. Retroacten – voorwerp van de vorderingen 1. Alle partijen vragen bij verzoekschrift gezamenlijk om de uitlegging van het eindarrest van dit Hof (zelfde kamer, evenwel met een andere samenstelling…
artikel 1017, vierde lid, Ger. W., zoals dat artikel werd gewijzigd bij art. 129 van de wet van 13 december 2006 houdende diverse bepalingen bepaalt: «De kosten kunnen worden omgeslagen zoals…
(...) III. BESLISSING VAN HET HOF Het eerste middel en het eerste onderdeel van het tweede middel Artikel 6, eerste lid, van de wet van 24 december 1996 betreffende de vestiging en de…
Gemeente Boechout t/ NV Proximus ... 2. Bespreking ... 2.2. Schending decreet van 30 mei 2008 betreffende de vestiging, de invordering en de geschillenprocedure van provincie en gemeentebelastingen? ... Gemeenten beschikken op grond van de artikelen 41, 162…
De mogelijkheid van hoger beroep wordt uitdrukkelijk bevestigd door art. 616 en 1050 Ger. Wetboek. Conform deze bepalingen kan tegen ieder vonnis in alle zaken hoger beroep worden aangetekend zodra…
WZC X. / A. en A. (…) Motivering De vrederechter verwijst voor wat betreft de relevante voorgaanden naar de tussenbeschikking van 3 juni 2022. Evident is het niet de taak van de vrederechter…
X. t/ X. Procedure - voorwerp van de vorderingen - feiten en retro-acten 1. Hiervoor kan worden verwezen naar het bestreden vonnis, de door de eerste rechter gevelde tussenvonnissen en het tussenarrest. 2…
C.K. t/ H.K. ... III. Beoordeling ... 10. De tussen partijen in hoger beroep blijvende betwisting betreft de vraag of de familierechter moet beslissen dat er contact zal zijn tussen M. en vader. Het hof…
C.K. t/ H.K. ... III. Beoordeling ... 10. De tussen partijen in hoger beroep blijvende betwisting betreft de vraag of de familierechter moet beslissen dat er contact zal zijn tussen M. en vader. Het hof…
S.C. t/ S.H. ... III. Beoordeling 10. Het hoger beroep is tijdig en regelmatig naar de vorm. De ontvankelijkheid van het hoger beroep wordt niet betwist. Het hof ziet ambtshalve niet waarom het…
S.C. t/ S.H. ... III. Beoordeling 10. Het hoger beroep is tijdig en regelmatig naar de vorm. De ontvankelijkheid van het hoger beroep wordt niet betwist. Het hof ziet ambtshalve niet waarom het…
NV Betcenter Group t/ Stad Gent Arrest nr. 264.130 I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 2 oktober 2023, strekt tot de nietigverklaring van de beslissing van het college van burgemeester en…
Arrest nr. 043/2022 ... - B - Ten aanzien van de in het geding zijnde bepalingen B.1.1. Artikel 4 van de wet van 7 mei 1999 «op de kansspelen, de weddenschappen, de kansspelinrichtingen en de bescherming van de…
Belgische Staat en Kansspelcommissie t/ S.K. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het vonnis in laatste aanleg van de rechtbank van eerste aanleg Antwerpen, afdeling Antwerpen, van 7 april…
Rechsteleer: N.Hoekx, De wet op de kansspelen, de weddenschappen, de kansspelinrichtingen en de bescherming van de speler, RW 2009-2010, 1330, lees deze noot met het paswoord van RW
Belgische Staat t/ S.B. en J.D., q.q. vereffenaars NV Logitoys I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Brussel van 7 december 2021. ... III…
AR nr. F.21.0198.N Belgische Staat t/ NV Eagle Air Agencies I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Brussel van 6 mei 2020. ... III. Beslissing van…
V. t/ Orde van apothekers I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen de beslissing van de Nederlandstalige raad van beroep van de Orde van Apothekers van 20 februari 2025. ... III. Beslissing…
