In onze samenleving wordt steeds vaker gekeken naar wat mensen opbrengen, eerder dan naar wie ze zijn. Wat je waard bent, lijkt af te hangen van je diploma, je job, je zichtbaarheid op sociale media of je economische meerwaarde.
Maar die manier van kijken laat diepe sporen na, zeker voor wie buiten het keurslijf valt: langdurig zieken, ouderen, mensen zonder papieren of jongeren die hun weg nog zoeken.
Toch mag waardigheid niet de loutere resultante zijn van het nut. Zoals de filosoof Immanuel Kant het formuleerde: een mens mag nooit louter als middel worden gebruikt, maar moet altijd ook als doel op zich worden erkend. Waardigheid moet behouden blijven ook zonder kapitaalsopbrengst
De maatschappelijke participatie en economische bijdrage kan wel een manier zijn om waardigheid te beleven en te versterken, niet om ze te ondergraven. Werken, bijdragen, verantwoordelijkheid opnemen — dat zijn ook bronnen van eigenwaarde. Voor sommige mensen is het net ontmenselijkend als ze volledig buiten het economisch verkeer geplaatst worden.
In plaats van het nutdenken af te wijzen, kunnen we streven naar een bredere definitie van ‘nut’ waarin ook zorg, vrijwilligerswerk, ouderschap, en cultureel engagement meetellen.
Het is niet ofwel economisch nut ofwel morele waardigheid — in de praktijk bestaan er hybride modellen van erkenning, solidariteit en wederzijdse inzet.
In een schaarsteesamenleving moeten keuzes gemaakt worden over toewijzing van middelen (bv. zorg, huisvesting, onderwijs). Dat vereist oordelen en prioriteiten stellen.
In die context is het legitiem om bijvoorbeeld te kijken naar inspanning, verantwoordelijkheid of potentieel, zonder meteen de fundamentele waardigheid van mensen te ontkennen.
Woorden als “last”, “profiteur” of “doelgroep” kunnen een mens onzichtbaar maken, zij kunnen de waardigheid en het zelfbeeld van mensen aantasten.
Toch moet men voorzichtig zijn met taaltaboes. Beleidsmakers moeten categorieën kunnen benoemen (bv. “langdurig zieken”, “werkzoekenden”, “zonder papieren”) om beleid te kunnen voeren. Taal kan zowel stigmatiseren als zichtbaar maken. Het gevaar is dat morele verontwaardiging over taalgebruik leidt tot technisch en beleidsmatig onvermogen.
Waardigheid mag geen synoniem worden van economische waarde, prestige, sociale zichtbaarheid of bekendheid.
Maar de idee dat waardigheid losstaat van gedrag of keuzes, kan worden gecontesteerd. In de klassieke filosofie werd menselijke waardigheid ook verbonden met deugd en verantwoordelijkheid. De zorg voor het eigen leven en het opnemen van verantwoordelijkheid zijn dan juist manieren waarop iemand zijn waardigheid waarmaakt.
Waardigheid is niet alleen een recht, maar ook een opdracht. Wie structureel weigert verantwoordelijkheid op te nemen, kan zijn morele gezag ondermijnen zonder zijn mens-zijn te verliezen.
We beschikken als burger over ral van grondwettelijke rechten en zelfs het recht op menselijke waardigheid. Dit behelst niet dat deze rechten resoluut en absoluut onvoorwaardelijk zijn.
Een samenleving die te sterk focust op onvoorwaardelijkheid riskeert de erosie van wederkerigheid — een essentieel element van sociale cohesie. Burgers kunnen vervreemden van systemen waarvan ze het gevoel hebben dat ze alleen geven en niet ontvangen, zeker als anderen daar ogenschijnlijk niet aan bijdragen. Dit leidt tot morele spanningen in de sociale zekerheid en de publieke opinie.
Zonder minimale verwachtingen van inspanning en participatie, riskeert solidariteit te vervagen en komt ze zelfs in overlevingsgevaar.
In de Verenigde Staten heeft het nutdenken zich diep verankerd in de maatschappelijke cultuur. Economische waarde, productiviteit, succes en zichtbaarheid vormen de dominante maatstaven waarmee mensen worden beoordeeld.
Dat is geen toeval: het zit ingebakken in het narratief van de American Dream, dat belooft dat iedereen, mits voldoende inspanning, zijn of haar lot kan overstijgen. Wie faalt, heeft dat blijkbaar vooral aan zichzelf te danken.
Maar die meritocratische logica maskeert een structurele realiteit: niet iedereen start vanop dezelfde lijn. Wie ziek wordt, een mentale kwetsbaarheid kent, geboren wordt in armoede of in een gemarginaliseerde gemeenschap leeft, wordt vaak dubbel gestraft: eerst door de structurele uitsluiting, vervolgens door het morele oordeel dat hij of zij “niet genoeg gedaan heeft.”
De waardigheid van zulke mensen wordt herleid tot hun economische rendabiliteit — of het gebrek daaraan.
De opkomst van Donald Trump heeft dit probleem niet veroorzaakt, maar wel verscherpt en zichtbaar gemaakt. Zijn discours draaide op de monetarisering van waarde, het verdacht maken van zwakkeren (“losers”), het verheerlijken van succes (gemeten in geld, macht en zichtbaarheid), en het verdacht maken van universele mensenrechten als elitair of ideologisch.
Meer nog: de Vertrumping van de samenleving heeft geleid tot een verplatting van het publieke debat. Er is geen plaats meer voor nuance of de complexiteit van menselijke waardigheid. In plaats daarvan domineert een discours van wij-zij, vriend-vijand, renderend-niet-renderend. Mensen worden gereduceerd tot categorieën: “illegalen”, “moochers”, “thugs”, of “winners”. In die binariteit verdwijnt elke aandacht voor de mens als doel op zich.
De invloed van dit Amerikaanse denkkader reikt ver buiten de VS. De export van de American Dream als ideaalbeeld beïnvloedt ook Europese beleidsmodellen, inclusief het Belgische.
Er ontstaat een sluipende verschuiving waarbij sociale bescherming niet langer een basisrecht is, maar een tegenprestatie voor nuttigheid. In discours over “activeren”, “verantwoordelijkheid nemen” of “wie werkt, wordt beloond”, klinkt steeds vaker een echo van de Amerikaanse logica: waardigheid moet je verdienen.
Zonder waakzaamheid kan ook onze samenleving afglijden naar een reductie van mensen tot meetbare eenheden van economische inzetbaarheid. De verleiding om zwakte gelijk te stellen met mislukking, en waardigheid met verdienste, is reëel. De Amerikaanse ervaring toont hoe snel een samenleving haar moreel kompas kan verliezen wanneer economische bruikbaarheid het hoogste criterium wordt.
Opgelet: Deze tekst omvat slechts een gedeeltelijke inhoud
Word ook lid en lees onbeperkt alle bijdragen.