L. t/ M. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 4 november 2024. ... III. Beslissing van het hof Beoordeling Zevende onderdeel Ontvankelijkheid 21. De verweerster…
L. t/ M. I. Rechtspleging voor het Hof Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 4 november 2024. ... III. Beslissing van het hof Beoordeling Zevende onderdeel Ontvankelijkheid 21. De verweerster…
Arrest nr. 158/2025 ... - B - Ten aanzien van de in het geding zijnde bepaling en de context ervan B.1. De prejudiciële vragen hebben betrekking op de mogelijkheden waarover een geadopteerde persoon beschikt om zijn familienaam…
Arrest nr. 158/2025 ... - B - Ten aanzien van de in het geding zijnde bepaling en de context ervan B.1. De prejudiciële vragen hebben betrekking op de mogelijkheden waarover een geadopteerde persoon beschikt om zijn familienaam…
Vereniging van mede-eigenaars Residentie X/H.G. ( ... ) Motivering 1. Het tussenvonnis van 18 januari 2018 De vrederechter verwijst wat betreft de feiten en de vordering naar het tussenvonnis van 18 januari 2018. In het…
Een lijfrente wordt in de rechtsleer omschreven als een rechtsverhouding krachtens welke een persoon aan een andere persoon verplicht is tot een periodieke uitkering van een geldbedrag, gedurende het leven…
Il. Beroepen vonnis Investeren in andermans woning verrijking zonder oorzaak waarbij de kosten de normale lasten in de huishouding overschrijden - verrijking zonder oorzaakWanneer de uitgaven van de ene feitelijke…
PrincipesDe vastgoedmakelaar heeft recht op commissieloon in dien de beoogde verkoopovereenkomst effectief tot stand komen ten gevolge van zijn tussenkomst De vastgoedmakelaar heeft recht op commissie wanneer de koop met…
T.D. t.\ P.W. en N.V. II. Feiten en vorderingen 1. Eiser voert aan dat hij, in de zomer van 2011, verschillende (telefonische) contacten heeft gehad met verweerders met betrekking tot…
E. t./ B. bvba( ... )Antecedenten1. Het geschil vindt zijn oorsprong in een overeenkomst van "verkoopstoelating - verhuring van diensten", door de partijen ondertekend op 2 juli 2010.1.1. Met deze…
Rechtspraak: • Hof van Cassatie, 1e Kamer 2 februari 2006, RW 2008-2009, 926 .... III. Beslissing van het Hof Beoordeling Eerste middel 1…
Elfri.be bestaat als site sinds 2003. Sinds 15 augustus 2018 werkt de site in haar nieuwste editie met Arc3c als uitgever. Nieuw is de https omgeving, het dynamisch karakter, web 3 .0 technologie, betere zoekmogelijkheden en een 40 tal nieuwe functies. De site wordt inhoudelijk voortdurend, lees dagelijks, aangepast en aangevuld met de recentste wetswijzigingen, nieuwe rechtspraak en nieuwe rechtsleer. Bijna alle rechtspraak die in België aandacht krijgt is terug te vinden op de elfri.be. Anders dan andere dure websites, hebben we een technologie uitgewerkt waarbij de gezochte informatie onmiddellijk wordt verschaft door een gewone vraagstelling in gewoon Nederlands, het weze op de site zelf, het weze gewoon in Google. Wij spreken uw taal en werken niet met onbegrijpelijke of onlogische boomstructuren die verwijzen naar documenten die ofwel niet relevant, ofwel niet kunnen gelezen worden. Om volledige informatie met bronnen, rechtsleer, rechtspraak en wetgeving, kan u een vrij goedkoop abonnement nemen (reeds mogelijk vanaf 1 maand)
In een procedure wordt principieel geoordeeld op basis van het gerechtsdossier zoals gestaafd middels stukken die door partijen worden neergelegd. De conclusies houden de middelen in tot ondersteuning van de eis…