VZW G. t/ Vlaamse Gemeenschap Arrest nr. nr. 258.354 I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 26 juni 2021, strekt tot de nietigverklaring van (in hoofdorde) het besluit van 5 maart 2021 van de…
In zake: de prejudiciële vraag betreffende artikel 4, 1°, van de ordonnantie van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie van 25 april 2019 « tot regeling van de toekenning van gezinsbijslag », gesteld…
zie ook: • Hof van Cassatie, 3e Kamer 25 februari 2008, RW 2008-2009,673 • Hof van Cassatie, 05 maart 2009 In geval van gelijkmatig verdeelde huisvesting blijven de ouders verplicht, naar…
In zake: de prejudiciële vraag betreffende artikel 4, 1°, van de ordonnantie van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie van 25 april 2019 « tot regeling van de toekenning van gezinsbijslag », gesteld…
Bespreking van dit werk door de uitgever: Dit boek (nog gesteund op de oude art. 1382 e.v. BW) s een echt “handboek”, een ware verhandeling van kennis en kunde. Een verhelderend…
ArrestN° P.20.0965.F LE PROCUREUR GENERAL PRES LA COUR D'APPEL DE LIEGE, demandeur en cassation, contre CONSEIL CYNEGETIQUE DU BOIS SAINT JEAN, association sans but lucratif, dont le siège est établi à Nadrin (Houffalize), rue…
In het strafrecht zijn legaliteit en rechtszekerheid niet twee concurrerende waarden die tegen elkaar kunnen worden afgewogen, maar twee beginselen die elkaar dragen. De historische achtergrond die in de tekst…
Tegenover de strikte retroactieve logica van vernietiging staat het rechtszekerheidsbeginsel als corrigerende norm. De terugwerkende kracht van een vernietigingsarrest wordt niet als een absoluut beginsel benaderd wanneer zij onaanvaardbare effecten…
Het bestuursoptreden vertrekt in onze rechtsorde van een sterk uitgangspunt: een bestuurshandeling wordt a priori geacht rechtmatig te zijn en bezit uitvoerbare kracht. Dat klassieke “privilège du préalable” maakt dat…
J.V., J. Van De C. en Y.V. t/ Gemeente Keerbergen en Vlaams Gewest ... II. Feiten 1. Het echtpaar J. V.-J. Van de C. en hun zoon Y. V. waren de eigenaar van…
E.V.L. en N.V.L. t./ nv DSM Keukens 1. Feitenrelaas De feiten die aan dit geschil ten grondslag liggen, werden afdoende weergegeven in het bestreden vonnis zodat het hof hiernaar verwijst…
Tekst arrest Meubelen De Abdij BV, appellante, 1. FEITENRELAAS Op 6 april 2019 ondertekende geïntimeerde een bestelbon voor de opmeting, plaatsing en levering van een volledig ingerichte keuken voor een bedrag van…
Tekst vonnis T. t/ C. ... V.1.B De beëindiging van de aannemingsovereenkomst en de beëindigingsvergoeding 14. Overeenkomstig artikel 1794 oud Burgerlijk Wetboek kan de opdrachtgever de aanneming tegen vaste prijs door zijn enkele wil verbreken…
Nr. C.20.0577.N DSM KEUKENS nv, met zetel te 9850 Deinze (Nevele), Vaart Links 7, ingeschreven bij de KBO onder het nummer 0449.476.026, eiseres, tegen 1. O. L., 2. E. V. D. B., verweerders. I. RECHTSPLEGING VOOR HET…
G.K. en G.D. t/ NV I.K. ... I. Feitelijke gegevens – Vorderingen van de partijen –Bestreden beslissing ... Op 28 juni 2008 ondertekenden appellanten in de toonzaal van NV I.K. een bestelbon voor de…
Tekst arrest (M.D.A. BV/ F.E.) Rolnr.: 2021/AR/1200 1. Feitenrelaas De feiten die aan dit geschil ten grondslag liggen, werden afdoende weergegeven in het bestreden vonnis zodat het hof hiernaar verwijst en deze als volgt…
Tekst arrestT.K.M. nv t./ X.V.S. en D.D. 1. Het hof heeft kennis genomen van het vonnis gewezen op 13 december 2016 door de 5e kamer van de rechtbank van eerste aanleg…