Bronnen en referenties Bücherhexe (2007). Paul Watzlawick. Wikipedia die freie Enzyklopädie. Verkregen 04-02-2007 van http://de.wikipedia.org/wiki/Paul_Watzlawick ExplicitImplicity (2007). Paul Watzalwick. Wikipedia, the free encyclopedia. Verkregen 04-02-2007 van http://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Watzlawick Auteur onbekend (2006). Uittreksel van ‘De…
Principieel is in toepassing van het WER een persoonlijk faillissement van een (ex) bestuurder (nieuwe naam voor zaakvoerder) mogelijk, los van het faillissement van de onderneming waarin deze optrad. Boek I…
Hoe kan men onroerende goederen verkrijgen door verkrijgende verjaring? voorwaarden: - een voortdurend bezit - een onafgebroken bezit - een openbaar bezit - een niet dubbelzinnig bezit - een bezit als eigenaar…
Artikel 213 Burgerlijk wetboek stelt: “Echtgenoten zijn jegens elkaar tot samenwoning verplicht, zij zijn elkaar getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd”. Deze bepaling werd opgenomen in Hoofdstuk VI Wederzijdse rechten en verplichtingen…
ONTLEDING LASTER ONDER DE GELDING VAN HET Sw. 1867 • Laster bestaat erin aan een persoon kwaadwillig een bepaald feit ten laste te leggen dat zijn eer kan krenken of hem…
De regels betreffende de foutaansprakelijkheid worden weergegeven in de artikelen 1382 en 1383 oud Burgerlijk Wetboek. Volgens deze artikelen dient degene die door zijn fout of nalatigheid aan een ander schade…
Een nietig verklaarde overeenkomst kan voor partijen geen grondslag van rechten en verplichtingen zijn. De nietige overeenkomst kan ook niet aan derden worden tegengeworpen. Bovendien werkt een nietige rechtshandeling terug…
Art. 474 Sw. 2024 (Inwerkintreding 8 april 2026) Verzwarende factoren van diefstal en afpersing stelt: “Bij de keuze van de straf of maatregel en de zwaarte ervan voor een in deze…
Voorbeelden van beschikkingen: uittreksel uit het gerechtelijk wetboek: Art. 98. Wanneer een rechter wettig verhinderd is of er een plaats van rechter openstaat in een rechtbank van eerste aanleg of van koophandel…
Nr. P.15.0880.N H J, inverdenkinggestelde, eiser, tegen H W, burgerlijke partij, verweerder. I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Gent…
Rechtspraak: • Raad van State,12e Kamer – 9 juni 2009, RW 2010-2011, 25: Samenvatting: Wanneer het bestuur voornemens is ten aanzien van een bestuurde een maatregel te nemen die hem op…
Bekom toegang tot alle informatie op deze website
Met een abonnement krijgt u toegang tot een schat aan bijkomende informatie (vaak elders niet te vinden), lezen van de volledige teksten zonder beperkingen, verwijzingen naar wetten, rechtspraak en wetten, antwoorden op nog meer vragen, opzoekingen allerhande mogelijkheid tot knippen, plakken, afdrukken, modellen, tips, trics, aandachtspunten professioneel gedeelte en zoveel meer.
Met een abonnement (vanaf 5,95 euro per maand) heeft u steeds een professionele juridische bibliotheek met 25.000 bijdragen ter beschikking
BVBA Advocatenkantoor Elfri De Neve
Stationsstraat 29 - 9700 Oudenaarde
voor afspraak 055/31.86.47
Fax: 055/31.14.03
U heeft geen toegang tot knippen, plakken, opslaan, printen, downloaden, raadpleging archief, sociaal netwerk, vacaturedienst slechts gedeeltelijke toegang tot deze pagina. Om hiervan gebruik te maken van deze functies en diensten dient u u een pro-abonnement te nemen. klik hier voor de verschillende formules
Share