Nr. C.20.0577.N DSM KEUKENS nv, met zetel te 9850 Deinze (Nevele), Vaart Links 7, ingeschreven bij de KBO onder het nummer 0449.476.026, eiseres, tegen 1. O. L., 2. E. V. D. B., verweerders. I. RECHTSPLEGING VOOR HET…
I. B. t/ NV BNP Paribas 1. Feitenrelaas Dit geschil vindt zijn feitelijke grondslag in de beëindiging van de bankrelatie tussen partijen, waarbij geïntimeerde aanspraak maakt op een vergoeding van 150 euro per…
K.V.H., tegen VARKO BV, vennootschap naar het recht van Nederland, geïntimeerden, BEOORDELING Geïntimeerden achten het verzoekschrift tot hoger beroep nietig wegens miskenning van art. 1057, 2e Ger.W. Zij voeren aan…
Tekst arrestNr. C.21.0544.NJ. D. C. D. C.,eiser,tegenK. B.,verweerster.I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOFHet cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Brussel van 15 april 2021.II. CASSATIEMIDDELENDe…
Mevrouw L.T., appellante, tegen: Mevrouw C.J., geïntimeerde, Mede inzake: Mevrouw B.E., advocaat in haar hoedanigheid van voogd ad hoc van S.J., 8. Bewindsclausule 8.1. Daar waar beide kinderen ieder voor een gelijk aandeel als algemene legatarissen…
(...) Feitelijke en procedurele retroacta. 1.1. Huidige betwisting heeft betrekking op de aanslag in de personenbelasting voor aanslagjaar 2019, gekend onder artikel 600101888. In het bijzonder betreft de betwisting de vraag naar…
Tekst arrest (...) 1.2. Aanslag en bezwaar Eiser in hoger beroep diende aangiftes in de personenbelasting in voor de aanslagjaren 2017, 2018 en 2019. Voor de aanslagjaren 2017 en 2018 verstuurde de…
Een lijfrente wordt in de rechtsleer omschreven als een rechtsverhouding krachtens welke een persoon aan een andere persoon verplicht is tot een periodieke uitkering van een geldbedrag, gedurende het leven…
Il. Beroepen vonnis Investeren in andermans woning verrijking zonder oorzaak waarbij de kosten de normale lasten in de huishouding overschrijden - verrijking zonder oorzaakWanneer de uitgaven van de ene feitelijke…
PrincipesDe vastgoedmakelaar heeft recht op commissieloon in dien de beoogde verkoopovereenkomst effectief tot stand komen ten gevolge van zijn tussenkomst De vastgoedmakelaar heeft recht op commissie wanneer de koop met…
T.D. t.\ P.W. en N.V. II. Feiten en vorderingen 1. Eiser voert aan dat hij, in de zomer van 2011, verschillende (telefonische) contacten heeft gehad met verweerders met betrekking tot…
E. t./ B. bvba( ... )Antecedenten1. Het geschil vindt zijn oorsprong in een overeenkomst van "verkoopstoelating - verhuring van diensten", door de partijen ondertekend op 2 juli 2010.1.1. Met deze…
Rechtspraak: • Hof van Cassatie, 1e Kamer 2 februari 2006, RW 2008-2009, 926 .... III. Beslissing van het Hof Beoordeling Eerste middel 1…
Elfri.be bestaat als site sinds 2003. Sinds 15 augustus 2018 werkt de site in haar nieuwste editie met Arc3c als uitgever. Nieuw is de https omgeving, het dynamisch karakter, web 3 .0 technologie, betere zoekmogelijkheden en een 40 tal nieuwe functies. De site wordt inhoudelijk voortdurend, lees dagelijks, aangepast en aangevuld met de recentste wetswijzigingen, nieuwe rechtspraak en nieuwe rechtsleer. Bijna alle rechtspraak die in België aandacht krijgt is terug te vinden op de elfri.be. Anders dan andere dure websites, hebben we een technologie uitgewerkt waarbij de gezochte informatie onmiddellijk wordt verschaft door een gewone vraagstelling in gewoon Nederlands, het weze op de site zelf, het weze gewoon in Google. Wij spreken uw taal en werken niet met onbegrijpelijke of onlogische boomstructuren die verwijzen naar documenten die ofwel niet relevant, ofwel niet kunnen gelezen worden. Om volledige informatie met bronnen, rechtsleer, rechtspraak en wetgeving, kan u een vrij goedkoop abonnement nemen (reeds mogelijk vanaf 1 maand)
In een procedure wordt principieel geoordeeld op basis van het gerechtsdossier zoals gestaafd middels stukken die door partijen worden neergelegd. De conclusies houden de middelen in tot ondersteuning van de eis…
Bronnen en referenties Bücherhexe (2007). Paul Watzlawick. Wikipedia die freie Enzyklopädie. Verkregen 04-02-2007 van http://de.wikipedia.org/wiki/Paul_Watzlawick ExplicitImplicity (2007). Paul Watzalwick. Wikipedia, the free encyclopedia. Verkregen 04-02-2007 van http://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Watzlawick Auteur onbekend (2006). Uittreksel van ‘De…
Principieel is in toepassing van het WER een persoonlijk faillissement van een (ex) bestuurder (nieuwe naam voor zaakvoerder) mogelijk, los van het faillissement van de onderneming waarin deze optrad. Boek I…
Hoe kan men onroerende goederen verkrijgen door verkrijgende verjaring? voorwaarden: - een voortdurend bezit - een onafgebroken bezit - een openbaar bezit - een niet dubbelzinnig bezit - een bezit als eigenaar…
Artikel 213 Burgerlijk wetboek stelt: “Echtgenoten zijn jegens elkaar tot samenwoning verplicht, zij zijn elkaar getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd”. Deze bepaling werd opgenomen in Hoofdstuk VI Wederzijdse rechten en verplichtingen…
ONTLEDING LASTER ONDER DE GELDING VAN HET Sw. 1867 • Laster bestaat erin aan een persoon kwaadwillig een bepaald feit ten laste te leggen dat zijn eer kan krenken of hem…
De regels betreffende de foutaansprakelijkheid worden weergegeven in de artikelen 1382 en 1383 oud Burgerlijk Wetboek. Volgens deze artikelen dient degene die door zijn fout of nalatigheid aan een ander schade…
Een nietig verklaarde overeenkomst kan voor partijen geen grondslag van rechten en verplichtingen zijn. De nietige overeenkomst kan ook niet aan derden worden tegengeworpen. Bovendien werkt een nietige rechtshandeling terug…
Voorbeelden van beschikkingen: uittreksel uit het gerechtelijk wetboek: Art. 98. Wanneer een rechter wettig verhinderd is of er een plaats van rechter openstaat in een rechtbank van eerste aanleg of van koophandel…
Art. 474 Sw. 2024 (Inwerkintreding 8 april 2026) Verzwarende factoren van diefstal en afpersing stelt: “Bij de keuze van de straf of maatregel en de zwaarte ervan voor een in deze…
Nr. P.15.0880.N H J, inverdenkinggestelde, eiser, tegen H W, burgerlijke partij, verweerder. I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Gent…
Rechtspraak: • Raad van State,12e Kamer – 9 juni 2009, RW 2010-2011, 25: Samenvatting: Wanneer het bestuur voornemens is ten aanzien van een bestuurde een maatregel te nemen die hem op…
Bekom toegang tot alle informatie op deze website
Met een abonnement krijgt u toegang tot een schat aan bijkomende informatie (vaak elders niet te vinden), lezen van de volledige teksten zonder beperkingen, verwijzingen naar wetten, rechtspraak en wetten, antwoorden op nog meer vragen, opzoekingen allerhande mogelijkheid tot knippen, plakken, afdrukken, modellen, tips, trics, aandachtspunten professioneel gedeelte en zoveel meer.
Met een abonnement (vanaf 5,95 euro per maand) heeft u steeds een professionele juridische bibliotheek met 25.000 bijdragen ter beschikking
BVBA Advocatenkantoor Elfri De Neve
Stationsstraat 29 - 9700 Oudenaarde
voor afspraak 055/31.86.47
Fax: 055/31.14.03
U heeft geen toegang tot knippen, plakken, opslaan, printen, downloaden, raadpleging archief, sociaal netwerk, vacaturedienst slechts gedeeltelijke toegang tot deze pagina. Om hiervan gebruik te maken van deze functies en diensten dient u u een pro-abonnement te nemen. klik hier voor de verschillende formules
Share